EVN muốn vay không cần chính phủ bảo lãnh:Lợi nhờ độc quyền?

(Doanh nghiệp) - Ngành điện là độc quyền thì không thể lỗ được. Chính phủ không nên trong ngắn hạn trả nợ giúp EVN...

PGS.TS Nguyễn Hồng Nga, Phó trưởng khoa Kinh tế, Đại học Kinh tế-Luật, ĐHQG TP.HCM trao đổi xung quanh đề xuất của EVN muốn được vay vốn trực tiếp từ Ngân hàng Thế giới không cần bảo lãnh chính phủ.

PV: - Trong buổi làm việc với lãnh đạo chủ chốt của Ngân hàng Thế giới (WB) ngày 22/3, lãnh đạo Tập đoàn Điện lực Việt Nam (EVN) bày tỏ mong muốn WB cho vay trực tiếp, không cần bảo lãnh chính phủ, sau đó EVN tự huy động vốn trên thị trường để triển khai dự án.

Trong bối cảnh Chính phủ yêu cầu các DNNN phải tự huy động vốn và không còn bảo lãnh, ông đánh giá như thế nào về đề xuất của EVN? Theo ông dự đoán, EVN có những tính toán thế nào khi đưa ra đề xuất như vậy?

EVN muon vay khong can chinh phu bao lanh:Loi nho doc quyen? 
EVN vẫn duy trì quyền lực độc quyền trong lĩnh vực bán điện

PGS.TS Nguyễn Hồng Nga: - Theo cá nhân tôi, đây là một bước tiến táo bạo thể hiện tinh thần dám nghĩ dám làm, không dựa dẫm vào bầu sữa của Nhà nước của EVN.

Hiện EVN rất cần vốn cho hoạt động kinh doanh của mình, riêng năm 2017 cần tới 137 ngàn tỷ đồng, tương đương 6 tỷ USD. Việc nợ công đã vượt trần, cho nên EVN không thể trông chờ vào sự bảo lãnh của Chính phủ, họ cần chủ động huy động từ các nguồn vốn, nhất là vốn từ nước ngoài, trong đó có WB. Tôi hoan nghênh thái độ tích cực, có trách nhiệm trong việc giải quyết vấn đề vốn của lãnh đạo EVN.

Chắc chắn lãnh đạo EVN đã có những tính toán thận trọng trong việc đề xuất vay trực tiếp từ WB mà không cần bảo lãnh từ phía Chính phủ.

Thứ nhất, họ vẫn duy trì quyền lực độc quyền trong lĩnh vực bán điện, cho nên họ có thể tính được dòng tiền trong khoảng thời gian dài một cách tương đối chính xác vì điện là hàng hóa thiết yếu, đầu vào quan trọng của quá trình sản xuất và Việt Nam hiện đang quá trình CNH – HĐH nên luôn gia tăng nhu cầu về điện.

Thứ hai, trên cơ sở không cần sự bảo lãnh của Chính phủ, họ sẽ tính toán chi phí vốn một cách hợp lý và minh bạch để tính giá điện trên cơ sở cạnh tranh có sự điều tiết của nhà nước.

Thứ ba, chắc chắn khi vay trực tiếp từ WB, WB sẽ có những cách thức giám sát để EVN sử dụng vốn một cách hiệu quả nhất như trong cam kết hợp đồng vay vốn. Và cuối cùng, EVN phải tính toán đến việc quản trị các loại chi phí nói riêng và tổng thể hoạt động nói chung để có một hệ thống quản lý hiện đại, khoa học, có tính giải trình cao và khách quan để đáp ứng đòi hỏi khắt khe khi vay vốn không bảo lãnh nhà nước của WB.

PV: - Trả lời về đề xuất này của EVN, WB cho biết, đang nghiên cứu cơ chế hỗ trợ vốn cho EVN trong điều kiện Chính phủ không còn bảo lãnh vay vốn. Điều này thể hiện thiện chí hay sự tin tưởng của WB vào cách thức vay mới này hay còn vì lý do nào khác? Trong trường hợp WB tạo một ngoại lệ cho Việt Nam, theo ông, có phải là điều đáng mừng?

PGS.TS Nguyễn Hồng Nga: - Chắc chắn để cho EVN vay vốn không bảo lãnh của Chính phủ thì WB sẽ có những cơ chế vừa hỗ trợ vừa giám sát hiệu quả quá trình thực hiện và triển khai vốn từ WB.

Đúng là điều này vừa thể hiện thiện chí và sự tin tưởng vào nền kinh tế Việt Nam và cách thức vay vốn mới này. Một trong những chức năng quan trọng của WB là thúc đẩy phát triển kinh tế các nước đang phát triển bằng cách cho vay vốn. Việt Nam là một trong những ngôi sao mới nổi trong các nước đang phát triển, vì vậy WB cho EVN vay không cần bảo lãnh chính phủ là một việc có ý nghĩa lớn cho thấy WB tin tưởng vào nền kinh tế Việt Nam nói chung và EVN nói riêng.

Và có thể nếu thí điểm thành công đối với EVN, WB sẽ triển khai cho vay không bảo lãnh đến các lĩnh vực khác, đồng thời WB cũng nhân cơ hội này giúp EVN nâng cao khả năng quản trị trong lĩnh vực tài chính và làm cho EVN phải nỗ lực hơn nữa để kinh doanh hiệu quả và thúc đẩy thị trường điện cạnh tranh hơn.

Nếu EVN thành công trong việc sử dụng vốn vay của WB thì đây sẽ là tín hiệu mừng cho nền kinh tế Việt Nam và là một giải pháp hữu hiệu để giúp EVN có vốn kinh doanh, bằng không đây sẽ là một vấn đề không nhỏ cho một quốc gia đang phát triển như Việt Nam. Đây vừa là cơ hội vừa là thách thức đối với EVN nói riêng và Việt Nam nói chung trong việc huy động và sử dụng vốn quốc tế. 

PV: - EVN muốn vay nợ không qua bảo lãnh chính phủ, tức sẽ theo cơ chế tự vay tự trả, nhưng EVN lại là DNNN. Khi cho ý kiến về Luật Quản lý nợ công sửa đổi vừa qua, một số ĐBQH băn khoăn, DNNN là doanh nghiệp do Nhà nước nắm giữ cổ phần chi phối nên về bản chất Nhà nước vẫn phải có trách nhiệm các khoản nợ này trong trường hợp doanh nghiệp không có khả năng trả nợ.

Thưa ông, như vậy có nên khuyến khích EVN thực hiện cơ chế vay không bảo lãnh hay không? Trong trường hợp EVN không trả được nợ, ai sẽ trả nợ thay cho doanh nghiệp này?

PGS.TS Nguyễn Hồng Nga: - Dù thế nào đi nữa, như phân tích ở trên, chúng ta vẫn nên khuyến khích EVN vay vốn theo cơ chế không bảo lãnh. Bởi vì nếu không có sự bảo lãnh của chính phủ thì EVN sẽ hạn chế được một hiện tượng trong kinh tế gọi là Rủi ro đạo đức khi vay vốn. Nếu anh ta biết rằng có người trả nợ giúp mình khi gặp tai ương thì anh ta sẽ sử dụng vốn không như cam kết, hoặc ít ra không cố gắng, trong hợp đồng vay vốn trước đó.

Thứ Hai, 27/03/2017 07:18

Van Kien Dai Hoi
Báo Đất Việt trên Facebook
.
Sự Kiện