Động thái mới về ODA: Quyền mặc cả của Việt Nam

(Tài chính) - Theo một số chuyên gia, việc tăng cường vốn ODA mang lại nhiều lợi ích cho Nhật khi đi kèm điều kiện mua sản phẩm, dùng chuyên gia... Nhật.

Bàn sâu hơn về vấn đề này, PGS.TS Đinh Trọng Thịnh cho biết, trong khoảng 5 năm trở lại đây hầu hết vốn ODA của các nước không đạt được như mong muốn. Các tổ chức như Quỹ Tiền tệ Quốc tế (IMF), Ngân hàng Thế giới (WB) đã yêu cầu các nước phát triển nên dành ra 1% GDP của mình để tài trợ cho các nước đang phát triển và chậm phát triển.

Tuy nhiên, con số này hiện nay chỉ dừng ở mức 0,2-0,22%, rất thấp so với yêu cầu. Kinh tế của các nhà tài trợ ODA như Nhật Bản, châu Âu hiện đang khó khăn nên việc sử dụng hiệu quả nguồn vốn vay này càng trở nên quan trọng.

Về điều kiện vay ODA, theo ông Thịnh thường không phải đàm phán nhiều bởi không có quá nhiều điều kiện.

"Các điều kiện vay ODA được chia thành 5 nhóm, trong đó đơn giản nhất là họ có tác động "tình cảm", nhưng cũng có yêu cầu nặng hơn là sử dụng máy móc, thiết bị, tài sản của nước cho vay; thứ ba là sử dụng nhân công; Thứ tư, nước cho vay có thể can thiệp vào chính sách kinh tế; thứ năm, nước cho vay có thể can thiệp vào thể chế.

Hiện nay các can thiệp về ODA của Nhật Bản không quá nặng nề để phải đàm phán các điều kiện vay nợ.  Nó không có quá nhiều và chủ yếu là những điều kiện có thể chấp nhận được, như sử dụng máy móc thiết bị Nhật Bản hay sử dụng doanh nghiệp Nhật Bản trong đầu tư xây dựng.

Vấn đề quan trọng các nước chấp nhận vốn phải nhìn thấy là: Nhật Bản trong điều kiện khó khăn đã ưu tiên cho các quốc gia được vay vốn với giá rẻ và có nhiều ưu đãi. Các nước, trong đó có Việt Nam cần sử dụng dòng vốn đó một cách hiệu quả cao nhất để đem lại lợi ích cho cả hai bên", ông Thịnh lưu ý.

Để sử dụng nguồn vốn ODA hiệu quả, PGS.TS Đinh Trọng Thịnh cho rằng, việc sử dụng vốn ODA phải được chuẩn bị từ khâu đưa các dự án vào danh mục kêu gọi nhà tài trợ quốc tế. Theo đó, phải cân nhắc xem xét những dự án nào thực sự cần vốn và đó phải là dự án phát huy hiệu quả với toàn bộ nền kinh tế hoặc một vùng rộng lớn trong tương lai thì mới đưa vào danh mục xin tài trợ ODA.

Quan trọng nhất, các đơn vị nhận vốn ODA phải biết rằng đó là nguồn vốn vay phải trả nợ trong tương lai cả gốc lẫn lãi nên cần sử dụng có hiệu quả cao nhất và trả nợ đúng hạn. Khi dự án nhận được vốn vay ưu đãi, phải tập trung thi công hoàn thành dứt điểm theo kế hoạch, đưa công trình vào sử dụng nhanh nhất, có hiệu quả cao nhất, tránh để kéo dài, đội vốn.

Đặc biệt, phải đẩy mạnh cải cách thủ tục hành chính, đấu tranh phòng chống tham nhũng bởi vốn ODA là dòng vốn dễ gây nên tham nhũng, nếu không làm tốt ngay từ khâu phê duyệt, nó sẽ tạo ra hiệu ứng xấu đối với nguồn vốn ODA trong tương lai.

Thành Luân

Thứ Tư, 18/11/2015 07:27

Báo Đất Việt trên Facebook
.
Sự Kiện