Dầu đá phiến Mỹ hấp hối: Dự báo Trung Quốc nuốt chửng

(Tài chính) - Các chuyên gia dự báo số phận ngành công nghiệp dầu đá phiến Mỹ rất u ám khi số lượng giàn khoan dầu hiện đã giảm 2/3

Cùng với số lượng giàn khoan giảm, sản lượng có thể giảm chỉ còn bằng 1/3 lúc trước, trong tương lai các doanh nghiệp đang ‘thoi thóp’ có thể bị ‘cá mập’ Trung Quốc nuốt chửng.

Dau da phien My hap hoi: Du bao Trung Quoc nuot chung
Các giàn khoan dầu đá phiến trên hệ tầng đá Bakken ở Williston, Bắc Dakota, Mỹ

COVID-19 đẩy nhanh tình trạng khốn đốn của dầu đá phiến Mỹ

Theo giới phân tích, trong bối cảnh Hoa Kỳ đang phải gồng mình chống chọi với đại dịch coronavius vẫn đang còn hoành hành, nước này lại đang đứng bên bờ vực của tình trạng sản lượng dầu thô giảm xuống mức thấp kỷ lục.

Sự sụp đổ của công nghiệp dầu đá phiến là điều khó tránh khỏi và quá trình phục hồi hậu đại dịch coronavirus sẽ kéo dài nhiều năm.

Theo các số liệu thống kê, số lượng giàn khoan dầu khí của Mỹ đã giảm xuống mức thấp nhất trong lịch sử, các công ty đang ồ ạt nộp đơn xin phá sản và ngừng hoạt động, hậu quả là Hoa Kỳ có thể mất tới hơn một phần ba ngành công nghiệp dầu đá phiến và một nửa sản lượng của mình.

Trở lại thời điểm đầu năm 2019, dầu đá phiến đã giúp Mỹ đi đầu trong lĩnh vực sản xuất dầu, vượt cả Nga và Saudi Arabia. Lần đầu tiên sau 70 năm, Hoa Kỳ đã trở thành nước xuất khẩu ròng vàng đen.

Vào thời điểm đó, ông Bob McNally, Chủ tịch Công ty tư vấn Rapidan Energy Group, người từng là cố vấn năng lượng cho cựu Tổng thống George W. Bush, đã từng nói rằng, ngành công nghiệp dầu mỏ có khả năng xuất hiện những bất ngờ, cuộc cách mạng dầu đá phiến ở Mỹ đã làm thay đổi giá dầu, đảo lộn trật tự của thị trường dầu mỏ.

Nhưng cũng vào thời điểm đó, khi đại dịch COVID-19 vẫn chưa bùng phát khiến nhu cầu giảm cực đại, thì các chuyên gia đã cảnh báo rằng, ngành công nghiệp dầu đá phiến Mỹ có thể gặp phải suy thoái trầm trọng.

Người Mỹ sẽ phải trả giá đắt cho sản lượng kỷ lục của dầu đá phiến khi các giếng đang cạn kiệt, chi phí cơ sở hạ tầng rất lớn và thiếu đầu tư bài bản và quy hoạch chiến lược.

Các chuyên gia đã dự đoán rằng, các vấn đề sẽ phát sinh vào năm 2021, nhưng đại dịch COVID-19 bùng phát bất ngờ đã làm các dự báo trở thành hiện thực nhanh hơn.

Coronavirus đã phá hủy ngành công nghiệp dầu mỏ, gây ra sự sụt giảm nhanh chóng và chưa từng thấy về nhu cầu xăng, dầu diesel và nhiên liệu máy bay. Thêm vào đó là cuộc chiến giá dầu giữa Nga và Saudi Arabia và các khoản nợ khổng lồ của các công ty dầu mỏ Mỹ.

Cộng hưởng thêm với những đòn đánh vào dầu đá phiến là một chiến lược khó hiểu của chính quyền Donald Trump, khi Mỹ tiếp tục nhập khẩu dầu với khối lượng lớn, bấp chấp sản xuất trong nước đang bị đình đốn.

Theo số liệu thống kê của Cơ quan Thông tin Năng lượng Liên bang Mỹ (EIA) vào ngày 28 tháng 5, sản lượng dầu Saudi cung cấp cho Hoa Kỳ tăng gần 1 triệu thùng/ngày lên mức 1,6 triệu thùng mỗi ngày, nâng tổng số lượng dầu nhập khẩu thương mại từ tất cả các quốc gia lên 7,2 triệu thùng mỗi ngày - tăng gần 40% so với tuần trước đó.

COVID-19 bộc lộ điểm yếu chết người của dầu đá phiến

Nhu cầu năng lượng giảm mạnh, trong khi nguồn cung lại tăng thêm khiến giá dầu sụp đổ, có lúc xuống dưới mức 20 USD/thùng. Giá dầu hiện đã tăng lên nhưng cũng chỉ nhỉnh hơn 30 USD/thùng.

Những công ty dầu đá phiến dù lớn hay nhỏ đều đang mắc nợ và đang bị thiếu hụt đầu tư khẩn cấp, đó là những đối tượng bị ảnh hưởng nhiều nhất và nặng nề nhất.

Cuộc khủng hoảng đã làm trầm trọng thêm một trong những vấn đề chính của ngành này, đó là các giếng bị cạn kiệt một cách nhanh chóng do những đặc điểm của công nghệ khai thác. Ngay sau khi hoàn thành khoan, sản xuất tại các mỏ đá phiến giảm mạnh và không thể khôi phục năng suất trước đây.

Để giải quyết vấn đề này, cần phải liên tục khai thác những giếng mới. Nhưng trong tình hình hiện tại, điều này không thể làm được, bởi chẳng có người mua thì dầu khoan lên bán cho ai? Lấy đâu ra tiền để bù đắp chi phí? Do đó, các công ty ồ ạt nộp đơn xin phá sản.

Vào cuối tháng 5, Công ty dịch vụ dầu khí Baker Hughes cho biết, số lượng giàn khoan dầu khí đang hoạt động ở Hoa Kỳ đã giảm xuống mức thấp nhất trong toàn bộ lịch sử phát triển của nó.

Hiện chỉ còn lại 318 giàn khoan, trong khi một năm trước đó đã có tới gần 1000 giàn (chính xác là 983), tức là đã có tới hơn 2/3 số lượng giàn khoan đã ngừng hoạt động.

Theo công ty luật Haynes Boone, kể từ đầu năm nay, 17 nhà sản xuất với tổng số nợ kết hợp khoảng 14 tỷ USD đã nộp đơn xin phá sản.

Trong số đó có một trong những công ty dầu đá phiến lớn nhất của Mỹ Whiting Petroleum, cùng một số công ty lớn như California Resources và Chesapeake Enеrgy.

Vào cuối tháng 5, Công ty Unit ở Houston cũng nộp đơn yêu cầu mở thủ tục phá sản, và những cái tên này có thể còn kéo dài hơn nữa.

Các giàn khoan ngừng hoạt động, hàng loạt công ty bị phá sản đã khiến sản lượng dầu của Hoa Kỳ sụt giảm nghiêm trọng. Theo tính toán của Công ty ShaleProfile Analytics, tổng sản lượng dầu đá phiến tại Hoa Kỳ có thể giảm xuống chỉ bằng hơn 1/3 trước đây, ở mức 5 triệu thùng/ngày.

Hiện nay cũng không ai dám chắc việc tăng giá dầu có thể cứu vãn các nhà sản xuất dầu đá phiến.

Theo dự báo của Cơ quan Thông tin Năng lượng Hoa Kỳ (EIA), trong năm 2020 dầu Brent sẽ giao dịch ở mức giá 34,13 USD/thùng, vào năm 2021 là 45,62 USD/thùng, dầu West Texas WTI - 30,10 USD/thùng trong năm nay và 43,31 USD/thùng trong năm tới.

Theo một nghiên cứu của Cục Dự trữ Liên bang Mỹ (FED) chi nhánh Dallas, ngay cả các công ty khai thác lưu vực đá phiến Permi tương đối rẻ ở Tây Texas cũng cần mức giá trung bình 49 USD/thùng để sinh lợi. FED Dallas dự báo, ở mức giá 40 USD/thùng trong vòng 1 năm, chỉ có 15% nhà sản xuất dầu đá phiến có thể tồn tại.

Nguy cơ Trung Quốc nuốt chửng các công ty dầu đá phiến Mỹ

Nhà phân tích Edward Bell tại Ngân hàng Emirates NBD (UAE) nói với CNBC rằng, Mỹ gần như chắc chắn mất vị trí số một trong năm nay, thậm chí mọi chuyện có thể còn diễn ra nhanh hơn dự kiến.

Theo tạp chí Phố Wall, 15 nhà sản xuất dầu đá phiến lớn nhất của Mỹ đã giảm trung bình 48% khoản đầu tư vào các mỏ mới.

Họ sẽ không thể khôi phục khối lượng sản xuất trước đó trong bối cảnh nhu cầu giảm do đại dịch coronavirus gây ra. Nhiều khả năng, các nhà sản xuất phải mất nhiều năm để hồi phục trở lại, nhưng cũng có thể họ sẽ không có cơ hội như vậy.

Thế nhưng, các nhà phân tích thị trường tại Bloomberg Intelligence nhận định, mối đe dọa nguy hiểm nhất đối với dầu đá phiến Mỹ không phải là sự phá sản, mà là các công ty sản xuất dầu đá phiến của Mỹ dễ bị đối tác ngoại “nuốt chửng”, mà mối đe dọa chính đến từ Trung Quốc, khi hoạt động kinh tế của nước này có sự hồi phục đáng kể và Bắc Kinh đang thể hiện sự quan tâm đến các tài sản nước ngoài “đã giảm giá” và trọng tâm là các mỏ dầu và công ty dầu đá phiến Mỹ.

Hiện nay, giá trung bình của các mỏ dầu Mỹ đã giảm một nửa so với thời điểm khi giá dầu dao động khoảng 60 USD/thùng, xuống 42 nghìn USD và hạ tiếp còn 20 nghìn USD.

Trong bối cảnh khó khăn đó, các công ty dầu đá phiến Mỹ có thể trở thành con mồi ngon của những con “cá mập Trung Quốc”. Washington lo ngại rằng, Bắc Kinh có thể tìm mọi cách thâu tóm ngành năng lượng đã bị phá hủy của mình, đe dọa đến an ninh năng lượng của Mỹ.

Mặc dù Trung Quốc hầu như không có khả năng nuốt chửng trực tiếp các mỏ dầu ở Mỹ bởi chính phủ của ông Donald Trump sẽ không cho phép điều này xảy ra trước mắt, nhưng Bắc Kinh vẫn có cách giải quyết theo đường vòng, ví dụ như họ có thể tác động gián tiếp bằng cách mua lại một phần tài sản phi chiến lược phục vụ dầu mỏ hoặc trực tiếp tạo ra các liên doanh đầu tư vào các mỏ dầu đá phiến để che mắt chính phủ Mỹ.

Các nhà quản lý dầu mỏ Texas đã lên tiếng cảnh báo, việc những quốc gia thù địch có thể mua lại các công ty dầu đá phiến đang gặp khó khăn ở Texas và những tiểu bang khác là một vấn đề an ninh quốc gia rất nghiêm trọng và chính quyền trung ương ở Washington phải có những biện pháp hữu hiệu để ngăn chặn tình trạng này.

Nguyễn Ngọc

Thứ Năm, 04/06/2020 13:38

Báo Đất Việt trên Facebook
.
Sự Kiện