Ngưỡng an toàn trong vay vốn ODA: Điều quan trọng nhất là...

(Tài chính) - Chỉ đạo cho thấy sự cẩn trọng trong vay vốn ODA nhưng điều quan trọng hơn là phải lựa chọn các dự án đầu tư cho hiệu quả.

Sự cẩn trọng trong vay nợ

Bộ Tài chính vừa được giao chủ trì, phối hợp với Bộ KHĐT nghiên cứu, xác định ngưỡng an toàn trong vốn vay ODA và vốn vay ưu đãi, không ảnh hưởng đến trần nợ công.

Đánh giá về chỉ đạo trên của Chính phủ trong bối cảnh nợ công của Việt Nam đang tăng nhanh, áp lực trả nợ lớn, nhất là khi theo lộ trình đến tháng 7/2017 Ngân hàng Thế giới (WB) sẽ chấm dứt ODA ưu đãi với Việt Nam và phải chuyển sang sử dụng nguồn vay kém ưu đãi, tiến tới vay theo điều kiện thị trường, PGS.TS Đinh Trọng Thịnh, trưởng Bộ môn Quản trị Tài chính Quốc tế, khoa Tài chính Quốc tế (Học viện Tài chính) nhận định, việc xác định ngưỡng an toàn trong vốn vay ODA và vốn vay ưu đãi có ý nghĩa đặc biệt quan trọng. Theo đó, nó sẽ cho biết các chỉ tiêu vay nợ quốc gia đang ở mức độ an toàn hay báo động. Nó cho phép các quốc gia xác định khả năng hấp thụ lượng nợ một cách hiệu quả nhất, từ đó có khả năng trả được nợ vay nước ngoài.

Nguong an toan trong vay von ODA: Dieu quan trong nhat la...
Việt Nam sắp 'tốt nghiệp' ODA

"Trong cơ cấu nợ vay của Việt Nam hiện nay, khoảng 70-80% là vốn vay ODA và vốn vay ưu đãi. Tuy nhiên, có vay thì có trả, và phải trả cả gốc lẫn lãi cùng các chi phí khác có liên quan. Chính vì thế xác định ngưỡng an toàn trong vay nợ quốc gia nói chung cũng như trong vốn vay ODA và vốn vay ưu đãi có ý nghĩa quan trọng để khống chế tỷ trọng nợ của quốc gia".

Vị chuyên gia cũng chỉ ra tâm lý vẫn tồn tại lâu nay ở Việt Nam, đó là nhiều người coi vốn vay ODA, vốn vay ưu đãi có lãi suất rất thấp nên vay bao nhiêu được, chưa kể các quốc gia có thể được đàm phán tạm hoãn trả nợ, giảm nợ thậm chí xóa nợ. Bởi ý thức sử dụng vốn vay ODA, vốn vay ưu đãi thấp nên kéo theo hiệu quả sử dụng đồng vốn không cao, sử dụng bừa bãi, thậm chí tham ô, làm thất thoát vốn vay.

Nghiêm trọng hơn, khi xảy ra tình trạng đó, nó khiến các doanh nghiệp, địa phương hình thành thói quen không tốt trong quá trình đầu tư, sử dụng vốn ODA, vốn vay ưu đãi. Bởi thế, việc xác định ngưỡng an toàn trong vốn vay ODA là cần thiết.

Cũng theo PGS.TS Đinh Trọng Thịnh, việc xác định ngưỡng an toàn trong vốn vay ODA và vốn vay ưu đãi thực chất là xác định ngưỡng vay cho khu vực công bởi phần vốn này nằm chủ yếu ở khu vực công.

"Chúng tôi từng đề nghị cho các thành phần kinh tế, doanh nghiệp khác nhau trong nền kinh tế được vay lại, tiếp cận vốn ODA để đầu tư các dự án hiệu quả nhưng thực tế hầu như chưa có doanh nghiệp tư nhân nào được tiếp cận vốn ODA. Nên vốn vay ODA hầu hết nằm trong khu vực nhà nước. Khi xác định ngưỡng vốn vay ODA, vốn vay ưu đãi, thực chất là xác định ngưỡng nợ công.

Đương nhiên, ngoài vốn vay ODA và vốn vay ưu đãi, trong khu vực công còn có vay thương mại bằng phát hành trái phiếu, vay trên thị trường hoặc các hình thức khác. Nhưng như nói ở trên, vốn vay ODA và vay ưu đãi chiếm 70-80% trong cơ cấu vay nợ quốc gia nên khi tiến hành động thái trên cơ bản là chúng ta đang xác định ngưỡng an toàn của nợ công", ông Thịnh nói.

Ông cũng lưu ý, việc xác định ngưỡng an toàn này không chỉ có ý nghĩa trong thời gian trước mắt mà ít nhất trong nhiều năm nữa. Lý do là thời gian qua, Việt Nam vay ODA và vay ưu đãi từ WB chủ yếu với lãi suất 0-0,7% cộng với các chi phí khác. Tháng 7/2016, WB chấm dứt ODA ưu đãi với Việt Nam, nếu chuyển qua các khoản vay kém ưu đãi hơn thì lãi suất cũng chỉ 2-3%, cộng với chi phí thì vẫn là rất tốt đối với Việt Nam. Chưa kể nhiều nhà tài trợ như Nhật Bản vẫn sẵn sàng cho Việt Nam vay ODA trong ít nhất dăm bảy năm nữa. 

Trong khi đó, GS.TSKH Nguyễn Quang Thái, Tổng Thư ký Hội Khoa học Kinh tế Việt Nam cũng cho rằng yêu cầu xác định ngưỡgg an toàn trong vay vốn ODA là một chỉ đạo tốt, cho thấy sự cẩn trọng của Chính phủ trong việc vay nợ.

"Tuy nhiên, tôi cho rằng vấn đề quan trọng hơn cả ngưỡng an toàn trong vốn vay ODA là phải lựa chọn được các dự án đầu tư cho hiệu quả, từ đó tạo ra năng lực trả nợ của quốc gia, sau đó mới tính đến số lượng vay bao nhiêu. Vay ODA thường có lãi suất ưu đãi nên cần phải sử dụng hiệu quả, còn vay bao nhiêu tùy thuộc còn vào khả năng đàm phán.

Thứ Ba, 28/06/2016 07:20

Báo Đất Việt trên Facebook
.
Sự Kiện