TKV muốn mở rộng nhôm Lâm Đồng: Không thể tin nổi

(Doanh nghiệp) - Tôi rất quan ngại vì dự án này có quá nhiều rủi ro. Giờ liên tục thua lỗ, TKV còn muốn mở rộng làm gì?

TS Nguyễn Văn Ban, nguyên trưởng ban bôxít - nhôm Tổng công ty Khoáng sản Việt Nam (cũ) lo ngại trước kiến nghị của Tập đoàn Than – Khoáng sản Việt Nam (TKV).

TKV muon mo rong nhom Lam Dong: Khong the tin noi
Hình ảnh tại Tổ hợp Bauxite - Nhôm Lâm Đồng

Theo kiến nghị của tập đoàn này, họ muốn mở rộng, đầu tư sâu vào Nhà máy Nhôm thuộc Tổ hợp Bauxite - Nhôm Lâm Đồng để nhà máy "xứng tầm thế giới".

Về kiến nghị trên, trước tiên ông Ban muốn TKV làm rõ ý đồ của mình khi đưa ra đề xuất trên. "Cụ thể ở đây là TKV muốn mở rộng nhà máy điện phân nhôm hay TKV muốn mở rộng quy mô hoạt động của nhà máy alumin Tân Rai. Vì hiện nay Lâm Đồng chưa có nhà máy nhôm", ông Ban đề nghị.

Phân tích cụ thể hơn, vị TS cho rằng trước khi khẳng định nên hay không nên ủng hộ đề xuất của TKV thì cần phải có nhìn nhận và đánh giá toàn diện về nhà máy này.

Theo kết quả của đoàn thanh tra Bộ Tài chính trước đó, tính từ tháng 10/2013 đến hết tháng 9/2016, bauxite Tân Rai đã thua lỗ 3.696 tỷ đồng. Trong đó, lỗ do hoạt động sản xuất, kinh doanh là 2.520 tỷ đồng, lỗ do chênh lệch tỉ giá khoảng 1.176 tỷ đồng. Con số lỗ này đã vượt xa so với số lỗ luỹ tiến dự kiến theo kế hoạch là 1.660 tỷ đồng (không kể phần lỗ do chênh lệch tỷ giá).

Dù đang trong tình trạng lỗ nặng như vậy nhưng thật bất ngờ đầu năm 2017, báo cáo của TKV về dự án Nhà máy alumin Tân Rai, lại cho biết trong 6 tháng đầu năm lợi nhuận trước thuế của Nhà máy đã ước đạt trên 60 tỷ đồng.

TS Nguyễn Văn Ban thẳng thắn, một nhà máy bị chậm mất 4 năm, được điều chỉnh 4 lần, tổng mức đầu tư cho dự án này đã tăng vọt lên đến 15.414,4 tỷ đồng (tương đương 805 triệu USD), gần gấp 2 lần vốn đầu tư dự kiến ban đầu.

Đặc biệt, nhà máy ở rất xa, chi phí vận chuyển và các yếu tố khác rất đắt nên rủi ro càng cao, chỉ nói tới khả năng tránh lỗ cũng đã rất khó.

"Với số lỗ như thế, điều kiện sản xuất khó khăn như vậy mà năm trước báo lỗ, năm sau đã báo lãi cả mấy chục tỷ quả là "siêu phàm", không thể tin tưởng được.

Tôi cho rằng cần thận trọng trước các con số mà TKV đưa ra bởi đã nhiều lần họ đưa ra các con số khác nhau. Chỉ tính riêng việc cắt được lỗ cho nhà máy này, duy trì hoạt động để có tiền trả nợ lỗ của mấy năm trước cũng đã rất khó khăn rồi.

Lưu ý rằng trước đó TKV đánh giá bauxite Tân Rai hiệu quả thế nào nhưng khi Thanh tra Bộ Tài chính vào cuộc thì mới biết 3 năm Tân Rai đã lỗ tới gần 3.700 tỷ đồng.

Chưa nói tới hiệu quả về tài chính, tức tiền để nuôi bộ máy, tiền chi phí cho bảo vệ môi trường... nếu tính toán đầy đủ thì chỉ riêng số tiền lỗ của 3 năm ấy cũng không biết bao năm mới bù lại được?".

TS Ban nói thẳng: "Một dự án đang lỗ bê bết như thế mà lại tính mở rộng tiếp thì TKV định mở rộng thế nào? Nhà máy sẽ hoạt động ra sao? Cần phải có một hội động chuyên môn đánh giá toàn diện, khách quan đối với dự án này, không thể tin tưởng TKV được".

Không có cửa chen chân vào thị trường thế giới

Một vấn đề nữa theo vị chuyên gia, nếu đặt đề xuất của TKV trong tương quan bối cảnh nguồn cung trên thế giới về alumin đã được an bài, khoảng 50-60 triệu tấn/năm. Các hộ tiêu thụ alumin cũng đã gắn với các nguồn cung đó, TKV có muốn chen chân vào thị trường alumin thế giới cũng khó làm được.

TS Nguyễn Văn Ban cho rằng, sự thật thì khó nghe nhưng với cơ sở sản xuất của TKV hiện nay rất khó để tạo ra được sản phẩm chất lượng tốt mà giá thành lại cạnh tranh.

Hai dự án bauxite lỗ, đội giá: Thử nghiệm là...làm thật?

"Tân Rai đang sử dụng nhiều công nghệ Trung Quốc, vừa lạc hậu, vận hành lại không đạt được hết công suất thiết kế trong khi đó tiêu hao điện, nước, kiềm, năng lượng thì quá lớn. Cộng thêm những chi phí vẩn chuyển không thuận lợi, tất cả những yếu tố trên đã tác động rất lớn tới chi phí sản xuất, làm đội giá thành sản phẩm.

Nếu bán rẻ, Tân Rai sẽ tiếp tục lỗ, nhưng để cứu lỗ cho nhà máy mà nâng giá bán sẽ không thể cạnh tranh được. Quá nhiều rủi ro", TS Ban nói.

Nguyên trưởng ban bôxít - nhôm Tổng công ty Khoáng sản Việt Nam cho rằng, những tồn tại nêu trên chắc chắn ai cũng nhìn thấy vì vậy, đề xuất của TKV chỉ là đề xuất một phía, không dễ dàng ủng hộ được.

"Tôi cho rằng vẫn nên thận trọng với những dự án TKV đề xuất, không thể dễ dàng tin tưởng vào đề xuất của doanh nghiệp được.

Rất nhiều dự án được vẽ ra thì đẹp, thì hiệu quả nhưng khi đi vào hoạt động mới bộc lộ yếu kém, thua lỗ, hiệu quả không có. Do đó, cần phải thành lập hội đồng chuyên môn nhằm đánh giá lại toàn diện cả về mặt kinh tế, xã hội cũng như những tác động tới môi trường về dự án, trước khi bàn tiếp có cho phép mở rộng hay không", ông Ban nhắc lại.

  • Hoài An

Thứ Sáu, 22/09/2017 07:41

Van Kien Dai Hoi
Báo Đất Việt trên Facebook
.
Sự Kiện