7.000 tỷ đồng đánh thức mỏ Thạch Khê: Vì sao VN kém?

(Tài chính) - Chúng ta hầu như không có thông tin hay số liệu cụ thể, chi tiết về dự án thép Thạch Khê. Để tiếp cận rất khó, ngay cả các nhà khoa học.

Một điểm khác biệt nữa đó là công suất tối thiểu của các lò thép để hoàn vốn. Khi Hàn Quốc làm thép, các chuyên gia của Mỹ và Nhật Bản thẩm định đã khẳng định rằng, để hoàn vốn hoặc bước đầu có lãi thì các lò cao buộc phải đủ lớn, tối thiểu phải có thể tích đạt 1000 m3.

Làm phép so sánh, Việt Nam chưa có một nhà máy nào đạt được công suất như vậy. Tuy nhiên các nhà sản xuất trong nước vẫn có lãi. Điều đó tưởng như vô lý nhưng lại thành có lý ở nước ta.

Thực tế, suốt thời gian qua chúng ta chỉ tập trung phát triển thép xây dựng để phục vụ nhu cầu trong nước, mà chưa có đủ những sản phẩm thép cho cho công nghiệp chế tạo và quốc phòng. Nhu cầu xây dựng lớn nên đã tập trung đầu tư để lấy lãi. Nhưng phải hiểu rằng, thép xây dựng giống như hạt gạo thô hay thực phẩm thô chưa được xử lý. Về lâu dài không thể bền vững được.

Nói như thế không phải để bi quan về ngành công nghiệp thép của Việt Nam. Vấn đề là cách làm của chúng ta thôi. 

Cần nhất sự minh bạch trong thông tin

Dự án thép hay bất cứ ngành nghề nào, yêu cầu đầu tiên cần phải đạt được đó là sự minh bạch trong thông tin.

Để làm được điều này, những cơ quan có trách nhiệm như Bộ Công-Thương, Vụ Công nghiệp nặng cần phải giải trình cụ thể.  Phải có nhiều đơn vị chuyên môn hàng đầu Việt Nam (chứ không phải một vài cá nhân) có trách nhiệm đánh giá trực tiếp dự án và phải chịu trách nhiệm về việc đánh giá đó, cũng như phải công khai các thông tin cho bất cứ nhà khoa học nào cần quan tâm. Tuy nhiên, chúng ta lại rất thiếu điều này và thực tế nhiều người có chức quyền không muốn làm thế. Họ cố gắng tìm mọi cách để làm dự án với nhiều mối quan hệ và lợi ích chằng chịt.

Phải có người chịu trách nhiệm và có những người lãnh đạo tài giỏi, có trình độ, có tâm huyết thì mới thay đổi được tình trạng này.

Giống như trường hợp một con tàu bị tai nạn khiến hàng trăm người chết ở nước ngoài. Mổ xẻ ra, đó phải là hệ thống chứ không riêng gì anh lái tàu. Ví dụ , Bộ trưởng phải từ chức, thậm chí phải ra tòa, mặc dù không phải là người trực tiếp gây ra hậu quả. Sau đó là những cấp lãnh đạo, ban, ngành khác chịu trách nhiệm liên đới. Đó là vấn đề “Luật chơi: dám làm thì dám chịu” trong quản lý kinh tế và xã hội.

Thực tế xã hội còn nhiều bất cập khác nữa không chỉ riêng lĩnh vực thép. Nếu chúng ta làm đúng và nghiêm túc, chắc chắn không có những người kém dám làm lãnh đạo bởi vì làm lãnh đạo không phải là dễ làm.

PGS TS Đào Hồng Bách - Viện trưởng Viện Khoa học và Kỹ thuật vật liệu

  

Thứ Tư, 21/12/2016 07:27

Van Kien Dai Hoi
Sự Kiện