Nợ công Mỹ sắp vượt GDP: Vấn đề của ông Trump

(Tài chính) - Ông Trump đang đối mặt với vấn đề mà một nhà kinh doanh không giải quyết được.

Trong báo cáo công bố mới đây, Văn phòng Ngân sách Quốc hội Mỹ (CBO) dự đoán đến hết năm tài khóa 2020, tổng số nợ chính phủ mà công chúng nắm giữ sẽ đạt 20.300 tỷ USD, tức 98% tổng sản phẩm quốc nội dự kiến 20.600 tỷ USD trong cùng năm.

Báo cáo từ CBO cho thấy nợ công Mỹ sẽ vượt (100%) GDP Mỹ trong năm tới. Đồng thời, nó có thể lên tới 107% GDP trong năm tài khóa 2023.

Trước những thông tin này, PGS.TS Lê Cao Đoàn, nguyên cán bộ Viện Kinh tế Việt Nam cho rằng, tình trạng trên của nước Mỹ có đáng lo hay không trước hết cần xem họ vay tiền để làm việc gì?

Trong nền kinh tế thị trường luôn có vay, có trả và có nợ. Nếu là nợ thông thường - không có hoạt động kinh tế hiệu quả nào nhưng cứ phải đi vay để trang trải cho các nhu cầu của mình thì rất đáng lo.

Tuy nhiên, nếu là nợ phát triển thì lại khác. Ở đó, nợ không đơn giản là để trang trải những nhu cầu trước mắt mà là một phương thức của hoạt động kinh tế thị trường. Bản thân người cho vay phải "trông giỏ bỏ cua", hy vọng kiếm lợi từ việc cho vay.

Cho nên, đối với nợ phát triển, năng lực kinh doanh là quan trọng nhất, nó đảm bảo cho chu trình kinh tế diễn ra bình thường, có thu nhập và có lời, đủ để trả lãi và nợ gốc, đồng thời đảm bảo quá trình tái sản xuất diễn ra bình thường thì không có vấn đề gì.

"Đối với Mỹ, một quốc gia rất giàu mà đi vay nợ thì vẫn là nước giàu. Họ dùng nợ như một công cụ để phát triển và giải quyết vấn đề kinh tế của mình.

Nếu hoạt động của nền kinh tế Mỹ hiệu quả thì không có chuyện gì, ngược lại nếu Mỹ không sử dụng đồng vốn ấy để sinh lời thì sự phát triển thì nước Mỹ cũng như tất cả những người kinh doanh kém khác đều đi đến chỗ chết.

Ở đây cần phải làm rõ vì sao Mỹ tăng nợ công, tiền ấy được sử dụng ra sao, vào những việc gì... thì mới có thể kết luận nợ đó là "tuyệt vọng" hay dẫn đến sự phát triển", PGS Lê Cao Đoàn cho biết.

No cong My sap vuot GDP: Van de cua ong Trump
Người dân Mỹ xếp hàng chờ xét nghiệm Covid-19. Ảnh: CNN

Dù vậy, vị chuyên gia lưu ý một số điểm:

Thứ nhất, ông Donald Trump trước tiên là một nhà kinh doanh, luôn đứng trên lập trường của kinh tế để nhìn nhận và giải quyết vấn đề. Ông rất quan tâm đến cái lợi và không nói suông. Chiến tranh thương mại với Trung Quốc; rút nước Mỹ ra khỏi một số tổ chức toàn cầu... đều liên quan đến cái lợi.

Ông Trump muốn nước Mỹ vĩ đại trở lại và quan trọng nhất là phải chống lại được sự thao túng của Trung Quốc, cho nên nếu vay nợ mà không tính toán, nợ đẻ ra nợ mà đi ngược lại với chu trình kinh tế bình thường thì nghĩa là ông Trump đã chuẩn bị cho mình một kết cục xấu.

"Tôi tin rằng ông Trump và các cố vấn kinh tế của ông không chuẩn bị một kịch bản như thế, cũng không khờ khạo đến mức đi vay làm cho con thuyền nước Mỹ bị đắm", PGS.TS Lê Cao Đoàn nói và nhấn mạnh, người giàu rất khôn ngoan trong việc dùng tiền, bản thân chuyện vay nợ cũng không hề dễ dàng bởi bản thân người cho vay không dại gì cho những kẻ ngốc vay tiền để cuối cùng bị mất trắng.

Thứ hai, quan trọng hơn, điều khiến nợ công của Mỹ tăng vọt không nằm trong chu trình kinh tế mà chủ yếu do tác động đại dịch Covid-19. Quốc hội Mỹ hồi đầu năm đã thông qua gói giải cứu 3.700 tỷ USD để duy trì nền kinh tế, trong khi GDP sụt giảm.

"Đại dịch là vấn đề phi kinh tế, nên các giải pháp kinh tế, tài chính, thương mại không giải quyết được. Ông Trump đang quản trị một nền kinh tế khổng lồ và cả nước Mỹ đang phải gồng mình lên bằng cách huy động mọi nguồn lực nhằm ngăn chặn sự suy giảm do cái phi kinh tế đẻ ra.

Sự suy giảm này, nếu ở một nước ít kinh tế thị trường hơn thì sẽ không mấy nặng nề, nhưng đối với một nền kinh tế như nước Mỹ hay các nước phát triển khác thì vô cùng khủng khiếp, dịch bệnh khiến mọi hoạt động của nền kinh tế bị ngưng trệ.

Từ tăng trưởng GDP ở mức 2-3% xuống tăng trưởng âm là một tai họa, trước tiên là thu nhập của người dân bị suy giảm, cuộc sống bị đảo lộn; thị trường thoi thóp. Tình trạng này là do yếu tố phi kinh tế gây ra, phải có nguồn lực để trám vào sự suy giảm do nó gây ra", PGS.TS Lê Cao Đoàn phân tíchtichscho rằng, một quốc gia giàu như Mỹ cũng không thể chống lại một cơn bão mạnh như vậy.

"Ông Trump đang đối mặt với một vấn đề mà một nhà kinh tế hay một nhà kinh doanh không giải quyết được, ít nhất là trong ngắn hạn.

Bởi vậy, người người đang trông chờ vaccine để giải quyết Covid-19, khôi phục hoạt động kinh tế trở lại bình thường, tức là phải nhờ vào cái phi kinh tế để giải quyết vấn đề kinh tế, mà cái phi kinh tế này vẫn còn mờ mịt. Bởi nguyên nhân nợ công tăng vọt, suy giảm kinh tế không phải do khủng hoảng tài chính, cơ cấu, thương mại nên các nhà kinh tế không thể tham gia giải quyết được.

Nếu trong chiến tranh, người ta có thể nhìn thấy kẻ thù rõ ràng, chiến lược của các nhà quân sự có thể giải quyết được còn với dịch bệnh, các nhà kinh tế, chính trị phải bó tay", ông Đoàn nhận xét tiếp.

Cho nên, vị chuyên gia khẳng định, sẽ không chính xác nếu cho rằng với tình hình kinh tế nước Mỹ như trên, ông Trump có thể thất bại trong cuộc đua vào chiếc ghế tổng thống bởi kinh tế là vũ khí quan trọng nhất trong chiến dịch tranh cử ông này. Thậm chí, theo quan điểm của vị chuyên gia, không ai đứng ra giải quyết vấn đề kinh tế, và cả dịch bệnh, tốt hơn ông Trump.

"Thế giới đã ai giải quyết được Covid-19? Trong lịch sử đã có nhiều dịch bệnh nhưng không như lần này. Cuộc bầu cử tổng thống Mỹ lần này không giống như bình thường, cho nên không thể lấy kinh tế hay dịch bệnh làm bài tranh cử.

Nợ công là giải pháp của ông Trump để trám vào sự thiếu hụt về kinh tế, nhưng lấy kinh tế để giải quyết kinh tế thì biết lấy ở đâu? Điểm này tương tự như cứu đê, nếu lấy đất ở chân đê đắp lên mặt đê thì rất khó cứu được.

Nước Mỹ có rơi vào khủng hoảng nợ công hay không phải chờ xem tình hình giải quyết dịch bệnh ra sao mới có thể kết luận được", PGS.TS Lê Cao Đoàn cho biết.

Thành Luân 

Thứ Ba, 08/09/2020 07:29

Báo Đất Việt trên Facebook
.
Sự Kiện