Lương cơ bản sếp hàng không, viễn thông 70 triệu/tháng: Băn khoăn

(Doanh nghiệp) - Quy định tiền dựa trên quy mô, lao động của doanh nghiệp có thể sẽ nảy sinh nhiều bất cập.

Liên quan tới các quy định thí điểm về tiền lương cơ bản, tiền thưởng của người lao động và Ban điều hành; tiền lương, thù lao, tiền thưởng của Thành viên Hội đồng thành viên, Hội đồng quản trị, Trưởng ban kiểm soát và Kiểm soát viên tại 3 tập đoàn, tổng công ty nhà nước là: Công ty mẹ - Tập đoàn Bưu chính Viễn thông Việt Nam (VNPT); Công ty mẹ - Tổng công ty Hàng không Việt Nam - CTCP (Vietnam Airlines); Công ty mẹ - Tổng công ty Quản lý bay Việt Nam (VATM), PGS .TS. Mạc Văn Tiến - Viện Công nhân và Công đoàn cho rằng quy định chưa thuyết phục

Luong co ban sep hang khong, vien thong 70 trieu/thang: Ban khoan
Lương lãnh đạo doanh nghiệp cần dựa trên hiệu quả đầu ra. Ảnh: 24h

Trước hết, vị chuyên gia cho rằng việc quy định tiền lương cần phải được làm rõ mục tiêu tiếp cận theo hướng nào? Quy định tiền lương đang tiếp cận theo tiêu chí đầu vào (quy mô doanh nghiệp, số lượng lao động) hay dựa trên kết quả đầu ra (hiệu quả lao động, tỉ suất lợi nhuận, đóng góp cho ngân sách)?

PGS Mạc Văn Tiến lưu ý, việc thí điểm đang thực hiện tại các doanh nghiệp nhà nước, không áp dụng với các doanh nghiệp tư nhân, do đó, tiêu chí đóng góp cho ngân sách phải được tính tới hàng đầu.

Như vậy, nếu tiếp cận theo hướng này thì doanh nghiệp nhà nước càng đóng góp cho ngân sách nhiều chứng tỏ hiệu quả sản xuất, kinh doanh càng lớn, lương sẽ càng cao.

Như vậy, việc tính lương cơ sở của năm 2020 sẽ dựa trên mức đóng góp vào ngân sách của doanh nghiệp trong khoảng 3-5 năm trước tăng hay giảm để tính lương cơ bản trong năm nay cho lãnh đạo.

"Theo quy định có hiệu lực thí điểm từ ngày 1/4/2020, đối với công ty có chỉ tiêu kế hoạch: Vốn chủ sở hữu từ 10.000 tỷ đồng trở lên; doanh thu từ 30.000 tỷ đồng trở lên và có 10 đầu mối quản lý (công ty con hạch toán độc lập hoặc phụ thuộc) hoặc tổng số lao động sử dụng từ 5.000 người trở lên thì mức lương cơ bản đối với Chủ tịch Hội đồng thành viên, Hội đồng quản trị là 70 triệu đồng/tháng; đối với Thành viên Hội đồng thành viên, Hội đồng quản trị, Trưởng ban kiểm soát là 60 triệu đồng/tháng và đối với kiểm soát viên là 50 triệu đồng/tháng.

Đối với công ty có chỉ tiêu kế hoạch: Vốn chủ sở hữu dưới 10.000 tỷ đồng; doanh thu dưới 30.000 tỷ đồng và có dưới 10 đầu mối quản lý hoặc tổng số lao động sử dụng dưới 5.000 người thì các mức lương trên lần lượt là 60; 50 và 40 triệu đồng/tháng.

Tính lương cơ bản cho lãnh đạo doanh nghiệp theo cách này là tiếp cận dựa trên quy mô doanh nghiệp và số lượng lao động, chưa dựa trên hiệu quả sản xuất, đóng góp cho xã hội, ngân sách.

Việc này sẽ nảy sinh một số bất cập lớn, có thể khiến các doanh nghiệp nhà nước kiếm cớ đẻ thêm nhiều đầu việc, tuyển thêm nhiều lao động để được hưởng lương càng cao chứ không quan tâm tới hiệu quả.

Mặt khác, trong thời đại công nghệ 4.0, một máy móc công nghệ có thể thay  thế cho hàng trăm, nghìn công nhân lao động, nếu dựa trên tiêu chí này có thể không khuyến khích phát triển ứng dụng khoa học công nghệ trong sản xuất", ông Tiến phân tích.

Phân tích tiếp, vị chuyên gia đề cập tới nguy cơ tạo ra sự thiếu bình đẳng giữa khu vực doanh nghiệp nhà nước với doanh nghiệp ngoài nhà nước.

"Ddoanh nghiệp ngoài khu vực nhà nước không được ưu ái nhiều như doanh nghiệp khu vực nhà nước nhưng đóng góp có thể lớn hơn, lao động vất vả hơn nhưng lương cơ bản lại do thỏa thuận, phụ thuộc vào thị trường.

Doanh nghiệp làm ăn hiệu quả thì lương cao, không hiệu quả lương thấp, trong khi "sếp" doanh nghiệp nhà nước lại không căn cứ trên hiệu quả, đóng góp, chỉ cần lãnh đạo doanh nghiệp lớn, nhiều lao động là nghiễm nhiên hưởng lương cao.

Nếu tính thêm cả tiền thưởng thì lương lãnh đạo doanh nghiệp nhà nước có thể lên tới hàng trăm, vài trăm triệu/tháng, rất bất cập", ông Tiến nói.

Để bảo đảm công bằng, khách quan, khuyến khích được tinh thần lao động, sáng tạo của các doanh nghiệp nhà nước, PGS Mạc Văn Tiến cho rằng cơ chế tiền lương đối với các lãnh đạo doanh nghiệp nhà nước nên tiếp cận theo những tiêu chí về hiệu quả.

Theo đó, vị chuyên gia đề xuất 3 tiêu chí đánh giá làm cơ  sở tính lương cho lãnh đạo doanh nghiệp nhà nước như sau:

Thứ nhất, căn cứ dựa trên hiệu quả đóng góp cho ngân sách nhà nước của doanh nghiệp trong khoảng từ 3 tới 5 năm, tùy doanh nghiệp. Đó là tiêu chí phải được ưu tiên hàng đầu.

Thứ hai, dựa trên những đóng góp cho xã hội của doanh nghiệp. Trong đó, tiêu chí tạo việc làm, sử dụng lao động chỉ là một trong nhiều tiêu chí để đánh giá.

Thứ ba, trách nhiệm xã hội của doanh nghiệp, cụ thể là việc bảo vệ môi trường, chung tay xây dựng xã hội phát triển. Lưu ý, ở đây là trách nhiệm xã hội của doanh nghiệp không phải kiểu làm từ thiện như ban ơn mà một số doanh nghiệp vẫn làm.

Sếp doanh nghiệp nhà nước nhận lương khủng: Việt Nam làm ngược

Lấy ví dụ ngay trong những ngày cả xã hội phải đối phó với dịch viêm phổi do virus corona này thì trách nhiệm của các doanh nghiệp nhà nước thế nào?

Lẽ ra, các doanh nghiệp phải kêu gọi sản xuất, bán hàng không lợi nhuận, góp phần bình ổn giá cả, giữ ổn định thị trường. Điển hình trong việc bán phá giá khẩu trang, cồn, nước sát khuẩn... việc này là trách nhiệm và nghĩa vụ các doanh nghiệp nhà nước phải làm.

Tuy nhiên, theo quan sát những ngày qua, có thể thấy vai trò của các doanh nghiệp nhà nước chưa rõ ràng, thay vào đó, là sự xuất hiện của các doanh nghiệp tư nhân.

Do đó, vị PGS nhắc lại, việc xây dựng mức tiền lương các doanh nghiệp nhà nước như thế nào phải dựa trên mục tiêu tiếp cận để có đánh giá, tính toán cho hợp lý, khoa học, bảo đảm tính công bằng xã hội.

Lam Nguyễn

Thứ Năm, 20/02/2020 09:24

Van Kien Dai Hoi
Sự Kiện