Cổ phần hóa Tập đoàn Cao su: Định giá 475.000 ha đất?

(Doanh nghiệp) - Vấn đề phức tạp nhất, khó nhất trong cổ phần hóa Tập đoàn Công nghiệp Cao su Việt Nam là định giá đất.

Phó Thủ tướng Vương Đình Huệ vừa phê duyệt Phương án cổ phần hóa và chuyển thành công ty cổ phần Công ty mẹ - Tập đoàn Công nghiệp cao su Việt Nam với hình thức cổ phần hóa kết hợp bán phần vốn nhà nước hiện có và phát hành thêm cổ phiếu để tăng vốn điều lệ.

Thủ tướng ủy quyền Bộ trưởng Bộ NN-PTNT phê duyệt tiêu chí, quyết định và chịu trách nhiệm lựa chọn nhà đầu tư chiến lược trong nước sau khi bán đấu giá cổ phần lần đầu ra công chúng, không bán cổ phần cho nhà đầu tư chiến lược nước ngoài; bảo đảm nhà đầu tư cam kết gắn bó lợi ích lâu dài với doanh nghiệp sau cổ phần hóa.

Trong đó bảo đảm điều kiện không chuyển nhượng cổ phần trong thời gian 5 năm và quy định rõ quyền ưu tiên của nhà nước được mua cổ phần nếu nhà đầu tư chiến lược bán cổ phần sau 5 năm cổ phần hóa.

Trao đổi với Đất Việt, GS.TSKH Nguyễn Ngọc Lung, Viện trưởng Viện Quản lý rừng bền vững và chứng chỉ rừng rất hoan nghênh việc cổ phần hóa Tập đoàn Công nghiệp Cao su Việt Nam và đánh giá những nội dung trong phương án cổ phần hóa tập đoàn là bước đi thận trọng và phù hợp.

Việc Chính phủ không bán cổ phần Tập đoàn Công nghiệp Cao su Việt Nam cho nhà đầu tư chiến lược nước ngoài, theo GS Lung, lý do về an ninh quốc phòng chưa công bố nhưng việc cổ phần hóa có thể chia làm hai bước, mà bước đầu tiên là Việt Nam sẽ quản lý tập đoàn vì nó có liên quan đến quan hệ quốc tế.

Vị chuyên gia kể, Tập đoàn Công nghiệp Cao su Việt Nam đã đầu tư trồng cao su ở Campuchia, tuy nhiên, năm 2013, tổ chức hoạt động vì môi trường Global Witness (GW) của Anh đã cáo buộc Tập đoàn khai thác đất rừng trái phép tại Lào và Campuchia, phá rừng tự nhiên để trồng cao su, lấy đất của dân mà không bồi thường thích đáng.

Sau đó, tổ chức Hội đồng Quản lý Rừng (FSC) – một tổ chức phi chính phủ, phi lợi nhuận của Mỹ chuyên cung cấp chứng chỉ cho các doanh nghiệp phát triển hoạt động quản lý rừng bền vững –  đã tước chứng chỉ rừng, vì vậy gỗ cao su không được coi là gỗ quý nữa.

Co phan hoa Tap doan Cao su: Dinh gia 475.000 ha dat?
Sẽ không bán cổ phần Tập đoàn Cao su Việt Nam cho nhà đầu tư nước ngoài

"Tập đoàn Công nghiệp Cao su Việt Nam đã vi phạm các luật về môi trường nên các nông trường cao su của Tập đoàn ở Campuchia  đã bị FSC tước hết chứng chỉ rừng, trong đó tước luôn 4 nông trường đã được cấp chứng chỉ ở Việt Nam", GS Lung nhớ lại.

Việc Chính phủ giao cho Bộ NN-PTNT chịu trách nhiệm lựa chọn nhà đầu tư chiến lược trong nước, GS.TSKH Nguyễn Ngọc Lung giải thích: Đó là vì trước đây có Tổng cục Cao su không phải là doanh nghiệp mà là cơ quan quản lý nhà nước.

Sau này Tổng cục Cao su chỉ làm kinh doanh nên người ta đã đưa nó thành Tập đoàn cao su. Giờ Tập đoàn Cao su đã thành một cái nếp rất tốt nhưng vừa rồi lại bị sai quy phạm quản lý nhà nước.

"Do đó, bây giờ cổ phần hóa Tập đoàn Công nghiệp Cao su có hai bước: Bước đầu tiên  là làm trong nước trước để tránh những gì không sửa chữa được bởi nếu nước ngoài nắm 51% thì họ có quyền điều chỉnh. Sau này nếu tốt lên, Tập đoàn Cao su do người đầu tư lớn hơn cũng không sao", vị chuyên gia nhận xét.

Viện trưởng Viện Quản lý rừng bền vững và chứng chỉ rừng nhấn mạnh, khi cổ phần hóa Tập đoàn Công nghiệp cao su Việt Nam, vấn đề phức tạp nhất, khó nhất là định giá đất. Hiện nay Tập đoàn Công nghiệp Cao su Việt Nam đang nắm trong tay quỹ đất lên đến 475.000 ha.

"Đã có nhiều nhà nghiên cứu, viện nghiên cứu về định giá đất, nhưng đất Việt Nam lại hoàn toàn do Nhà nước quản lý nên việc định giá ấy do một cơ quan nhà nước định giá. Việc định giá ấy không tránh khỏi bị lợi ích nhóm lợi dụng, không thể trung thực được nếu làm theo cách này.

Khi chúng tôi cổ phần các doanh nghiệp lâm nghiệp, đất đai là lớn tiền nhất, sau đó đến rừng. Những cái ấy không định giá được, hoặc định giá sai, trong khi những tài sản trên đất như nhà xưởng, máy móc, đường sá thì định giá được.

Chẳng hạn, một lâm trường được định giá 1.000 tỷ đồng thì chỉ có 100 tỷ về đường sá, nhà xưởng là định giá được, còn 900 tỷ không định giá được, đó là đất đai, mà đất đai không phụ thuộc vào chất đất mà phụ thuộc vào vị trí địa lý của doanh nghiệp, đất đai nằm ở chỗ nào.

Do đó, cổ phần hóa Tập đoàn Công nghiệp Cao su nên làm trong nước trước, nếu sau này cải cách thì còn dễ", GS.TSKH Nguyễn Ngọc Lung nói.

Cũng theo GS Lung, trong báo cáo cổ phần hóa, Tập đoàn Công nghiệp Cao su Việt Nam có hơn 120 đơn vị thành viên.

Do đó, cần có quy chế về tập đoàn công nghiệp, quy chế về các công ty, cổ phần bao nhiêu, chỗ nào cổ phần trước, chỗ nào cổ phần sau. Nhiều trường hợp phải xem công ty ấy thuộc Tập đoàn Công nghiệp cao su hay thuộc UBND tỉnh sở tại. Chỉ có thể cổ phần hóa phần nhà nước, phần của tỉnh chưa chắc họ đã đồng ý.

Bên cạnh đó, giá thành của cây cao su cũng sẽ được định giá, nhưng nó chỉ là phần rất nhỏ so với đất đai. Giá thành của cây cao su cho mủ tốt sẽ khác hẳn giá thành của cây cao su sắp thanh lý.

  • Thành Luân

Thứ Năm, 28/12/2017 07:25

Báo Đất Việt trên Facebook
.
Sự Kiện