Việt Nam đang ở thời điểm quyết định

(Doanh nghiệp) - “Làm sao chúng ta vẫn đạt được mức tăng trưởng kinh tế cao trong khi vẫn đảm bảo sự bền vững môi trường và xã hội?”.

Đó là câu hỏi được chuyên gia kinh tế Võ Trí Thành đặt ra tại Diễn đàn Chính sách thương mại về Hiệp định đối tác xuyên Thái Bình Dương (TPP) và Hiệp định thương mại tự do Việt Nam – EU do Cục Xúc tiến thương mại, Bộ Công Thương tổ chức sáng 22/1, tại Hà Nội và được Thời báo Kinh tế Sài Gòn dẫn lại.

Ông Thành khẳng định: “Việt Nam đang ở thời điểm quyết định để chuyển đổi mô hình phát triển bằng cách thiết lập nền tảng để vượt qua bẫy thu nhập trung bình. Chúng ta đang cần có một động cơ mới để cải cách” và nhận xét Việt Nam đang phải đối mặt với hàng loạt thách thức như khu vực doanh nghiệp nhà nước (DNNN) và đầu tư công không hiệu quả. Bên cạnh đó, chi phí kinh doanh còn rất cao, khoảng cách chênh lệch giàu nghèo ngày càng mở rộng.

Viet Nam dang o thoi diem quyet dinh
Chậm đổi mới, doanh nghiệp sẽ thất bại

Chuyên gia kinh tế Phạm Chi Lan bổ sung: “TPP và FTA Việt Nam – EU sẽ tạo ra những cơ hội lớn và sức ép để Việt Nam cải cách, phát triển, nhưng tận dụng được hay không tùy thuộc vào chính Việt Nam”.

Bà nhận xét: “Ở trong nước, cơ hội và sức ép cho thay đổi cũng rất lớn. Đường hướng cho thay đổi như thế nào đã khá rõ và sự đồng thuận ủng hộ thay đổi rất cao”. Bà Lan cho rằng, không lo thiếu nguồn lực và năng lực, cái cần nhất là ý chí và hành động vì lợi ích phát triển của đất nước.

“Thời gian không chờ đợi ai, cơ hội sẽ sớm trôi qua trong một thế giới thay đổi liên tục và nhanh chóng. Phải hành động ngay”, bà thúc giục. Theo bà Lan, các FTA thế hệ mới sẽ mang lại cơ hội cho Việt Nam cải cách thể chế và hoàn thiện thể chế kinh tế thị trường.

Hiện nay, các doanh nghiệp Việt Nam có quy mô nhỏ dẫn đến khả năng tham gia vào chuỗi giá trị toàn cầu còn hạn chế. Chẳng hạn, chỉ có 21% doanh nghiệp nhỏ và vừa Việt Nam tham gia vào chuỗi giá trị toàn cầu so với 30% của Thái Lan, 46% của Malaysia. Điều này khiến doanh nghiệp nhỏ và vừa Việt Nam ít có khả năng được hưởng lợi từ hiệu ứng lan tỏa của FDI qua chuyển giao công nghệ, chuyển giao kiến thức và nâng cao năng suất.

Tỷ lệ xuất khẩu của doanh nghiệp nhỏ và vừa trong tổng kim ngạch xuất khẩu luôn thấp hơn doanh nghiệp lớn: ở Việt Nam chỉ 16,8% so với 83,2 %; ở các nước khác trung bình là 23% so với 77%.

Trước đó, tại tại Diễn đàn Kinh tế mùa Thu 2015 do Ủy ban Kinh tế Quốc hội tổ chức vào tháng 8/2015, TS Võ Trí Thành cũng nhấn mạnh, Việt Nam tham gia hội nhập không chỉ là lĩnh vực kinh tế mà còn gắn với văn hóa - chính trị.

Ông cho rằng, chuyển đổi về thể chế là chuyển đổi gắn với tất cả các lĩnh vực. Điều này vô cùng khó với Việt Nam. Tất cả các Hiệp định tự do mà Việt Nam tham gia gắn với 4 vấn đề, đó là hàng hóa Việt Nam sẽ dễ dàng hơn trong hoạt động giao thương, điều tiết kinh tế Việt Nam, kết nối PPP và hợp tác. Hiểu cho sâu các vấn đề là chưa đủ.

“Khi tham gia hội nhập Việt Nam có thể chết đến 100.000 doanh nghiệp, nhưng sẽ mọc ra 200.000 doanh nghiệp khác. Song còn 100.000 công chức Việt Nam thì sẽ khó có thể đuổi việc được họ”, ông Thành lấy ví dụ.

Ông Thành cho rằng, cần phải thay đổi về công chức. Doanh nghiệp khi tham gia hội nhập có thị trường dẫn dắt bằng các nguyên tắc, nhưng con người công chức thì ai điều chỉnh? Đó là tính ì lớn trong việc Việt Nam tham gia hội nhập với thế giới.

Minh Thái (Tổng hợp)

Thứ Bảy, 23/01/2016 07:14

Van Kien Dai Hoi
Sự Kiện