Đề xuất Luật An ninh Kinh tế: Rạn nứt 'toàn cầu hóa'

(Doanh nghiệp) - Theo các ĐBQH, đề xuất xây dựng Luật An ninh Kinh tế là hoàn toàn đúng trong bối cảnh hiện nay.

Đề xuất xây dựng Luật An ninh Kinh tế vừa được ĐBQH Lê Thanh Vân đưa ra. Cùng thời điểm này, truyền thông đưa tin, Ấn độ đang xem xét khả năng tiến hành "sàng lọc an ninh" đối với tất cả những nhà đầu tư trực tiếp từ các quốc gia có chung đường biên, bao gồm cả Trung Quốc.

Động thái trên được cho là nhắm tới việc thắt chặt giám sát với nhà đầu tư ngoại nhằm ngăn chặn tình trạng các công ty nội địa bị thâu tóm khi giá trị tài sản của họ suy giảm do ảnh hưởng của đại dịch Covid-19.

De xuat Luat An ninh Kinh te: Ran nut 'toan cau hoa'
Nhiêu dự án BĐS ven biển thuộc quyền sử dụng của nhà đầu tư Trung Quốc. Ảnh: Zing

Bày tỏ sự quan tâm tới động thái của Ấn Độ, ĐBQH Lê Thanh Vân cho biết, dù chưa nắm được cách làm của Ấn Độ, song điều đó chứng tỏ, vấn đề "an ninh kinh tế" là mối lo chung của nhiều quốc gia, trong đó có Việt Nam.

Tuy nhiên, với đề xuất được phát biểu trên nghị trường vừa qua, vị đại biểu đề cập tới vấn đề an ninh kinh tế ở phạm vi rộng hơn, với 7 nguy cơ được nhận diện qua thực tiễn tại các báo cáo của Chính phủ, báo chí và phản ánh của cử tri đối với an ninh kinh tế của đất nước. Từ đó, ông đưa ra đề xuất cần nghiên cứu xây dựng Luật An ninh Kinh tế.

"Nhất là sau đại dịch Covid-19, các quốc gia trên thế giới cũng đã nhận diện lại những lỗ hổng toàn cầu hóa. Chúng ta cũng phải nhìn nhận nghiêm túc, phải thắt chặt lại an ninh kinh tế theo cách riêng của mình.

Mục tiêu của Luật trên là nhằm bảo đảm cho lợi ích quốc gia là tối thượng chứ không để gây khó dễ, hạn chế, hay ngăn cản nguồn vốn đầu tư đến từ riêng quốc gia nào", ông Vân nói.

Vị ĐBQH nhấn mạnh, nếu những nguy cơ được nhận diện đúng và một đạo luật được thiết kế đúng, phù hợp với thực trạng hiện tại thì sẽ khắc phục được những lỗ hổng.

Bên cạnh đó, việc đưa ra những dự báo để xây dựng các quy định mang tính khuôn khổ nhằm ngăn chặn các diễn biến có thể xảy ra, tác động tới lợi ích của quốc gia trong tương lai cũng rất cần thiết.

Giải thích thêm, ông Lê Thanh Vân cho rằng, khi đã coi lợi ích của quốc gia là tối thượng thì phải chế định bằng nhiều cách, ứng xử với khối trong nước hay nước ngoài đều phải được rào chắn kỹ lưỡng bằng các quy định.

"An ninh kinh tế ở đây không phải chỉ để ngăn chặn hay hạn chế nguồn vốn đầu tư đến từ nhà đầu tư Trung Quốc hay bất kỳ một nhà đầu tư tới từ quốc gia nào khác trên thế giới, mà còn phải áp dụng với chính các đối tác đầu tư trong nước.

Nếu không có một đạo luật đủ chặt chẽ, chắc chắn, chính các nhà đầu tư trong nước cũng sẽ lợi dụng để trục lợi gây thiệt hại về tài sản cho nhà nước. Nguy hiểm hơn, là những nguy cơ gây rò rỉ, làm lộ những thông tin kinh tế quan trọng cần phải bảo mật, gây phương hại tới an ninh kinh tế, an ninh chính trị của quốc gia",  ông Lê Thanh Vân nói thêm.

Cùng nêu quan điểm về vấn đề này, ĐBQH Lưu Bình Nhưỡng hoàn toàn đồng tình và chỉ rõ tính cần thiết của việc phải ban hành Luật An ninh Kinh tế.

Theo ông Nhưỡng, những mối quan ngại không chỉ được thể hiện trong báo cáo của Bộ Quốc phòng về tình trạng các nhà đầu tư nước ngoài, cụ thể là nhà đầu tư Trung Quốc, cá nhân người Trung Quốc đang sở hữu nhiều lô đất ở vị trí các đường lớn, ven biển, đắc địa cho hoạt động kinh doanh và có ý nghĩa quan trọng trong khu vực phòng thủ.

Xu hướng các nhà đầu tư ngoại, trong đó có nhà đầu tư Trung Quốc cũng đang thâu tóm thêm nhiều dự án của Việt Nam, đặc biệt lĩnh vực liên quan đến năng lượng, tài nguyên, thương mại điện tử... ngày càng gia tăng cũng là mối lo ngại lớn.

Trong khi đó, các hình thức phạm tội kinh tế, tham nhũng chính sách đầu tư "núp bóng" dưới nhiều hình thái khác nhau từ vấn đề đầu tư cho tới mượn danh các tổ chức, hợp tác, từ thiện để thao túng kinh tế... cũng ngày càng phức tạp, tinh vi.

Vị đại biểu nhấn mạnh, an ninh quốc phòng là vấn đề hệ trọng với tất cả các quốc gia trong đó có Việt Nam. Tuy nhiên, mọi trục trặc về chính trị đều bắt nguồn từ bất ổn về kinh tế.

Nếu an ninh chính trị được ví như kiến trúc thượng tầng thì an ninh kinh tế được xem là cơ sở hạ tầng. Như vậy, nền móng hạ tầng có vững chắc thì kiến trúc hạ tầng mới không bị lung lay.

Vì vậy, đề xuất xây dựng Luật An ninh Kinh tế là hoàn toàn đúng đắn trong bối cảnh hiện nay.

Kiểm soát chặt FDI

Từ góc độ chuyên gia, TS kinh tế Bùi Trinh cho rằng những nguy cơ được các ĐBQH chỉ ra hoàn toàn không mới, thậm chí còn xảy ra khá thản nhiên từ nhiều năm qua. Hầu như ở đâu cũng thấy, tỉnh thành nào cũng có nhà đầu tư Trung Quốc "núp bóng" người Việt thực hiện mua bán, sáp nhập, thâu tóm đất đai ven biển, vì thế đặt ra yêu cầu cần có Luật An ninh Kinh tế là cần thiết.

Tuy nhiên, đặt kỳ vọng Luật sẽ bịt được lỗ hổng, ngăn chặn được tất cả những tiêu cực tới từ mặt trái của toàn cầu hóa, hướng tới xây dựng một nền kinh tế tự chủ thì ngoài việc xây dựng một đạo luật về An ninh Kinh tế là chưa đủ mà còn phải giải quyết ngay nhiều vấn đề khác.

Tình trạng quá phụ thuộc vào nguồn vốn FDI, phụ thuộc vào xuất khẩu và tình trạng thị trường trong nước bị thâu tóm, bị rơi vào tay nhà đầu tư nước ngoài cũng phải được đặt ra một cách rất nghiêm túc. Tăng trưởng GDP nếu càng phụ thuộc quá nhiều vào FDI thì nguồn lực của quốc gia sẽ ngày càng suy giảm.

Về bản chất, là doanh nghiệp nào nếu đầu tư vào Việt Nam thì vẫn tạo ra các giá trị gia tăng cho Việt Nam. Tuy nhiên, với những doanh nghiệp đầu tư dạng "núp bóng" doanh nghiệp Việt thường có cách thức hoạt động cũng giống như các doanh nghiệp FDI chủ yếu tạo các giá trị tăng trưởng trong ngắn hạn, Việt Nam hầu như không thu được gì từ công nghệ, lao động, đến thuế từ khu vực FDI. Trong khi luồng tiền chảy ra ngoài qua chi trả sở hữu hàng năm là cực lớn, vì lẽ đó, cũng cần xây dựng cơ chế kiểm soát cả doanh nghiệp FDI.

Theo TS Bùi Trinh, để giải thích được tại sao lại như thế thì cần phải có một nghiên cứu khoa học nghiêm túc, đặc biệt là điều tra của các cơ quan thống kê để làm rõ tình trạng doanh nghiệp Trung Quốc "núp bóng" người Việt đầu tư vào Việt Nam hiện nay như thế nào? Những ông chủ người Việt đứng tên cho doanh nghiệp Trung Quốc đầu tư vào là những ai? Vì sao doanh nghiệp FDI lại luôn được ưu ái? Và vì sao các doanh nghiệp Trung Quốc phải "núp bóng" doanh nghiệp Việt để thực hiện đầu tư? Phải giải được những uẩn khúc phía sau thì mới tính tới giải pháp.

Từ những phân tích trên, TS Bùi Trinh cho rằng, các giải pháp trước mắt là phải nâng cao hiệu quả đầu tư. Tiếp đến là ứng xử công bằng, bình đẳng giữa các khu vực doanh nghiệp. Vấn đề nữa là phải lựa chọn các ngành trọng điểm có khả năng  tạo giá trị gia tăng cao, tạo được sự lan tỏa lớn trong môi trường kinh doanh, sản xuất, xuất khẩu để thu hút.

Lam Nguyễn

Thứ Năm, 28/05/2020 07:32

Sự Kiện