Đằng sau thỏa thuận thương mại TPP

(Tài chính) - 12 nước tham gia TPP coi đây là thỏa thuận mang tính bước ngoặt nhưng nhiều ý kiến bày tỏ lo ngại về tác động của nó đến nền kinh tế.

Trái chiều quan điểm thỏa thuận TPP

Ngày 5/10, sau hơn 5 ngày làm việc, Bộ trưởng Thương mại 12 nước tham gia TPP gồm Australia, Brunei, Canada, Chile, Nhật Bản, Malaysia, Mexico, New Zealand, Peru, Singapore, Mỹ và Việt Nam tuyên bố kết thúc thành công quá trình đàm phán để đi đến một thoả thuận mang tính lịch sử.

Cơ quan đại diện Thương mại Mỹ (USTR) nhận định đây là hiệp định của thế kỷ 21, với các tiêu chuẩn ở đẳng cấp cao, đầy tham vọng, toàn diện và cân bằng, giúp thúc đẩy tăng trưởng kinh tế, hỗ trợ tạo mới và duy trì công ăn việc làm, tăng cường đổi mới và nâng cao năng suất cũng như năng lực cạnh tranh.

Hiệp định cũng được cho là giúp nâng cao chất lượng cuộc sống, giảm đói nghèo, thúc đẩy minh bạch và và tăng cường bảo vệ người lao động, bảo vệ môi trường.

"TPP là một bước quan trọng hướng tới mục tiêu cuối cùng của chúng tôi là mở cửa thương mại và hội nhập trong toàn khu vực", thông cáo của USTR viết.

Giới lãnh đạo Nhật Bản xem TPP là yếu tố then chốt cho các mục tiêu kinh tế và an ninh trong bối cảnh Bắc Kinh đang mở rộng ảnh hưởng trong khu vực, đặc biệt là Đông Nam Á, nơi Tokyo từ lâu đã là nhà đầu tư lớn.

Trong khi lãnh đạo các nước xem việc đàm phán thành công Hiệp định Đối tác Xuyên Thái Bình Dương (TPP) là một bước ngoặt lớn thì nhiều ý kiến lại tỏ ra lo ngại về những tác động của nó đối với nền kinh tế. 

Dang sau thoa thuan thuong mai TPP
Đại diện 12 nước tham gia đàm phán TPP tại Atlanta, Mỹ. Ảnh: USTR

Ứng viên tổng thống đảng Dân chủ Bernie Sanders nhanh chóng lên án TPP ngay sau khi việc hoàn tất quá trình đàm phán thỏa thuận được công bố. Ông cho rằng thỏa thuận thương mại này sẽ "gây tổn hại cho người tiêu dùng và việc làm của Mỹ".

 Tại Canada, nông dân ngành sữa bày tỏ lo ngại rằng việc cắt giảm thuế và nghiêm cấm bảo hộ khiến họ phải đối mặt với sự cạnh tranh giá thành rẻ hơn từ các đối thủ ở nước ngoài. Unifor, công đoàn lớn nhất Canada trong lĩnh vực tư nhân, cũng lên án đảng Bảo thủ vì ký kết một thỏa thuận "đe dọa đến ngành công nghiệp xe hơi".

Đảng đối lập chính Lao động ở New Zealand chỉ trích rằng các cuộc đàm phán TPP diễn ra quá bí mật, khiến người dân không được góp tiếng nói vào một thỏa thuận có tác động lớn đến sự phồn vinh của nền kinh tế quốc gia.

"Chính phủ phải làm rõ những thỏa hiệp xấu xí mà họ đã đưa ra sau các cánh cửa đóng kín", quyền lãnh đạo đảng, bà Annette King, nói.

TPP thành công là thất bại với Trung Quốc?

Tờ Wall Street Journal (Mỹ) cho rằng việc 12 nước, trong đó có Việt Nam, tham gia đàm phán TPP đạt được thỏa thuận chung vào hôm 4/10 đã đánh dấu một sự thất bại của Trung Quốc trong cuộc chiến định hình thương mại toàn cầu với các nước trong khu vực châu Á - Thái Bình Dương.

Một số nhà phân tích Trung Quốc đã lặp lại các chỉ trích từng đưa ra trước đây, cho rằng Washington vạch ra TPP nhằm mục đích kìm chế sự trỗi dậy của Bắc Kinh.

“Liệu Trung Quốc sẽ tham gia chăng? Liệu TPP do Mỹ dẫn đầu có nhằm mục đích kìm hãm Trung Quốc hay không?”, giáo sư Phong Uy thuộc Trường đại học Phục Đán (Trung Quốc) đặt vấn đề trên trang mạng xã hội Weibo.

Wall Street Journal cho biết Trung Quốc từng được mời gia nhập TPP, nhưng Bắc Kinh đã chần chừ trong việc tuân thủ theo nhiều quy định bắt buộc của hiệp định, chẳng hạn như mở cửa mảng tài chính.

Giới phân tích nhận định do không tham gia TPP, nên Trung Quốc đã bỏ lỡ cơ hội cùng các nước khác định hình một rường cột quan trọng cho hệ thống giao thương thế giới, điều vốn là ưu tiên của Chủ tịch Trung Quốc Tập Cận Bình.

TPP được cho là sẽ khiến nỗ lực định hình "đường đi nước bước" trong khu vực của Bắc Kinh trở nên kém hiệu quả. Các nỗ lực này bao gồm đề xuất thiết lập Khu vực mậu dịch tự do châu Á - Thái Bình Dương (FTAAP) và Ngân hàng Đầu tư Cơ sở Hạ tầng châu Á (AIIB), được Trung Quốc lập ra nhằm mục đích đối đầu với Ngân hàng Phát triển châu Á (ADB) của Nhật.

Các nhà phân tích còn nhận định rằng không vào TPP cũng đã khiến nền kinh tế lớn thứ 2 thế giới bỏ lỡ cơ hội làm ăn với nhiều quốc gia tiến bộ vượt bậc về mặt công nghệ tại thời điểm Bắc Kinh đang cố cổ súy cho các sáng tạo mang tính công nghệ cao.

Hoàn Nguyễn (Tổng hợp)

Thứ Ba, 06/10/2015 17:06

Báo Đất Việt trên Facebook
.
Sự Kiện