Cơ hội thay thế nhà thầu Trung Quốc: Bắt đầu từ đâu?

(Doanh nghiệp) - Theo vị chuyên gia, quan trọng là doanh nghiệp Việt phải tự nâng cao uy tín, vai trò của mình lên, liên kết lại với nhau để cùng lớn lên.

Khó chen chân nếu không tự đổi mới, nâng cao năng lực

Nhìn nhận về thời cơ vàng để ngành xây dựng Việt Nam thay thế nhà thầu Trung Quốc trên thị trường quốc tế, PGS.TS Đinh Trọng Thịnh (Học viện Tài chính) cho biết, khôi phục kinh tế sau đại dịch là một trong những lý do quan trọng để ngành xây dựng phát triển.

Nhiều quốc gia trên thế giới coi đầu tư, đặc biệt là đầu tư công, là đòn bẩy để thúc đẩy tăng trưởng kinh tế. Việt Nam là một ví dụ, ở các dự án đầu tư công, chúng ta cố gắng sử dụng tối đa các nhà thầu trong nước thay vì đấu thầu quốc tế hay sử dụng lực lượng bên ngoài như trước đây, qua đó tạo công ăn việc làm cho người lao động, kích thích các ngành nghề, lĩnh vực khác trong nền kinh tế phát triển.

Các nhà thầu Việt Nam nhờ đó sẽ lớn lên, kỹ năng của người lao động được nâng cao, máy móc, thiết bị, công nghệ được đầu tư nhiều hơn.

Ông Thịnh khẳng định, các quốc gia cũng muốn phục hồi nền kinh tế bằng đầu tư công, cũng mong muốn sử dụng lực lượng lao động trong nước. Nhưng trong trường hợp nhà thầu của họ không đáp ứng được yêu cầu xây dựng đề ra ở một số loại công trình đòi hỏi kỹ thuật, công nghệ phức tạp và họ muốn một mức chi phí hợp lý hơn, các nước sẽ phải sử dụng nhà thầu nước ngoài.

Bên cạnh đó, nhu cầu tìm kiếm một sự thay thế nhằm mang lại hiệu quả cao hơn cho dự án xuất hiện ở hầu hết các quốc gia sử dụng nhà thầu Trung Quốc. Bởi lẽ, trong rất nhiều dự án, nhà thầu Trung Quốc thường thể hiện sự khôn lỏi, thiếu minh bạch trong đấu thầu, tiến độ và chất lượng không đảm bảo, chi phí phát sinh trong quá trình thực hiện dự án.

"Rõ ràng, cơ hội mở ra với tất cả các nhà thầu trên thế giới. Nếu nhà thầu Việt Nam không tự đổi mới, nâng cao năng lực tài chính, công nghệ, thì khó lòng chen chân nổi", vị chuyên gia nhận xét.

Co hoi thay the nha thau Trung Quoc: Bat dau tu dau?
Thay vì đấu thầu quốc tế các dự án thành phần cao tốc Bắc -Nam, Việt Nam chọn nhà thầu trong nước để thực hiện. Ảnh minh họa

PGS.TS Đinh Trọng Thịnh chỉ ra yếu tố quan trọng đầu tiên đối với doanh nghiệp Việt khi muốn làm ăn ở nước ngoài chính là năng lực tài chính. Phải có nguồn vốn lớn thì mới đủ khả năng đảm nhận những dự án, công trình lớn, mới đầu tư được máy móc thiết bị hiện đại, nâng cao trình độ công nghệ...

Tuy nhiên, yếu tố quan trọng hơn cả năng lực tài chính, theo ông, là năng lực thi công, trình độ khoa học kỹ thuật, năng lực quản lý của nhà thầu để có thể đảm bảo chất lượng các dự án thi công, đảm bảo đúng tiến độ và hiệu quả của dự án.

"Tôi nghĩ giấc mơ ra biển lớn của ngành xây dựng Việt Nam vẫn có thể thành hiện thực. Tất nhiên nói như vậy không có nghĩa là nhà thầu Việt Nam có thể ồ ạt thay thế nhà thầu Trung Quốc trên thị trường quốc tế, mà sẽ là một số tập đoàn xây dựng lớn, có khả năng đấu thầu, thi công dự án, công trình ở một số quốc gia.

Về mặt năng lực chuyên môn, kỹ thuật, như đã nói, nhà thầu Việt hoàn toàn có thể làm được. Bằng chứng là nhiều dự án, công trình yêu cầu cao, phức tạp nhưng nhà thầu Việt vẫn làm được như cầu Bạch Đằng, đường hầm xuyên đèo Hải Vân, đèo Cả... Vấn đề còn lại là quyết tâm, dựa vào năng lực của mình để làm từng bước một, nhận công trình nào làm dứt điểm công trình đó, đảm bảo chất lượng, tiến độ và đúng yêu cầu đề ra, không để mang tiếng như nhà thầu Trung Quốc là được", PGS.TS Đinh Trọng Thịnh cho biết.

Vị chuyên gia đặt câu hỏi: Tại sao nhà thầu Trung Quốc dễ thắng thầu ở các quốc gia? và rồi ông tự trả lời, đó là vì có nhiều nhà thầu Trung Quốc “đi đêm”, sử dụng mánh khóe trong đấu thầu. Nhưng thế giới nói chung luôn mong muốn và đòi hỏi sự công khai, minh bạch, làm ăn sòng phẳng, nghiêm túc. Do đó, sớm muộn gì những người làm ăn chân chính, nghiêm chỉnh sẽ thắng.

"Nhà thầu Việt nếu làm ăn nghiêm chỉnh, giữ tên tuổi, nâng cao uy tín chắc chắn sẽ nhận được sự tín nhiệm của các nước", ông nhấn mạnh, đồng thời cho rằng một mặt, các doanh nghiệp phải tự nâng mình lên để có thể ra biển lớn, mặt khác phải tăng cường liên doanh, liên kết giữa các doanh nghiệp Việt với nhau, từ đó mới nâng cao được khả năng thắng thầu trên thị trường quốc tế.

Thay thế nhà thầu Trung Quốc trên sân nhà

PGS.TS Đinh Trọng Thịnh cũng chỉ ra thực tế rằng, trên sân nhà, nhà thầu Việt đã để cho nhà thầu Trung Quốc thắng thế khi thời gian qua có nhiều nhà thầu Trung Quốc trúng thầu các dự án quan trọng của Việt Nam.

Nguyên nhân chủ yếu dẫn đến thực trạng này là do việc các dự án sử dụng vốn vay của Trung Quốc. Để vay vốn Trung Quốc thì Việt Nam phải chấp nhận nhà thầu Trung Quốc thực hiện gói thầu như một điều kiện vay.

Để thay đổi điều này, theo PGS.TS Đinh Trọng Thịnh, cần xác định một quan điểm rõ ràng: Chúng ta là chủ, việc chúng ta cần dự án, sử dụng nguồn vốn nào để đầu tư là quyền của chúng ta, không ai có quyền ép buộc hay ra điều kiện.

Vị chuyên gia chỉ ra một tín hiệu vui, đó là việc thay thế nhà thầu Trung Quốc trên sân nhà đang được Việt nam thực hiện, mà các dự án thành phần của cao tốc Bắc-Nam là ví dụ. Trước đây, khi đem các dự án này ra đấu thầu, nhà thầu Trung Quốc thắng thế, nhưng khi Chính phủ quyết định không đấu thầu quốc tế, nhà thầu Việt Nam đã giành lấy cơ hội thực hiện dự án này.

"Quan trọng là doanh nghiệp Việt phải tự nâng cao uy tín, vai trò của mình lên, liên kết lại với nhau để cùng lớn lên; các nhà quản lý cũng phải có cái nhìn mang tính tổng quát hơn, có niềm tin vào doanh nghiệp trong nước, nghĩ tới sự phát triển của doanh nghiệp trong nước để có chính sách phù hợp", PGS.TS Đinh Trọng Thịnh nhấn mạnh.

Thành Luân

Thứ Bảy, 10/10/2020 07:37

Van Kien Dai Hoi
Báo Đất Việt trên Facebook
.
Sự Kiện