Tư nhân tham gia truyền tải điện: Hiểu sao cho đúng?

(Doanh nghiệp) - Thực tế đã có doanh nghiệp tư nhân đầu tư đường dây truyền tải 500kV đấu nối vào hệ thống điện lưới quốc gia.

Trong báo cáo vừa gửi Thủ tướng, Bộ Công thương kiến nghị Thủ tướng xem xét trình Quốc hội ban hành Luật Đầu tư theo phương thức đối tác công-tư (PPP) trong đó cho phép áp dụng các quy định về xã hội hóa đối với lưới điện truyền tải. Khi đó, việc đề xuất đầu tư tư nhân lưới điện truyền tải sẽ được áp dụng theo quy định của luật này.

Trao đổi với Đất Việt, GS.TSKH Trần Đình Long, Phó Chủ tịch Hội Điện lực Việt Nam cho biết, cần phải hiểu rõ phần lưới truyền tải mà tư nhân tham gia đầu tư thực hiện chức năng gì?

Theo quy định của Luật Điện lực, lưới truyền tải thuộc sở hữu Nhà nước, Nhà nước độc quyền xây dựng và quản lý.

Thé nhưng, cần hiểu cho đúng là Nhà nước độc quyền xây dựng và quản lý những lưới truyền tải lớn (220kV trở lên), làm nhiệm vụ giao lưu công suất từ vùng nọ sang vùng kia, có thể là hai chiều.

Còn lưới truyền tải được đề cập nhiều trong thời gian qua và được đề xuất cho phép tư nhân tham gia đầu tư là lưới điện làm nhiệm vụ đấu nối những công trình phát điện vào hệ thống điện quốc gia. Ở đó, chiều tải điện năng chỉ từ nhà máy đến hệ thống điện quốc gia mà thôi.

"Cho nên, truyền tải hiểu theo nghĩa là truyền từ các nhà máy điện đến hệ thống điện quốc gia thì có thể cho tư nhân, cụ thể là chủ đầu tư của một nhà máy điện hoặc một nhóm nhà máy điện đầu tư. Cái này luật không cấm.

Ví dụ, những nhà đầu tư xây dựng điện gió, điện mặt trời công suất lớn, nằm xa hệ thống điện quốc gia, nếu có khả năng và muốn thực hiện đấu nối từ nhà máy của họ đến hệ thống điện quốc gia thì không nên hạn chế. Bộ Công thương nên giải thích rõ điểm này và nên kiến nghị Chính phủ cho phép có những dự án PPP để xây dựng đường dây truyền tải đấu nối nhà máy điện với hệ thống điện quốc gia", GS.TSKH Trần Đình Long giải thích.

Tu nhan tham gia truyen tai dien: Hieu sao cho dung?
Bộ Công thương đề xuất cho phép áp dụng các quy định về xã hội hóa đối với lưới điện truyền tải.

Vị chuyên gia trấn an băn khoăn về an ninh năng lượng khi cho tư nhân tham gia truyền tải điện. Ông cho biết, ở đây chỉ là vấn đề đầu tư, Nhà nước vẫn nắm quyền quản lý, vận hành. 

"Tư nhân nếu có khả năng có quyền bỏ tiền ra để đấu nối. Có hai cách: sau khi xây dựng xong thì tự doanh nghiệp quản lý đoạn đấu nối đó, nếu không thì giao cho điện lực quản lý.

Nếu chủ đầu tư nhà máy điện bỏ tiền ra đầu tư, sau đó họ sẽ được thu phí truyền tải trong giá điện mà họ bán ra. Ngược lại, trường hợp doanh nghiệp thuê bên quản lý lưới điện hay tổng công ty truyền tải điện quốc gia quản lý đoạn đường dây đó thì đơn vị đó sẽ thu phí quản lý", GS.TSKH Trần Đình Long nói và khẳng định, nếu cho tư nhân được tham gia truyền tải điện như hướng phân tích ở trên thì sẽ giải quyết được tình trạng quá tải lưới cho điện tái tạo. Đặc biệt, trong hoàn cảnh Nhà nước đang kẹt vốn đầu tư thì nên khuyến khích tư nhân tham gia.

Cũng cho ý kiến về vấn đề này, ông Trần Đình Sính, Phó Giám đốc Trung tâm Phát triển sáng tạo Xanh (GreenID) rất hoan nghênh đề xuất cho tư nhân tham gia truyền tải điện.

Ông khẳng định, Luật Điện lực quy định Nhà nước độc quyền truyền tải là đúng đắn bởi truyền tải liên quan đến an ninh năng lượng nên Nhà nước phải quản lý.

"Ở Vương quốc Anh, truyền tải do một tỷ phú của Hongkong (Trung Quốc) nắm, khi chính phủ Anh muốn mua lại thì người ta không đồng ý bán", ông Sính dẫn chứng để bảo vệ quan điểm Nhà nước cần độc quyền quản lý và vận hành truyền tải.

Tuy nhiên, đối với việc xây dựng lưới truyền tải thì ông ủng hộ tư nhân tham gia xây dựng. Việc xây dựng ra sao đã có Luật Xây dựng và các chế tài khác quy định, tư nhân tham gia xây dựng lưới truyền tải buộc phải tuân thủ.

"Thực tế đã có doanh nghiệp đầu tư xây dựng lưới truyền tải rồi. Đó là Tập đoàn Trung Nam đã được UBND tỉnh Ninh Thuận chọn làm nhà đầu tư dự án Nhà máy điện mặt trời 450 MW tại xã Phước Minh, huyện Thuận Nam kết hợp đầu tư trạm biến áp 500kV Thuận Nam và các đường dây 500kV dài 15,5km, 220kV dài khoảng 1km đấu nối vào hệ thống điện quốc gia. Dự án có tổng vốn đầu tư gần 14.000 tỷ đồng.

Tập đoàn Trung Nam sẽ phải thực hiện đầy đủ các cam kết về tiến độ triển khai dự án, chất lượng công trình, cơ chế giá điện, bàn giao hệ thống hạ tầng lưới điện truyền tải cho Tập đoàn Điện lực Việt Nam (EVN). Tổng Công ty Truyền tải điện Quốc gia quản lý, đấu nối, giải tỏa công suất cho các dự án năng lượng tái tạo trong khu vực.

Theo cam kết của Tập đoàn Trung Nam, công trình sẽ hoàn thành vào cuối quý IV/2020. Nếu để Nhà nước làm thì thời gian xây dựng phải mất chừng 3-4 năm vì vướng nhiều thủ tục.

Dĩ nhiên, tư nhân tham gia truyền tải điện phải có lợi thì họ mới làm. Như Tập đoàn Trung Nam sau khi xây dựng đường dây 500kV, 200kV đấu nối vào hệ thống điện quốc gia thì nhà máy điện mặt trời, điện gió của họ sẽ được giải tỏa công suất. Nhưng rõ ràng việc xây dựng lưới truyền tải thì tư nhân hay Nhà nước đều làm được, miễn sao hiệu quả", ông Trần Đình Sính phân tích.

Phó Giám đốc GreenID cũng cho biết, khi tư nhân đầu tư truyền tải điện thì chi phí truyền tải, giá điện bị tác hay không phải đánh giá từng trường hợp cụ thể. Tuy nhiên, ông khẳng định không lo ảnh hưởng đến an ninh năng lượng bởi cho nhà máy phát bao nhiêu, đường truyền tải nào được truyền bao nhiêu... là do Bộ Công thương. Nếu quản lý tốt thì không có vấn đề gì.

Thành Luân

Thứ Ba, 05/05/2020 13:35

Báo Đất Việt trên Facebook
.
Sự Kiện