Khi đầu cơ vượt quá đầu tư,kinh tế sẽ đi vào...ngõ vắng!

(Doanh nghiệp) - Khi đầu cơ vượt quá đầu tư - ảo sẽ lớn rất nhanh so với cái thực, hiệu quả sẽ bị giảm xuống rất thấp

Nếu tiếp tục trì hoãn tái cơ cấu...

Là người duy nhất được ưu ái mời phát biểu hai lần tại Diễn đàn kinh tế mùa Thu 2014, TS Nguyễn Đình Cung - Viện trưởng Viện nghiên cứu kinh tế Trung ương lên tiếng khẩn thiết "kêu gọi các nhà nghiên cứu, nhà hoạch định chính sách, những người có thẩm quyền hãy biết sốt ruột với thời gian!".

Ông Cung lên tiếng ngay sau khi đại diện Bộ Tài chính đưa ra lời nhận xét khá lạc quan về sự tăng trưởng và phát triển của nền kinh tế.

Theo vị đại diện Bộ Tài chính, từ năm 2011 tới nay mặc dù tốc độ tăng trưởng kinh tế còn chậm song tình hình kinh tế đã được cải thiện một cách tương đối hệ thống.  Theo đánh giá chung, tình hình kinh tế năm 2015 sẽ có những chuyển biến tốt hơn 2014, dự kiến tăng trưởng đạt chỉ tiêu 6%.

Kinh tế lệ thuộc dễ sụp đổ trước nguy cơ bất ổn
Kinh tế lệ thuộc là mối nguy tiềm tàng...

Cho dù với những kết quả đã đạt được như Bộ Tài chính báo cáo, theo ông Cung đó không phải là là lý do để tiếp tục kéo dài, trì hoãn tái cơ cấu thêm nữa.

"Nói rằng, chúng ta cần thời gian, không thể giải quyết nhanh được, câu nói này chỉ có thể nói cách đây 4 năm. Bây giờ còn chờ đợi thời gian tức là chúng ta đang dung túng cho những giải pháp không đúng, cộng dồn những bất cập, yếu kém cho những năm sau, nhiệm kỳ sau, thế hệ sau mà không dám đối diện, giải quyết. Như vậy nền kinh tế sẽ tiếp tục rơi vào tình trạng trì trệ".

Mặc dù chia sẻ với quan điểm cho rằng kinh tế hiện có tăng trưởng, nhưng tăng trưởng đó chủ yếu dựa vào đầu tư mở rộng của nhà nước và khai thác tài nguyên, vì vậy, TS Nguyễn Đình Cung - Viện trưởng Viện nghiên cứu kinh tế Trung ương, đánh giá tăng trưởng đó cơ bản không có sự thay đổi.

Đó là chưa nói tới những mâu thuẫn từ các con số. Đặt câu hỏi cho nợ xấu hiện nay đang ở mức 4% thì có phải là vấn đề không? Tự trả lời đó không phải là vấn đề lớn nhưng khi xâu chuỗi, phân tích những yếu tố có liên như bội chi ngân sách, tăng trưởng tín dụng, sở hữu chéo ngân hàng, đầu tư công, lãi suất... ông Cung kết luận "rõ ràng con số đang có vấn đề. Đang có sự che giấu, đẩy lùi vấn đề nóng cần phải giải quyết".

Theo ông Cung, nếu cứ tiếp tục đi trên con đường cũ như vậy sẽ chỉ dẫn nền kinh tế đi tới ngõ cụt mà ai cũng biết cái ngõ cụt đó nó đang ở đâu.

Nhất là trong bối cảnh hiện nay Việt Nam đang tham gia vào quá trình hội nhập quốc tế. Theo ông Cung, nếu không cải cách thể chế, tạo môi trường đầu tư thuận lợi thì những đàm phán, hiệp định sẽ trở thành cơ hội cho người nước ngoài.

Trong bài phân tích và đánh giá về kết quả thực hiện công cuộc tái cấu trúc nền kinh tế ngày 27/9, ông Cung đưa ra nhận định công cuộc tái cấu trúc hiện nay chưa làm được gì! Tệ hơn, theo vị chuyên gia này phân tích, nếu tái cấu trúc không đúng hướng, đúng phương pháp không những không có tác động tới nền kinh tế mà ngược lại còn làm méo mó thêm thị trường, thậm chí làm xấu đi chứ không phải tốt hơn.

Từ đó, ông Cung cho rằng để đạt được những mục tiêu tái cơ cấu kinh tế buộc nhà nước phải thay đổi thể chế, buộc kinh tế hoạt động theo quy luật thị trường; phải thay đổi cơ cấu tổ chức, năng lực... Nếu cứ giữ thế này sẽ chỉ làm cho thị trường méo mó thêm, làm mất cân bằng phân bổ nguồn lực.

Đầu cơ đang lấn lướt đầu tư...

Chia sẻ sâu sắc quan điểm của TS Nguyễn Đình Cung là hãy làm đi và đừng chờ đợi nữa, TS Lê Hồng Nhật đặt câu hỏi: "Liệu chúng ta có tái cơ cấu được không?

Cho rằng, tái cơ cấu là phải giám sát được phân bổ nguồn vốn và hiệu quả đầu tư, tạo ra được mô hình tăng trưởng đầu tư mới nhưng nhìn nhận vào bản chất nền kinh tế hiện nay, TS Nhật đánh giá  rất cụ thể: "Trước tiên, phải nhìn nhận rằng nền kinh tế Việt Nam hiện đang thiên về đầu cơ chứ không phải thiên về đầu tư. Nếu như vậy, khi kinh tế mạnh DN đổ tiền đầu tư; khi rủi ro, DN sẽ rút vốn, nền kinh tế sập, nhà nước phải đứng ra bảo lãnh, gánh chịu, còn nhà đầu tư thì mang tiền đi".

Như vậy, khi đầu cơ vượt quá đầu tư - ảo sẽ lớn rất nhanh so với cái thực, hiệu quả sẽ bị giảm xuống rất thấp. Nhà đầu tư sẽ tìm đến nơi nào đầu tư có lợi thế cao hơn (so sánh động) với chính quốc. Toyota, Apple, cho đến Adidas... cũng chỉ chọn việc đặt nhà máy sản xuất linh kiện tại nơi mà tốc độ tăng năng suất nhanh hơn tốc độ tăng tiền lương.

Nhưng ở Việt Nam lại đang diễn ra một xu thế ngược lại: nhịp độ tăng lương quá cao cho việc thuê các nhà quản lý, kỹ sư hay công nhân lành nghề... tốc độ giảm đầu tư lại quá nhanh. Như vậy, sẽ không một công ty xuyên quốc gia nào lại sản xuất linh kiện phụ trợ tại Việt Nam, họ sẽ nhập khẩu từ nơi khác.Việt Nam chỉ có thể tham gia vào phân khúc thấp nhất của chuỗi giá trị gia tăng toàn cầu; nơi mình có lợi thế so sánh tĩnh là nhân công rẻ.

Trong khi đó, ngành sản xuất công nghệ cao ngày càng lệ thuộc vào nhập khẩu linh kiện. Do đó, các ngành công nghiệp này rất dễ bị tổn thương bởi suy thoái kinh tế hay bất ổn địa chính trị hoặc một vài nhà đầu tư nước ngoài rút khỏi Việt Nam cũng có thể khiến cả nền kinh tế suy sụp. Bài học từ Ukraine buộc chúng ta phải nhìn nhận một cách nghiêm túc.

TS Nguyễn Đình Cung: Điều nguy hiểm hơn trong tái cấu trúc

Thứ hai, câu chuyện xảy ra ở khu công nghiệp Vũng Áng cũng là vấn đề phải lưu tâm. Hà Tĩnh từ một tỉnh nghèo nhưng chỉ trong thời gian ngắn, dựa trên nguồn lao động rẻ đã tạo ra một nguồn thu nhập rất lớn cho ngân sách của địa phương. Điều này chứng tỏ tiềm năng của Việt Nam là rất lớn.

Tuy nhiên, nếu nhìn nhận nghiêm túc sẽ thấy nếu xảy ra bất ổn địa chính trị hoặc có thay đổi về nguồn thu nhập, các DN này sẽ tìm cách chuyển thu nhập trong công ty ra ngoài càng lớn càng tốt. Khi đó, thuế thu nhập DN đóng góp chỉ là quyền mua đầu tư vào đó thôi. Và họ sẽ không đầu tư vào hạ tầng, không đầu tư vào văn hóa, đào tạo con người, công nghệ… nên nó làm kết cấu tổ chức xã hội, an ninh ở đó càng ngày càng trở lên phức tạp đó chính là nguyên nhân tạo ra rủi ro địa chính trị.

Vì vậy, ông Nhật cho rằng cần phải có thể chế văn minh và phải đặt ngay ra thể chế đó trong trường hợp của Vũng Áng. Cần phải coi đó là điều cấp thiết và buộc phải thực hiện điều đó.

Vũ Lan

Thứ Hai, 29/09/2014 08:22

Báo Đất Việt trên Facebook
.
Sự Kiện