Doanh nghiệp Việt chỉ cung ứng được bao bì: Lỗi do ai?

(Doanh nghiệp) - Tham gia vào chuỗi giá trị của các tập đoàn đa quốc gia sẽ đem về nguồn thu lớn nhưng không mấy doanh nghiệp Việt Nam làm được.

Giữa tháng 10/2020, thông tin về Samsung Việt Nam kéo theo hệ sinh thái đồ sộ hỗ trợ cho hoạt động sản xuất kinh doanh. Trong danh sách các nhà cung ứng khoảng 80% các giao dịch của Samsung Electronics, 28 công ty có nhà máy sản xuất tại Việt Nam nhưng chủ yếu là các doanh nghiệp FDI, đại diện doanh nghiệp của Việt Nam rất ít, nếu có thì cũng chỉ ở khâu cung cấp bao bì, chỉ chiếm 1 phần nhỏ trong tổng nguồn thu của các doanh nghiệp cung ứng linh kiện cho Samsung Việt Nam.

Điều này không quá bất ngờ, bởi vào cuối tháng 7/2020, trong buổi giải bày về phát triển bền vững chuỗi giá trị để đầu tư làm ăn lâu dài ở Việt Nam, bà Đào Thu Huyền - Công ty TNHH Canon Việt Nam đã đưa ra sự thật: trong số hàng trăm nhà cung cấp cho Canon Việt Nam, chỉ có 20 nhà cung cấp là doanh nghiệp Việt Nam. Con số này chưa hề tăng lên trong mấy năm nay.

Tỷ lệ nội địa hóa của Canon Việt Nam ở con số khá cao là 65%, nhưng chủ yếu là đến từ các doanh nghiệp FDI tại Việt Nam và sản xuất tự thân của Canon.

Bình luận với Đất Việt về vấn đề trên, PGS.TS Nguyễn Tiến Thỏa - Viện Nghiên cứu phát triển kinh tế nhìn nhận, đây là thực trạng đáng buồn cho doanh nghiệp Việt khi hội nhập ra thế giới.

"Khi bước vào cuộc chơi, tham gia chuỗi cung ứng toàn cầu thì doanh nghiệp trong nước phải chủ động chứng minh năng lực và quyết tâm của mình. Năng lực ở đây thể hiện ở cả khía cạnh chất lượng sản phẩm, giá cả và tiềm lực kinh tế. Một sản phẩm chất lượng, giá rẻ và hoạt động ổn định thì sẽ khó bị bất kỳ tập đoàn đa quốc gia nào từ chối" - ông Thỏa bày tỏ.

Doanh nghiep Viet chi cung ung duoc bao bi: Loi do ai?
Doanh nghiệp Việt Nam chưa đủ sức cạnh tranh để tham gia vào chuỗi cung ứng linh kiện cho các tập đoàn đa quốc gia.

Tuy nhiên, phải thừa nhận thực tế rằng, doanh nghiệp Việt Nam hiện chưa thể cạnh tranh được với các doanh nghiệp có vốn đầu tư nước ngoài (FDI). Bản chất chính ở đây là công nghệ sản xuất, khi các doanh nghiệp FDI vào Việt Nam đầu tư mang theo chuỗi công nghệ sản xuất hiện đại, từ đó nâng cao chất lượng sản phẩm và hạ giá thành.

"Câu chuyện không một doanh nghiệp trong nước nào đủ điều kiện cung cấp sạc pin, ốc vít cho Samsung đã từng làm dậy sóng dư luận. Nhiều ý kiến cho rằng vì Samsung quá khắt khe, thậm chí còn có thông tin cho rằng Samsung cố tình không lựa chọn doanh nghiệp Việt là để tạo điều kiện cho hơn 200 nhà cung ứng nước ngoài vào Việt Nam.

Tuy nhiên, trước khi đưa ra nghi vấn đó thì các doanh nghiệp Việt cần xem xét lại bản thân mình đã đáp ứng điều kiện mà phía Samsung đưa ra về chất lượng, thời gian giao hàng... hay chưa?

Rõ ràng là doanh nghiệp Việt chưa đáp ứng được những yêu cầu mà phía các tập đoàn đa quốc gia đưa ra. Không riêng gì Samsung mà cả những tập đoàn lớn như Canon, Toyota, LG... cũng thường xuyên thay đổi sản phẩm, từ đó đòi hỏi các nhà cung ứng cũng phải thay đổi công nghệ sản xuất.

Điều này không mấy doanh nghiệp Việt có đủ tiềm lực kinh tế làm được nên dẫn tới khó cạnh tranh hoặc có cạnh tranh cũng chỉ ở một giai đoạn nhất định" - vị chuyên gia cho hay.

Một vấn đề nữa cũng được ông Thỏa đặt ra là cơ cấu của doanh nghiệp Việt Nam chưa có nhiều tỷ lệ đầu tư vào lĩnh vực công nghệ cao. Trong khi, các tập đoàn đa quốc gia lại rất chú trọng vào vấn đề này.

Nhìn vào bảng danh sách cung ứng linh kiện cho Samsung Việt Nam có thể thấy, những doanh nghiệp đạt được nguồn thu lớn trong hệ sinh thái đều là những công ty sản xuất linh kiện như chíp, bảng mạch điện tử, module loa, micro... còn doanh nghiệp Việt Nam chỉ nhận ở lĩnh vực bao bì.

Chính vì thế, TS Nguyễn Tiến Thỏa cho rằng, doanh nghiệp Việt cần mở ra hướng đi mới, chủ trọng tới mảng nghiên cứu và phát triển, đầu tư vào lĩnh vực công nghệ cao.

"Cùng một sản phẩm nếu như nghiên cứu và phát triển sản xuất trên đây chuyền công nghệ mới thì hôm nay có thể bán ra 2 đồng nhưng thời gian sau bán ra dưới 2 đồng, thời gian sản xuất cũng được rút ngắn lại, đáp ứng thêm nhiều tiêu chí tiên quyết mà các tập đoàn đa quốc gia đề ra.

Bên cạnh đó, sản xuất linh kiện công nghệ cao cũng sẽ ít gặp phải sự canh tranh đến từ nhiều doanh nghiệp khác. Còn sản xuất bao bì, đóng gói thì áp lực hơn, khốc liệt hơn vì dễ, nhiều đơn vị đều muốn nhảy vào.

Chúng ta muốn nằm trong chuỗi giá trị sản phẩm của các tập đoàn đa quốc gia thì phải xác định cạnh tranh sòng phẳng với những doanh nghiệp khác, không thể chông chờ vào sự ưu tiên từ doanh nghiệp được cung ứng.

Sân chơi bằng phẳng thì cần nhìn ra cả bên ngoài, vì không phải ai cũng đến nhà mình. Nếu doanh nghiệp Indonesia, Thái Lan, Trung Quốc xuất linh kiện sang mà cạnh tranh được với doanh nghiệp trong nước thì phải tự trách mình vì chi phí của họ thấp hơn hẳn.

Nhà nước cũng cần phải cải thiện môi trường đầu tư kinh doanh, nâng cao năng lực cạnh tranh quốc gia; kịp thời đề xuất sửa đổi, bổ sung cho phù hợp yêu cầu thực tế. Thực hiện việc đơn giản hóa thủ tục hành chính nhằm giảm bớt chi phí và thời gian của doanh nghiệp trong thành lập, phá sản doanh nghiệp, đất đai, đầu tư, xây dựng, kê khai nộp thuế, hải quan, bảo hiểm xã hội, hỗ trợ tài chính…

Hay lựa chọn và hỗ trợ những doanh nghiệp lớn nằm trong các ngành, lĩnh vực trọng yếu để cạnh tranh, đối ứng với doanh nghiệp nước ngoài nhằm bảo vệ hoạt động sản xuất và tiêu dùng hàng hóa trong nước" - vị chuyên gia kiến nghị.

Quốc Sáng

Thứ Năm, 22/10/2020 07:30

Van Kien Dai Hoi
Báo Đất Việt trên Facebook
.
Sự Kiện