TS Nguyễn Đình Cung nói lời thật về thu hút FDI

(Doanh nghiệp) - Việt Nam là nền kinh tế quá phục thuộc vào đầu tư nước ngoài, nhưng không phải là đầu tư nước ngoài chất lượng cao.

Trong bài trả lời phỏng vấn báo Dân Trí mới đây, TS Nguyễn Đình Cung - nguyên Viện trưởng Viện nghiên cứu trung ương (CIEM) nói thẳng không nên kỳ vọng quá nhiều vào FDI, đó không phải là lợi ích cốt lõi về lâu dài.

TS Nguyen Dinh Cung noi loi that ve thu hut FDI  
Không chỉ dự án đăng ký mới, các dự án góp vốn mua cổ phần cũng có vốn trung bình giảm dần. Năm 2018, vốn đăng ký tăng thêm trung bình đạt 6,4 tỷ USD/dự án; 7 tháng đầu năm 2019 giảm xuống 4,22 tỷ USD/dự án. Ảnh: Kinhtechungkhoan

Nói cụ thể hơn, ông Cung cho rằng, dòng vốn FDI đầu tư vào Việt Nam không có nghĩa là họ phát triển cho Việt Nam mà chủ yếu họ khai thác lợi nhuận cho chính họ.

Do đó, nếu không thay đổi quan điểm, tư duy trong thu hút nguồn vốn FDI  thì thu hút nhiều khi chỉ làm thiệt hại cho tiềm năng phát triển trong tương lai.

Nhìn lại cả quá trình 30 năm thu hút đầu tư, vị chuyên gia đánh giá Việt Nam là nền kinh tế quá phục thuộc vào đầu tư nước ngoài, nhưng không phải là đầu tư nước ngoài chất lượng cao mà là chất lượng thấp, giá trị gia tăng thấp.

Theo ông Cung, gia nhập WTO là cơ hội rất lớn cho phát triển. Hàng loạt các FTAs thế hệ mới cho chúng ta tiếp cận thị trường. Điều này, đại bộ phận các nhà đầu tư nước ngoài đều nắm được. Họ tận dụng được lợi thế của Việt Nam về tài nguyên, lao động, chúng ta cho họ ưu đãi vượt trội, họ tận dụng cơ hội của hội nhập, từ đó khiến Việt Nam có hai nền kinh tế trong một nền kinh tế.

Trong khi đó, người đầu tư ở khu vực kinh tế tư nhân gần như không tận dụng được cơ hội này. Vị thế bản địa của Việt Nam trong chuỗi giá trị toàn cầu rất thấp. Do đó, phải thay đổi, từ tầm chủ trương đến thực hiện.

Thay đổi theo ông Cung là phải thu hút đầu tư FDI với mục tiêu rõ ràng, hai bên phải có lợi, trong đó lợi ích trong nước phải nhiều hơn.

"Việt Nam phải có tiêu chí đo lường. FDI vào đây phải đàm phán, ai đáp ứng hợp tác, ai chia sẻ phát triển thì tiếp nhận. Nếu vào mà vẫn lập khu vực riêng, tận dụng nhân công giá rẻ, thị trường xuất khẩu thì không cần FDI làm gì cả, doanh nghiệp Việt đã đủ sức rồi", ông Cung nói.

Trong bối cảnh hiện nay, quan điểm của ông Cung là có thể "nói không với đầu tư nước ngoài", không thể đón bằng mọi giá.

Ông Cung cho biết, các ông lớn vào Việt Nam được "biệt đãi", "lót ổ" cho nằm, điều đó không sai. Tuy nhiên, cái chúng ta không khéo là chưa ràng buộc họ vì sự phát triển của Việt Nam, trong đó có hợp tác với doanh nghiệp nội địa, hình thành chuỗi cung ứng tại Việt Nam...

Liên quan tới nguồn vốn FDI, số liệu của Cục Đầu tư nước ngoài (Bộ Kế hoạch và Đầu tư) mới đây cho biết, trong quý I/2020 (tính đến ngày 20/3/2020), vốn FDI vào Việt Nam giảm cả về số lượng cũng như tổng vốn đầu tư.

Cụ thể, tổng vốn đăng ký cấp mới, điều chỉnh và góp vốn mua cổ phần của nhà đầu tư nước ngoài đạt 8,55 tỷ USD, bằng 79,1% so với cùng kỳ năm 2019.

Trong đó, tổng vốn đăng ký cấp mới đạt 5,5 tỷ USD, tăng 44,8% so với cùng kỳ năm 2019. Cục Đầu tư nước ngoài cho biết, mức tăng trưởng này chủ yếu là do trong quý I/2020, có Dự án Điện khí LNG Bạc Liêu, vốn đầu tư 4 tỷ USD, được cấp giấy chứng nhận đăng ký đầu tư.

Về lượng vốn đầu tư đăng ký điều chỉnh, trong quý I/2020 có 236 lượt đăng ký với tổng vốn đăng ký tăng thêm đạt trên 1,07 tỷ USD, bằng 82% so với cùng kỳ năm 2019.

Bên cạnh đó, có 2.523 lượt góp vốn, mua cổ phần của nhà đầu tư nước ngoài, với tổng giá trị vốn góp gần 2 tỷ USD, tăng 52,6% về số lượt góp vốn, mua cổ phần và chỉ bằng 34,4% giá trị vốn góp so với cùng kỳ năm 2019.

Theo Cục Đầu tư nước ngoài, mặc dù số lượt góp vốn, mua cổ phần trong quý I/2020 tăng khá lớn, tuy nhiên, quy mô góp vốn lại không nhiều, bình quân chỉ có 0,78 triệu USD/ lượt góp vốn (nhỏ hơn nhiều so với quy mô bình quân của quý I/2019 với 3,4 triệu USD/lượt góp vốn).

Vốn FDI vào Việt Nam giảm, xu hướng li ti hóa

Nhận định của Cục Đầu tư nước ngoài không mới, trong vài năm trở lại đây không chỉ dự án đầu tư nước ngoài đăng ký mới, các dự án góp vốn mua cổ phần cũng có vốn trung bình giảm dần. Năm 2018, vốn đăng ký tăng thêm trung bình đạt 6,4 tỷ USD/dự án; 7 tháng đầu năm 2019 giảm xuống 4,22 tỷ USD/dự án.

Cũng liên quan đến tình hình cấp phép đầu tư, hoạt động kinh doanh của một số doanh nghiệp FDI, mới đây, Tổng Cục Hải quan đã công bố một báo cáo cho biết, lợi dụng chính sách thông thoáng mở cửa thu hút đầu tư của Việt Nam, nhiều doanh nghiệp FDI ồ ạt vay mượn xây dựng nhà xưởng, nhập khẩu hàng hóa. Ngoài lo ngại về chuyển giá, doanh nghiệp FDI chỉ làm gia công, nhập nguyên liệu, nợ thuế khủng rồi... bỏ trốn.

An An (tổng hợp)

Thứ Sáu, 15/05/2020 15:33

Báo Đất Việt trên Facebook
.
Sự Kiện