Thay đổi khái niệm DNNN: Nhập nhèm nửa nọ, nửa kia?

(Tài chính) - "Cổ phần hóa rồi lại thu về là cách làm cũ, tư duy cũ, một cách để tiếp tục nắm giữ các DNNN, không muốn cổ phần hóa...".

Trình Luật Doanh nghiệp (sửa đổi) tại phiên họp sáng 16/10 của Uỷ ban Thường vụ Quốc hội, Bộ trưởng Bộ Kế hoạch và đầu tư Nguyễn Chí Dũng đề cập các nội dung được sửa đổi, trong đó có thay đổi quy định về doanh nghiệp nhà nước.

Thay doi khai niem DNNN: Nhap nhem nua no, nua kia?
Thu về doanh nghiệp cổ phần là cách làm cũ. Ảnh: Kinh tế thị trường

Với khái niệm mới được trình, DNNN sẽ bao gồm: doanh nghiệp mà Nhà nước sở hữu 100% vốn điều lệ và doanh nghiệp mà Nhà nước sở hữu trên 50% vốn điều lệ hoặc tổng số cổ phần có quyền biểu quyết.

Trước đề xuất trên, PGS Lê Cao Đoàn (Viện Kinh tế Việt Nam) nhận định, điều này cho thấy quá trình cổ phần hóa DNNN của Việt Nam thời gian qua đang gặp nhiều lúng túng, luẩn quẩn.

Trước hết, ông khẳng định, cổ phần hóa là một bước tiến để đưa nền kinh tế đi theo cơ chế thị trường toàn diện.

Nếu theo nguyên tắc thị trường, mọi khu vực doanh nghiệp đều hoạt động trên nguyên tắc ngang giá. Doanh nghiệp thua lỗ phải phá sản, đóng cửa, thay thế vào đó là các doanh nghiệp có sức sản xuất cao nhất, sinh lợi tốt nhất, đóng góp cho xã hội nhiều nhất.

Nếu không theo quy luật này, dễ dẫn tới thua lỗ, mất vốn và cuối cùng là nợ nần, thất thoát, gây thiệt hại cho ngân sách nhà nước, tạo gánh nặng nợ nần cho xã hội.

Vị chuyên gia nhận định, lâu nay, thực trạng ưu đãi nhiều nhưng hoạt động kinh doanh kém hiệu quả của khu vực DNNN, thậm chí, khối DNNN còn chèn lấn tới lợi ích và cơ hội tiếp cận nguồn lực công bằng của khu vực tư nhân bị coi là nhân tố kìm hãm sự phát triển của nền kinh tế.

Bởi vậy, cổ phần hóa là giảm dần vai trò tham gia vào sản xuất, kinh doanh của nhà nước, tạo sân chơi bình đẳng, công bằng, tự do cạnh tranh cho mọi khu vực kinh doanh.

Tuy nhiên, cổ phần hóa thời gian qua còn mang tính hình thức, Nhà nước vẫn giữ quyền quản trị nên việc đổi mới quản trị, thay máu dòng vốn và mở rộng đầu tư sau cổ phần hóa rất hạn chế, không đạt được kỳ vọng, Nhiều doanh nghiệp vẫn hoạt động kém hiệu quả, có thể, còn có cả tình trạng nguồn lực nhà nước bằng nhiều cách bị thâu tóm, rơi vào tay lợi ích nhóm, chưa mang tính thị trường thực sự.

Trở lại với đề xuất của Bộ KH-ĐT, PGS Lê Cao Đoàn cho rằng, đề xuất không ổn, rất dễ dẫn tới sự nhập nhèm, lẫn lộn nửa nhà nước, nửa tư nhân.

Theo PGS Lê Cao Đoàn, DNNN vốn là khu vực đang nhận quá nhiều ưu đãi từ về vốn, cơ chế hoạt động tới cơ sở hạ tầng. Sự ưu ái dành cho các tập đoàn kinh tế là đúng nếu họ thực sự trở thành những trụ cột vững chắc cho nền kinh tế.

Chỉ có điều, thời gian qua, sự ưu ái của nhà nước không mang lại hiệu quả mà nhờ được ưu ái những “quả đấm thép” đã vung tay quá trán, làm méo thị trường, nhiều trường hợp gây thiệt hại và tạo hệ lụy cho nền kinh tế.

Nếu bây giờ, lại thu về các doanh nghiệp đã thực hiện cổ phần hóa với tỉ lệ vốn chủ sở hữu nhà nước chiếm 50%, tức là nguy cơ những ưu ái của nhà nước sẽ chia thêm cho cả nhóm cổ phần tư nhân đang nắm giữ cổ phần tại doanh nghiệp.

"Như vậy là nguồn lực của nhà nước không chỉ đổ vào DNNN mà còn rót luôn cho cả nhóm cổ đông tư nhân góp vốn mua cổ phần. Điều này rất khó hiểu", ông Đoàn băn khoăn.

Đồng thời, ông Đoàn cũng cho rằng, đề xuất trên đang phủ nhận một phần công sức, sự nỗ lực cổ phần hóa DNNN, giảm dần sự tham gia của nhà nước vào sản xuất và kinh doanh trong suốt những năm qua.

"Cổ phần hóa rồi lại thu về là một cách để tiếp tục nắm giữ các DNNN, không muốn cổ phần hóa.

Nỗ lực cổ phần hóa là nhằm đưa nền kinh tế đi theo thị trường, tạo đà cho kinh tế tư nhân phát triển nhưng đề xuất trên đã quay lại cách làm cũ, tư duy cũ, thậm chí còn tạo ra những bất công khó hiểu, kìm hãm, gây khó khăn cho khu vực kinh tế tư nhân phát triển", PGS Lê Cao Đoàn thẳng thắn.

Vị chuyên gia cảnh báo, chúng ta đang đứng trước nguy cơ bị rơi vào bẫy thu nhập trung bình, do đó, khuyến khích, hỗ trợ, thúc đẩy phát triển công nghiệp phục vụ tăng trưởng kinh tế ngành, kết hợp cải thiện, nâng cấp chất lượng phát triển của cả nền kinh tế là rất quan trọng.

Vì sao TP.HCM chậm trễ cổ phần hóa DNNN?

Điều quan trọng nhất là nâng cao được hiệu quả sản xuất của nền kinh tế, nâng cấp công nghệ, sáng tạo, là tăng năng suất lao động. Điều này phải trông chờ vào sự đóng góp của khu vực tư nhân. Do đó, cần thiết phải có cơ chế, chính sách hỗ trợ, khuyến khích, động viên khu vực tư nhân phát triển chứ không phải tạo các rào cản kìm hãm sự phát triển của khu vực này.

"Kinh tế tư nhân phát triển nền kinh tế mới phát triển", ông Đoàn nhấn mạnh. 

Lam Nguyễn

Thứ Năm, 17/10/2019 13:36

Báo Đất Việt trên Facebook
.
Sự Kiện