Huy động 60 tỷ USD trong dân: Lời nói ngọt

(Tài chính) - Người dân phải có niềm tin rằng họ sẽ không bị thiệt thòi, rủi ro khi gửi gắm đồng tiền mình nhưng điều này Việt Nam chưa làm được.

Tại Diễn đàn Kinh tế Việt Nam vừa tổ chức, chuyên gia Ngân hàng Thế giới đánh giá, nền kinh tế Việt Nam có tỷ lệ tích lũy trong dân cao, tới khoảng 60 tỷ USD nằm trong dân mà chưa được huy động hết. Vì thế, cần phải nghiên cứu cách huy động được nguồn vốn nhàn rỗi của người dân.

Trao đổi với Đất Việt về số tiền nhàn rỗi này trong dân, TS Cao Sĩ Kiêm, nguyên Thống đốc Ngân hàng Nhà nước Việt Nam cho rằng, số tiền nằm trong dân còn nhiều nhưng con số 60 tỷ USD thì không có gì cụ thể để chứng minh.

Cá nhân ông không tin 60 tỷ USD hoàn toàn là tiền mặt và bởi cả thị trường vốn ngắn hạn và dài hạn của Việt Nam đều đang rất khó khăn.

"Nếu có nguồn tiền mặt như vậy chắc chắn sẽ khai thác được ngay. Nhưng đó không phải là riêng dạng tiền mặt, cũng không phải hoàn toàn là vàng. Có thể có vài ba trăm tấn vàng trong đó nhưng như vậy cũng chỉ chừng mấy tỷ USD. Số tiền ở trong dân gồm rất nhiều nguồn khác nhau và mỗi nguồn lại phải có điều kiện khai thác và cách khai thác khác nhau.

Tiềm năng của Việt Nam còn rất nhiều và nếu khai thác được thì rất tốt. Tiềm năng ấy có ở tất cả các lĩnh vực, từ đất đai đến cơ sở vật chất, kỹ thuật, trí tuệ, lao động, con người, tài nguyên khoáng sản, rừng, biển... nhưng như tôi đã nói, mỗi tiềm năng ấy lại phải có điều kiện và được khai thác trong môi trường nhất định.

Chẳng hạn, nếu muốn khai thác về biển phải có cơ sở khoa học, vật chất, kỹ thuật mạnh mẽ. Các nước tiên tiến có thể làm điều đó một cách đơn giản, dễ dàng nhưng với Việt Nam lại rất khó.

Ngay như khai thác than ở Đồng bằng sông Hồng, dù được đánh giá là trữ lượng nhiều, tiềm năng lớn nhưng để khai thác được, phục vụ cho nền kinh tế lại rất khó khăn. Đơn cử, hút nhiều than ở dưới sẽ khiến lòng đất bị rỗng, gây sụt lún vô cùng phức tạp.

Các chuyên gia quốc tế tính toán Việt Nam có nhiều điều kiện và tiềm năng vì những tiềm năng ấy còn nguyên sơ. Bây giờ chúng ta thúc đẩy tiến bộ khoa học kỹ thuật, tăng cường hợp tác quốc tế thì sẽ khai thác dần được", TS Cao Sĩ Kiêm phân tích.

Huy dong 60 ty USD trong dan: Loi noi ngot
Nguồn vốn nhàn rỗi trong dân còn rất lớn. Ảnh minh họa

Đặt trong bối cảnh nguồn vốn vay nước ngoài, đặc biệt là vốn vay ODA ngày càng phải vay với lãi suất cao hơn, nợ công cao, nguyên Thống đốc Ngân hàng Nhà nước càng đánh giá cao nguồn tiền nhàn rỗi trong dân. Ông khẳng định, hướng lâu dài của Việt Nam vẫn là phải huy động sức trong dân, nhưng không phải cứ hô là có ngay.

"Bộ Kế hoạch và Đầu tư vừa khuyến cáo Việt Nam phải chuẩn bị cho chiến lược rút lui khỏi vốn ODA, phát triển thị trường vốn trong nước. Điều đó đúng bởi có tiến lên bằng nguồn lực trong nước mới phát triển bền vững được, còn vốn ODA chẳng qua chỉ là một sự trá hình.

Chúng ta được vay với lãi suất thấp thế nhưng lại phải tiêu thụ nguyên vật liệu, sử dụng máy móc, thiết bị, thuê chuyên gia... của nước ngoài. Nếu cộng những chi phí đó vào, so với lãi suất thì không hề rẻ. Đừng nghĩ rằng các nước cho không, họ bỏ cái này thì sẽ lấy cái khác bù vào. Việt Nam là nước yếu nên phải phụ thuộc nhiều thứ và nguy cơ sa bẫy là khó tránh khỏi.

Phát triển thị trường vốn trong nước là tất yếu nhưng lại rất khó. Thị trường vốn dài hạn của Việt Nam đang là vấn đề gay gắt nhất. Tương tự, thị trường tiền tệ ngắn hạn cũng không mấy khả quan, tín dụng thiếu, rủi ro nhiều, thủ tục phiền hà, chính sách có cái tốt, cái không, thậm chí còn "đá" nhau...", TS Cao Sĩ Kiêm chỉ rõ.

Vị chuyên gia cũng cho rằng, việc huy động nguồn tiền nhàn rỗi trong dân vấp phải hai cản trở:

Thứ nhất, trình độ nhân lực, trí tuệ, khoa học, cơ sở vật chất kỹ thuật của Việt Nam còn yếu so với các nước. Đó là những điều kiện phải chuẩn bị rất lâu, khó khai thác ngay được.

Thứ hai, cách quản lý, thủ tục hành chính, điều kiện kinh doanh ở Việt Nam tuy có tiến bộ nhưng vẫn đang ở giai đoạn nhận thức, đường lối, chiến lược, những điều kiện cụ thể, tháo gỡ thì chưa có.

Ông dẫn ví dụ, Việt Nam hô hào bỏ hàng nghìn điều kiện kinh doanh ràng buộc doanh nghiệp mấy chục năm nay nhưng cho đến thời điểm này vẫn chưa đâu vào đâu. Chừng nào thủ tục hành chính còn là rào cản, bít sản xuất, kinh doanh, công nghệ lại không có để nâng lên... thì Việt Nam không thể khai thác tốt tiềm năng.

"Vấn đề bức xúc nhất hiện nay là thủ tục hành chính, điều kiện kinh doanh.

Ngay như vốn cho sản xuất kinh doanh, tiêu dùng ở nông thôn, vốn thì có, Nhà nước có đầy đủ các công cụ và điều kiện ra chính sách nhưng lại cứ để tín dụng đen đầy rẫy, mọi người bị bóp nghẹt thì không thể nào có lòng tin.

Người dân bỏ tiền ra đầu tư, đóng góp thì trước hết phải làm họ tin, tin rằng họ đưa tiền ra sẽ không bị thiệt thòi, cản trở, quy kết, rủi ro gì.

Muốn có thị trường vốn dài hạn thì thị trường ấy phải hoạt động nề nếp, bền vững nhưng thực tế ở Việt Nam lại èo uột, chưa thể hy vọng có gì đột phá ngay.

Phải phải có chính sách, điều kiện cụ thể, mà điều kiện có cả cơ sở vật chất kỹ thuật, có cả chính sách, cơ chế, trí tuệ, cách điều hành, quản lý...

Còn bây giờ cứ bảo Việt Nam có nhiều tiềm năng nhưng tiềm năng ấy vẫn đang nằm nguyên, không lấy lên được, huy động cũng không xong", ông Kiêm nói.

Thành Luân

Thứ Năm, 23/08/2018 08:03

Van Kien Dai Hoi
Báo Đất Việt trên Facebook
.
Sự Kiện