Lào xây thủy điện thứ 3 trên Mekong: Điều dễ hiểu

(Liên hiệp hội) - Theo TS Dương Văn Ni, để cứu ĐBSCL, Việt Nam phải khai thác hết thế mạnh của mình, đặc biệt là những cơ sở pháp lý đang có trong tay.

Phụ thuộc hoàn toàn nguồn nước

Trước thông tin Lào công bố nước này chuẩn bị khởi công xây dựng đập thủy diện Pak Beng vào đầu năm 2017, đập thủy điện thứ ba của Lào trên dòng chính Mekong sau Xayaburi và Don Sahong mặc dù Ủy hội sông Mekong liên tiếp cảnh báo, TS Dương Văn Ni, khoa Môi trường và Tài nguyên thiên nhiên (Đại học Cần Thơ) cho rằng điều này rất dễ hiểu.

Ủy hội sông Mekong, tổ chức quốc tế nơi Lào là thành viên không có thẩm quyền về mặt pháp lý để đề nghị nước này phải ngừng xây dựng thủy điện.

Lao xay thuy dien thu 3 tren Mekong: Dieu de hieu
Đồng bằng sông Cửu Long nứt nẻ vì khát nước. Ảnh: TTXVN

''Quá trình tham vấn cộng đồng (tham vấn trước) là điểm bắt buộc trong các cam kết quốc tế như Công ước khí hậu tại Rio de Janeiro, Tokyo... Đó là những cam kết được thương lượng không dưới 20 năm mới có được, theo đó, bất cứ quốc gia nào chuẩn bị tiến hành việc gì mà gây quan ngại cho công chúng thì quốc gia đó có trách nhiệm giải trình để công chúng không còn lo lắng. Cả thế giới quan ngại về việc xây dựng thủy điện trên Mekong chứ không chỉ có cộng đồng người Việt Nam. Như vậy, Lào đã bỏ qua các cam kết của các thỏa thuận quốc tế. 

Về phần mình, Ủy hội sông Mekong chỉ là ủy hội nhằm hỗ trợ các nước trong lưu vực hiểu nhau, giúp đỡ nhau trong việc cùng sử dụng dòng Mekong. Nói cách khác, Ủy hội giống như bên trung gian giúp cho các nước sử dụng dòng Mekong một cách bền vững chứ không có cơ sở ràng buộc pháp lý nào", TS Dương Văn Ni chỉ rõ.

Vị chuyên gia khẳng định, nếu 11 thủy điện được xây dựng trên dòng chính Mekong cộng với biến đổi khí hậu thì dòng sông Mekong nói chung và ĐBSCL nói riêng sẽ "gặp đại nạn"!

Ông lý giải: "Hiện nay các thủy điện của Trung Quốc đã tác động tới ĐBSCL rất lớn về mặt phù sa. Trước nay, chúng ta vẫn nói nhiều tới vấn đề nguồn nước nhưng thực tế nguồn nước chưa ảnh hưởng nhiều mà chúng tác động rất lớn đến phù sa. Theo thống kê chưa đầy đủ, thủy điện Trung Quốc làm giảm khoảng 50% lượng phù sa về ĐBSCL.

Nếu 11 đập thủy điện của Lào và Campuchia (chủ yếu là của Lào) được xây dựng, chúng sẽ tác động mạnh mẽ đến nguồn nước, toàn bộ nguồn nước của ĐBSCL, thậm chí cả Việt Nam ở dưới hạ lưu và một phần Campuchia bị phụ thuộc vào sự vận hành của 11 đập thủy điện này".

Nhắc lại đợt hạn hán và xâm nhập mặn tại ĐBSCL hồi đầu năm 2016 và Việt Nam có gửi công hàm đề nghị Trung Quốc xả nước, TS Dương Văn nhấn mạnh, việc Trung Quốc xả nước không có ích lợi gì vì nước chỉ về được tới miền Bắc Campuchia là hết, không xuống được ĐBSCL.

Vị chuyên gia đặt nghi vấn: "Một khi 11 đập thủy điện trên dòng chính sông Mekong thì chắc chắn Việt Nam sẽ bị phụ thuộc hoàn toàn vào nguồn nước. Trong khi, nhiều dư luận cho biết, đứng đằng sau 11 đập thủy điện này là các nhà đầu tư Trung Quốc".

Thứ Sáu, 22/07/2016 14:00

Sự Kiện