Cân nhắc thêm việc đầu tư sân bay Điện Biên: Vì sao?

(Tài chính) - Cần bảo đảm hạ tầng giao thông kết nối cũng như tận dụng khả năng khai thác tốt cơ sở hạ tầng hiện tại trước khi tính mở rộng sân bay.

Bộ GTVT mới đây cho biết, vẫn đang chờ Tổng công ty Cảng hàng không Việt Nam báo cáo, sau đó mới quyết định lựa chọn phương án đầu tư sân bay Điện Biên báo cáo lên Thủ tướng Chính phủ.

Can nhac them viec dau tu san bay Dien Bien: Vi sao?
Sân bay Điện Biên. Ảnh: Tạp chí doanh nghiệp

Đánh giá cao sự thận trọng của Bộ GTVT - GS.TS Đặng Đình Đào - nguyên Viện trưởng Viện Nghiên cứu Kinh tế và Phát triển, ĐH KTQD Hà Nội cho rằng, đó là việc làm cần thiết trong bối cảnh sân bay Điện Biên liên tục phải hủy, hoãn chuyến vì không có đủ khách thời gian qua.

Trước hết, GS Đặng Đình Đào khẳng định, quan điểm, chủ trương của Chính phủ trong phát triển nâng cấp Cảng Hàng không Điện Biên nhằm đáp ứng yêu cầu đảm bảo quốc phòng-an ninh, khai thác tiềm năng, lợi thế của Điện Biên về đất đai, phát triển du lịch và sản xuất, chế biến công nghiệp, nông, lâm sản... là hoàn toàn chính xác.

Nhất là trong bối cảnh hệ thống hạ tầng giao thông kết nối Điện Biên với các vùng trong cả nước còn hạn chế, đường bộ còn nhiều khó khăn. Điện Biên có thể phát triển thêm một loại hình giao thông khác sẽ hỗ trợ rất nhiều cho địa phương phát triển. Tuy nhiên, cũng không vì thế mà vội vàng mở rộng sân bay khi chưa tính toán kỹ lưỡng hiệu quả đầu tư cũng như khả năng vận hành, khai thác nếu dự án được thực hiện.

Đặt vấn đề như vậy, vị chuyên gia nhắc lại tình trạng hoãn, hủy chuyến liên tục xảy ra năm 2019 khiến các nhà đầu tư phải e ngại.

Cụ thể, theo những thông tin được cung cấp, thì chỉ trong 6 ngày (từ 26 đến 28/3 và từ ngày 30/3 đến 1/4) hãng đã phải hủy toàn bộ 22 chuyến vì lý do thời tiết và lý do kỹ thuật. Theo vị GS, dù nêu rõ nguyên nhân là do thời tiết và kỹ thuật song lý do trên vẫn đặt ra nghi ngờ đường bay thiếu khách, lượng khách ít khiến hãng phải hoãn, hủy vì không gom đủ khách.

Vì thế, GS Đặng Đình Đào cho rằng, cần phải làm rõ nhu cầu đi lại thật của người dân bằng đường hàng không tại Điện Biên cũng như cơ sở hạ tầng kết nối tới sân bay phải được bảo đảm, thuận lợi, thu hút được hành khách lúc đó mới tính tới việc có nâng cấp, mở rộng sân bay hay không?

"Lưu ý, vận tải bằng đường hàng không đắt hơn nhiều chi phí vận chuyển bằng được bộ, đường sắt, vì thế, giá vé như thế nào cũng phải tính, nếu quá cao người dân nghèo cũng không thể đi được. Đến lúc đó, có sân bay nhưng không có khách hoặc làm sân bay chỉ phục vụ đại gia, người có tiền đi tham quan, nghỉ dưỡng cuối tuần, như vậy cũng không thể bảo đảm cho sân bay vận hành thường xuyên", vị GS nói.

Đề cập tới áp lực giải ngân, nhiều địa phương có xu hướng chạy theo dự án, vị chuyên gia càng thêm lo ngại. Ông cho biết, đã từng có phong trào nhà nhà làm cảng biển, hiện giờ cũng đang có xu hướng nhà nhà, tỉnh tỉnh làm sân bay.

Chẳng hạn, về đề xuất muốn làm sân bay 8.014 tỷ đồng của Quảng Trị, vị chuyên gia khẳng định, đề xuất của Quảng Trị thời điểm này hoàn toàn không phù hợp. Bởi lẽ, Quảng Trị cách sân bay Phú Bài chưa tới 100km, trong khi cách Đồng Hới cũng chỉ khoảng 100km, với khoảng cách này việc phát triển sân bay đã là không phù hợp. Hơn nữa, lượng khách đi lại bằng đường hàng không tới Quảng Trị chắc chắn không nhiều do giao thông kết nối giữa Quảng Trị và các sân bay lân cận phát triển tốt, rất thuận lợi, chi phí thấp, rất khó thuyết phục người dân bỏ đường bộ để chọn đường hàng không.

"Việc này buộc chúng ta phải đặt ra câu hỏi về vấn đề lợi ích trong chủ trương, đề xuất trên là có hay không? Câu chuyện chạy theo dự án để chạy theo lợi ích là chuyện không hiếm, cần phải thận trọng trước khi quyết định.

Trở lại câu chuyện của Điện Biên, nhu cầu phát triển sân bay nhằm kết nối, phát triển Điện Biên là cần thiết, tuy nhiên, đầu tư ở thời điểm nào là câu hỏi phải cân nhắc kỹ khi chính sân bay Điện Biên - Hà Nội cũng đang trong tình trạng chưa khai thác hết công suất", vị chuyên gia nhấn mạnh.

Đưa thêm lời cảnh báo, vị GS cho rằng các địa phương không nên vì tăng trưởng mà chạy đua giải ngân công, cố làm cho được một dự án sân bay, cảng biển rồi cuối cùng không hiệu quả, không khai thác được dẫn tới lãng phí, thất thoát, hệ lụy để lại là vô cùng lớn.

"Nên nhớ, sân bay không phải là dự án duy nhất có thể cứu được tăng trưởng cho địa phương. Thay vào đó mên tập trung giải ngân vào các dự án có tính lan tỏa, có khả năng hấp thu được nguồn vốn cũng như mang lại tác động tích cực cho nền kinh tế.

Sân bay, cảng biển nên đợi khi địa phương đã giàu, có nhiều vốn mới làm", GS Đặng Đình Đào nói thêm.

Bộ GTVT chưa chốt phương án đầu tư sân bay Điện Biên

Trước đó, Chính phủ cũng có chỉ đạo Bộ Giao thông Vận tải chủ trì, phối hợp với Ủy ban nhân dân tỉnh Điện Biên và Ủy ban quản lý vốn nhà nước tại doanh nghiệp có văn bản trình Thủ tướng Chính phủ xem xét, quyết định giao Tổng Công ty Cảng Hàng không Việt Nam (ACV) triển khai đầu tư sân bay Điện Biên; trong đó, làm rõ thuận lợi, khó khăn và phương án triển khai.

Đồng thời yêu cầu, Bộ GTVT khẩn trương làm rõ các ý kiến của Ủy ban Quản lý vốn nhà nước tại doanh nghiệp; trong đó, luận cứ cơ sở pháp lý của việc giao ACV đầu tư khu bay (ví dụ như việc đầu tư mới đường cất hạ cánh không ảnh hưởng đến tài sản công thuộc khu bay hiện hữu; pháp luật hiện hành không cấm doanh nghiệp đầu tư mới khu bay;...); đồng thời, cần tính toán hiệu quả đầu tư, khai thác toàn hệ thống các cảng hàng không  do ACV đang quản lý cũng như năng lực đầu tư của doanh nghiệp này.

Lam Lam

Thứ Năm, 30/07/2020 07:42

Sự Kiện