Tăng giá điện đúng quy định, quy trình, sao dân tâm tư?

(Doanh nghiệp) - Tăng giá điện không đúng thời điểm cùng với cách tính giá điện bậc thang lũy tiến là những nguyên nhân gây cộng hưởng, khiến người dân bức xúc

Tóm lại, việc điều chỉnh lại cách tính biểu giá điện là cần thiết, nhưng sửa như thế nào, dựa trên cơ sở nào, thì ngành Công thương phải tính toán rất kỹ. Mặc dù khó kỳ vọng sẽ có một phương án giá điện hoàn hảo nhất, nhưng yêu cầu sửa lại cách tính giá điện cũng mở ra một kỳ vọng giúp cái chưa hợp lý cũ sẽ được điều chỉnh hợp lý hơn.

Tiến tới hạn chế công nghệ lạc hậu

PV:  Bên cạnh đó, cách tính giá điện sinh hoạt và giá điện sản xuất cũng được cho là khiến người dân chịu thiệt. Cụ thể là giá bán lẻ điện sinh hoạt được tính theo 6 bậc lũy tiến tăng dần, càng dùng nhiều càng phải trả nhiều. Trong khi giá bán lẻ điện sản xuất lại được chia theo giờ (thấp điểm và giờ cao điểm) và cấp điện áp dưới 6kV, 22kV và 110kV. Mức giá bán lẻ cao nhất cho ngành sản xuất, điện áp dưới 6kV giờ cao điểm là 3.076 đồng/kWh, thấp nhất là 970 đồng/kWh vào giờ thấp điểm với cấp điện áp từ 110kV trở lên.

Đáng chú ý, trong khi giá bán lẻ điện sản xuất thấp nhất có thể ở mức 970 đồng/kWh thì giá điện sinh hoạt ở bậc thang thấp nhất lên tới 1.678 đồng/kWh. Việc này được cho là thiếu công bằng và cần tiến tới xóa bỏ cơ chế bù chéo, ông có đồng tình với nhận định trên không? Nếu vậy, trong lần sửa giá điện này, cần tính toán lại về cơ cấu giữa hai loại giá bán điện như thế nào nhằm đạt được các mục tiêu công bằng cho người dân và không khuyến khích những ngành sản xuất thâm dụng năng lượng và không khuyến khích công nghệ cũ, lạc hậu tràn vào Việt Nam?

TS Dương Đình Giám: Tôi không hoàn toàn đồng tình với quan điểm điều chỉnh giá điện, xóa bù chéo giữa khu vực sản xuất với khu vực sinh hoạt để bảo đảm tính công bằng. Về nguyên tắc, cách xây dựng biểu giá điện theo thứ tự ưu tiên cho khu vực sản xuất trước, sau đó mới tới khu vực tiêu dùng, rồi cuối cùng mới là khu vực kinh doanh, dịch vụ hiện nay là cách làm hợp lý.
Lý do phải tính giá điện ưu tiên cho khu vực sản xuất trước tiên vì mục tiêu ổn định kinh tế vĩ mô, hỗ trợ các doanh nghiệp phát triển.

Chính vì thế, nhiều nước công nghiệp phát triển đều có chính sách trợ giá, hay bù chéo từ giá điện sinh hoạt sang giá điện sản xuất. Người dân trong nước, những người dùng điện sinh hoạt có thể bị thiệt một chút nhưng nền kinh tế lại được bù đắp bằng giá trị gia tăng từ phía doanh nghiệp sản xuất.

Tuy nhiên, cơ chế bù chéo, hỗ trợ giá điện cho khu vực doanh nghiệp sản xuất cũng lại thể hiện tính hai mặt. Việc được sử dụng điện giá rẻ sẽ không khuyến khích các doanh nghiệp trong nước đầu tư, đổi mới công nghệ theo hướng hiện đại, tiết kiệm điện năng.

Hiện nay, các ngành công nghiệp nặng như xi măng, sắt thép… là những ngành ngốn rất nhiều điện năng (ước tính ngành công nghiệp nặng tiêu tốn 55% tổng lượng điện), nhưng do được hưởng cơ chế bù chéo, lại được trả tiền điện với giá thấp nhất, tính ra là 6,8 cent/kWh nên đang thu hút được rất nhiều nhà đầu tư đầu tư vào lĩnh vực này.

Do đó vấn đề sửa lại cách tính giá điện cần phải đặt ra, nhưng mục đích chính không phải là bảo đảm tính công bằng, xóa bỏ bù chéo giữa khu vực sản xuất với khu vực sinh hoạt, mà để hạn chế công nghệ lạc hậu, khuyến khích doanh nghiệp sản xuất đầu tư, đổi mới công nghệ, tiết kiệm điện năng, hạn chế gây ô nhiễm môi trường.

Đặc biệt trong bối cảnh Việt Nam đang đối diện với nguy cơ trở thành bãi rác công nghệ của thế giới, yêu cầu đổi mới công nghệ, sử dụng công nghệ hiện đại là cần thiết.

Nếu doanh nghiệp sử dụng công nghệ cao, thì chi phí sử dụng điện năng cũng sẽ tiết kiệm, giảm được chi phí đầu vào, nâng cao tính cạnh tranh của doanh nghiệp. Điều này rất cần thiết trong bối cảnh hội nhập của Việt Nam hiện nay.

Bộ Công thương:Giá điện không bất thường, sẽ sửa biểu giá điện

PV: Ở một diễn biến khác, Tập đoàn Điện lực Việt Nam (EVN) cho biết, đang xây dựng đề án thí điểm thị trường bán lẻ điện cạnh tranh và sẽ trình Bộ phê duyệt trong tháng 7 tới. Ông đánh giá thế nào về thông tin trên? Trong bối cảnh hiện nay, việc đưa ngành điện vận hành theo cơ chế thị trường có khả thi không và nếu làm được như vậy thì diện mạo thị trường điện Việt Nam sẽ thế nào?

TS Dương Đình Giám: Việc xây dựng thị trường bán lẻ điện cạnh tranh từng được đặt ra từ nhiều năm nay, nhưng vì nhiều lý do nên đến nay chúng ta vẫn chưa thực hiện được.

Nếu có thể đưa ngành điện vận hành theo cơ chế thị trường thì quá tốt, tuy nhiên để làm được như vậy thì nguồn cung điện phải dồi dào, đủ để tạo ra được thị trường cạnh tranh. Khi đó, người tiêu dùng mới được hưởng lợi.

Hiện nay, nước ta còn đang thiếu điện. Tuy nhiên, trong một năm có tháng thừa, tháng thiếu; thậm chí trong một ngày, có thời điểm thiếu nhưng cũng có thời điểm thừa điện. Điện lại là một mặt hàng đặc thù, không giống như các mặt hàng tiêu dùng thông thường khác, có thể cất trữ khi không dùng hết để mang ra sử dụng lúc cần. Do vậy, xây dựng một thị trường bán điện cạnh tranh không phải chuyện đơn giản.

Trong bối cảnh nguồn cung còn đang thiếu như hiện nay, nếu không thiết lập được cơ chế kiểm soát chặt chẽ thì thì nguy cơ bắt tay để làm giá cao giữa các nhà máy phát điện hoặc giữa các nhà phân phối, bán lẻ là khó tránh khỏi. Và khi đó, giá điện có khi còn tăng cao hơn. Do vậy vai trò của quản lý nhà nước trong việc này là rất quan trọng.

PV: Xin cảm ơn ông!

Lan Vũ

Thứ Sáu, 24/05/2019 13:37

Van Kien Dai Hoi
Báo Đất Việt trên Facebook
.
Sự Kiện