Tăng cường điều phối hỗ trợ người khuyết tật

(Liên hiệp hội) - Hơn 6,2 triệu người khuyết tật tại Việt Nam cần được tiếp cận nhiều hơn trong mọi lĩnh vực.

Sáng 17/7, Ủy ban Quốc gia về Người khuyết tật Việt Nam đã phối hợp với Liên hiệp các Hội Khoa học- Kỹ thuật Việt Nam (Liên hiệp Hội Việt Nam) tổ chức Hội thảo "Tăng cường hiệu quả điều phối và Hợp tác quốc tế trong công tác người khuyết tật".

Tang cuong dieu phoi ho tro nguoi khuyet tat
Hội thảo "Tăng cường hiệu quả điều phối và Hợp tác quốc tế trong công tác người khuyết tật".

Câu hỏi lớn

Điều hành Hội thảo, ông Nguyễn Văn Hồi, Chánh văn phòng Ủy ban quốc gia về Người Khuyết tật Việt Nam, Cục trưởng Cục Bảo trợ xã hội, Bộ Lao động, Thương bình và Xã hội nhận định, công tác hỗ trợ người khuyết tật đã được hỗ trợ bằng nhiều văn bản, quy phạm pháp luật.

Quốc hội đã ban hành Luật về người khuyết tật, chính sách hỗ trợ về giáo dục, y tế, dạy nghề, việc làm, hỗ trợ bảo trợ xã hội, an sinh xã hội, hỗ trợ sinh kế cho người khuyết tật.

Chính phủ đã hết sức quan tâm đến người khuyết tật, đã có nhiều chính sách, nhiều chương trình đề hỗ trợ cho người khuyết tật.

Hiện nay Ngân sách Nhà nước đã bao phủ đến các nhóm người khuyết tật nặng, giải quyết trợ cấp xã hội hàng tháng cho khoảng 1,1 triệu người khuyết tật với kinh phí khoảng 15.000 tỷ đồng/năm; hỗ trợ 20.000 người khuyết tật tiếp cận để học nghề và việc làm; hỗ trợ 1,2 triệu học sinh khuyết tật đến trường; tỷ lệ người khuyết tật được tiếp cận bảo hiểm y tế lên tới 95%.

Tuy nhiên, do hạn chế về ngân sách, nguồn lực cán bộ, nhận thức hạn chế của chính các cán bộ làm công tác hỗ trợ cho người khuyết tật mà đến nay, vẫn có một bộ phận người khuyết tật bị hạn chế trong việc tiếp cận các nguồn hỗ trợ này.

Tang cuong dieu phoi ho tro nguoi khuyet tat
Ông Nguyễn Văn Hồi, Chánh văn phòng Ủy ban quốc gia về Người Khuyết tật Việt Nam, Cục trưởng Cục Bảo trợ xã hội phát biểu tại Hội thảo.

UBQGNKTVN đánh giá cao những nỗ lực tham gia của các Bộ, ban ngành, các hội chuyên ngành, hội đoàn thể, tổ chức phi chính phủ cùng tham gia vào công tác hỗ trợ cho người khuyết tật trong thời gian qua.

Tuy nhiên, UBQGNKTVN nhận thấy, dẫu có những nỗ lực như vậy, nhiều chính sách, đề án hỗ trợ cho người khuyết tật như vậy nhưng vẫn có những chương trình chồng chéo, trùng lặp và chưa thực sự vươn tới một bộ phận người khuyết tật.

"Câu hỏi lớn là làm sao tăng cường được hỗ trợ cho người khuyết tật một cách hiệu quả, thiết thực. Chúng tôi muốn bàn sâu thêm với các tổ chức về chính sách và hỗ trợ của Bộ Lao động, tránh trùng lặp mà vẫn bỏ sót" - ông Nguyễn Văn Hồi nhấn mạnh.

Trao đổi thêm tại Hội thảo, đại diện Văn phòng UBQGNKTVN mong muốn các tổ chức tích cực trao đổi, thảo luận về việc tăng cường cải cách hành chính giúp người khuyết tật tiếp cận nguồn lực hỗ trợ từ nhiều tổ chức; tạo điều kiện thúc đẩy quan hệ phối hợp giữa các tổ chức của người khuyết tật với các tổ chức trong và ngoài nước nhằm trao đổi kinh nghiệm, hỗ trợ, giúp đỡ lẫn nhau nâng cao hiệu quả hoạt động.

Đại diện Văn phòng UBQGNKTVN cho biết, Việt Nam cam kết rất đầy đủ các công ước, chiến lược, chương trình liên quan đến người khuyết tật và là một trong những quốc gia được đánh giá là có cam kết với quốc tế liên quan đến người khuyết tật đầy đủ và sớm nhất như: ký Công ước của Liên hợp quốc về quyền của người khuyết tật, ký Công ước 159 ILO, tham gia Chiến lược INCHOEN khu vực Châu Á – Thái Bình Dương giai đoạn 2012-2022, tham gia Chương trình nghị sự 2030 vì sự phát triển bền vững của người khuyết tật.

"Quốc hội và Chính phủ đều rất coi trọng về công tác đối với người khuyết tật thông qua Luật, văn bản quy phạm pháp luật và tiếp tục hiện thực hóa những văn bản này vào cuộc sống thông qua các đề án.

Chính sách như vậy song có ghi nhận tình trạng người khuyết tật chưa được tiếp cận không? Chương trình dự án ở một số tỉnh là chưa phù hợp, chồng chéo cũng có nơi không có tổ chức nào hỗ trợ ngoài ngân sách", vị đại diện nói.

Trong các đề xuất, kiến nghị, UBQGNKTVN đã đề nghị TWMTTQVN chỉ đạo Quỹ vì người nghèo các cấp hỗ trợ người khuyết tật có giấy xác nhận khuyết tật được mua thẻ BHYT.

Nhiều vấn đề cần thảo luận

Phát biểu tại Hội thảo, ông Lê Duy Tiến, Phó Tổng Thư ký, Trưởng ban Khoa học, công nghệ và Môi trường Liên hiệp Hội Việt Nam cho biết, hai văn bản: Chỉ thị 39/2019 về tăng cường sự lãnh đạo của Đảng đối với công tác người khuyết tật và Quyết định 753 của Thủ tướng Chính phủ nhằm tổ chức thực hiện Chỉ thị này, là 2 văn bản rất quan trọng để thúc đẩy hỗ trợ cho 6,2 triệu người khuyết tật.

Tang cuong dieu phoi ho tro nguoi khuyet tat
Ông Lê Duy Tiến, Phó Tổng Thư ký, Trưởng ban Khoa học, công nghệ và Môi trường Liên hiệp Hội Việt Nam phát biểu tại Hội thảo.

Như ông Nguyễn Văn Hồi đã đề cập, nếu làm tốt công tác điều phối, thúc đẩy các hoạt động giữa Bộ, ban ngành cùng các tổ chức xã hội trong và ngoài nước sẽ mang lại hiệu quả thực sự trong việc hỗ trợ cho người khuyết tật hiện nay.

Để hỗ trợ hơn nữa với người khuyết tật, ông Tiến đưa ra một số vấn đề để thảo luận: 

Một là, chia sẻ thông tin, nâng cao nhận thức, trách nhiệm của các cơ quan để thực hiện chủ trương, chính sách của Đảng và Nhà nước về người khuyết tật.

Hai là tăng cường hiệu lực hiệu quả của công tác quản lý Nhà nước trong thực hiện chính sách pháp luật về người khuyết tật.

Ba là đẩy mạnh công tác xã hội hóa các nguồn lực trong nước và quốc tế để hỗ trợ cho người khuyết tật.

Liên hiệp Hội Việt Nam định hướng tích cực hỗ trợ và ưu tiên hoạt động này, thúc đẩy nghiên cứu, có giải pháp kỹ thuật để hỗ trợ sức khỏe và tạo việc làm cho người khuyết tật.

Tang cuong dieu phoi ho tro nguoi khuyet tat
Bà Dương Thị Nga - Trưởng ban Hợp tác Quốc tế Liên hiệp Hội Việt Nam bày tỏ mong muốn hợp tác sâu rộng giữa Liên hiệp Hội Việt Nam và Ủy ban Quốc gia về Người khuyết tật Việt Nam

Bà Dương Thị Nga - Trưởng ban Hợp tác Quốc tế Liên hiệp Hội Việt Nam đã đánh giá cao hoạt động của một số tổ chức có dự án liên quan đến người khuyết tật.  "Những con chim đầu đàn" được nêu tên như DRD, MACDI, CCIHP, SRD, IDEA, PHAD, Nghị lực sống, REACH, CRDR, Viethealh. 

Bà Nga mong muốn, với thế mạnh của Liên hiệp Hội Việt Nam bao gồm rất nhiều tổ chức Hội chuyên môn phổ biến trên khắp 63 tỉnh thành cùng hơn 500 tổ chức tự lực cánh sinh hoạt động trên mọi lĩnh vực, bao gồm cả người khuyết tật có thể là nơi sẵn sàng chia sẻ các thông tin và điều phối hoạt động của các tổ chức, gồm cả các tổ chức hỗ trợ người khuyết tật.

Liên hiệp Hội Việt Nam kiến nghị 3 vấn đề: Tăng cường tham vấn các tổ chức làm việc về người khuyết tật (ngoài cơ chế Ủy ban) trong xây dựng chính sách, pháp luật và các chương trình, kế hoạch; Phát huy vai trò của Cục Bảo trợ Xã hội  trong đề xuất, điều phối, giám sát và đánh giá việc thực hiện công tác người khuyết tật; Cho phép thử nghiệm các phương thức xã hội hóa phù hợp, phát huy nguồn lực trong nước, huy động nguồn lực quốc tế cho công tác người khuyết tật.

Tang cuong dieu phoi ho tro nguoi khuyet tat
Hỗ trợ của các tổ chức nước ngoài và trong nước với công tác hỗ trợ người khuyết tật.

Kết luận Hội thảo, Cục Bảo trợ xã hội ghi nhận những thành quả hiện có của các tổ chức xã hội trực thuộc Liên hiệp Hội Việt Nam và các tổ chức quốc tế. Cục Bảo trợ xã hội mong muốn Liên hiệp Hội Việt Nam sẽ trở thành đầu mối tiếp nhận những ý kiến của các tổ chức trực thuộc để góp ý chính sách, cải thiện và đưa chính sách vào cuộc sống.

Những kinh nghiệm hỗ trợ người khuyết tật

Bà Đào Thu Hương, cán bộ về quyền của người khuyết tật của UNDP đã chia sẻ tại Hội thảo những hoạt động của tổ chức thời gian dài qua, bao gồm các hỗ trợ nạn nhân bom mìn; hỗ trợ trao truyền cho người khuyết tật; trao quyền về văn hóa xã hội, xóa bỏ kỳ thị người khuyết tật; trao quyền kinh tế cho các tổ chức.

Tang cuong dieu phoi ho tro nguoi khuyet tat
Bà Đào Thu Hương, cán bộ về quyền của người khuyết tật của UNDP

Cứ hai năm một lần, UNDP phối hợp với Bộ Khoa học Công nghệ tổ chức cuộc thi SDG Challenge nhằm tìm kiếm những giải pháp sáng tạo, thúc đẩy việc thực hiện 17 mục tiêu phát triển bền vững của Liên Hợp Quốc.

Năm 2019, cuộc thi này tập trung tìm kiếm những start-ups cung cấp giải pháp tiếp cận cho người khuyết tật, đặc biệt những doanh nghiệp do người khuyết tật  lãnh đạo. Các đội thắng cuộc được cấp vốn ban đầu, gói tưu vấn phát triển kinh doanh, và tham gia các chương trình nâng cao năng lực và kết nối với các nhà đầu tư lớn.

Ví dụ, Imagtor đã cung cấp dịch vụ biên tập ảnh và video. Công ty đã có lợi nhuận từ tháng thứ tư sau khi bắt đầu vận hành, với 100% khách hàng ở nước ngoài và doanh thu hàng tháng tăng 36%.

SC Deaf cung cấp dịch vụ phiên dịch ngôn ngữ ký hiệu giữa người nghe và người Điếc qua các cuộc gọi video và các công nghệ tương tự. Đồng thời, dạy ngôn ngữ ký hiệu cho người nghe để kết nối giữa người nghe và người Điếc.

Youth Co:Lab là một phong trào đưa những sáng tạo có tác động xã hội của tuổi trẻ vào lĩnh vực kinh doanh trên 20 nước trong khu vực châu Á-Thái Bình Dương. Có hai doanh nghiệp trong phong trào này cung cấp dịch vụ cho người khuyết tật:

“Vulcan Augmetics” cung cấp chân tay giả chất lượng cao bằng công nghệ in 3D với giá phải chăng cho khách hàng.

“Fly” – cung cấp một nền tảng học ngôn ngữ ký hiệu, dỡ bỏ rào cản ngôn ngữ giữa người nghe và người Điếc.

Tại Hội thảo, bà Nguyễn Hồng Oanh – Giám đốc Trung tâm Nghiên cứu và Hành động vì sự phát triển hòa nhập (IDEA) cho biết, từ đầu năm nay, tổ chức đã triển khai dự án hỗ trợ máy khâu cho người khuyết tật song đã vướng phải dịch bệnh COVID-19 và những tưởng sẽ phải trì hoãn rất lâu, không thể triển khai hỗ trợ cho các phụ nữ khuyết tật được.

Nhưng ngay trong bối cảnh đen tối của dịch bệnh đó, việc hỗ trợ máy khâu lại mang đến cơ hội khác: những phụ nữ khuyết tật đã chuyển sang việc may khẩu trang cung cấp cho nhu cầu không chỉ ở trong nước mà còn đạt điều kiện để xuất khẩu. Sau khi Việt Nam gỡ bỏ tình trạng giãn cách xã hội thì các đối tác mua khẩu trang xuất khẩu ra nước ngoài tiếp tục đặt hàng khẩu trang.

Tang cuong dieu phoi ho tro nguoi khuyet tat
Các đại biểu chụp ảnh kỷ niệm tại Hội thảo.
 
Đại diện của Trung tâm Phát triển Sức khoẻ Bền vững VietHealth mang đến Hội thảo câu chuyện kinh nghiệm trong việc tiếp cận những người khuyết tật để chia sẻ về hoạt động chăm sóc sức khỏe của tổ chức này.

Vốn là tổ chức hoạt động khoa học công nghệ trực thuộc Liên hiệp Hội Việt Nam, VietHealth tập trung triển khai có hiệu quả hoạt động chăm sóc sức khỏe ban đầu cho: Sức khoẻ sinh sản & Sức khoẻ tình dục, Sức khoẻ Bà mẹ & Trẻ em; Phát hiện sớm - Can thiệp sớm về phục hồi chức năng, giáo dục đặc biệt cho trẻ em khuyết tật; Trao tặng xe lăn miễn phí & Hoạt động hỗ trợ người khuyết tật khác (Liên hoan vẻ đẹp VTK); Nghiên cứu, Đánh giá về vấn đề xã hội, sức khoẻ cộng đồng.

Từ năm 2010 đến nay, với sự tài trợ của LDSC, Free Wheelchairs for Kids và Project Inc. , VietHealth đã phối hợp với Sở LĐTBXH tỉnh thực hiện các dự án trao tặng hơn 3000 xe lăn miễn phí cho người khuyết tật tại một số tỉnh.

Dự án thực hiện dựa trên tiêu chuẩn của WHO với quy trình khép kín: xác định nhu cầu – đo đạc & đặt xe, cung cấp dịch vụ chất lượng (dụng cụ phù hợp với từng người khuyết tật, chất lượng tốt, hướng dẫn sử dụng, bảo trì, bảo dưỡng, thay thế). Hiện tại, việc cung cấp xe lăn tại Việt nam vẫn chưa, rất ít chương trình đảm bảo thực hiện theo tiêu chuẩn của WHO vì chính sách và nguồn lực địa phương chưa được hỗ trợ đầy đủ.

Năm 2019, VietHealth là đơn vị kết nối, giới thiệu tổ chức Latter Day Saint Charities - Mỹ (LDSC) tới làm việc với Cục Bảo trợ Xã hội. Ngày 15/11/2019, Cục Bảo trợ Xã hội và LDSC đã ký kết Biên bản thoả thuận về việc phối hợp thực hiện Dự án trao tặng 5000 xe lăn, 1000 khung tập đi cho người khuyết tật tại 5 tỉnh: Bắc Giang, Hà Nội, Hà Nam, Đồng Nai và Long An từ năm 2019-2021.

Cúc Phương 

Thứ Sáu, 17/07/2020 13:48

Sự Kiện