TP.HCM muốn vay vốn trực tiếp từ WB: Có thể xem xét

(Tài chính) - Nếu TƯ trao cho TP.HCM cơ chế tự vay tự trả vẫn cần sự giám sát chặt chẽ của các cơ quan chuyên trách quản lý nợ của Chính phủ.

PGS.TS Đinh Trọng Thịnh, Trưởng bộ môn Quản trị Tài chính Quốc tế, Khoa Tài chính Quốc tế (Học viện Tài chính) bày tỏ quan điểm như vậy trước thông tin TP.HCM muốn vay vốn trực tiếp từ Ngân hàng Thế giới (WB).

Trung ương có thể xem xét

Liên quan đến câu chuyện TP.HCM muốn vay vốn trực tiếp từ Ngân hàng Thế giới (WB), PGS.TS Đinh Trọng Thịnh, Trưởng bộ môn Quản trị Tài chính Quốc tế, Khoa Tài chính Quốc tế (Học viện Tài chính) cho rằng, TP.HCM là một thành phố lớn và là động lực phát triển kinh tế của cả nước cũng như các tỉnh thành phía nam, có đóng góp lớn vào ngân sách nhà nước. Cũng chính vì thế, nhu cầu về vốn của TP.HM rất cao, nếu TP có nhu cầu vay vốn trực tiếp từ WB nói riêng và các tổ chức tài chính quốc tế nói chung thì Trung ương cũng có thể xem xét.

TP.HCM muon vay von truc tiep tu WB:  Co the xem xet
TP.HCM muốn vay vốn trực tiếp từ WB

Cũng theo PGS.TS Đinh Trọng Thịnh, trên thế giới, hình thức chính quyền địa phương đi vay trực tiếp từ các tổ chức quốc tế và đối tác nước ngoài đã có từ lâu. Theo đó, các địa phương vay theo phương thức tự vay tự trả, họ cũng là người tự đi đàm phán và chịu trách nhiệm trả nợ.

Ở Việt Nam, khi chế độ phân cấp ngân sách tương đối rõ ràng và nền kinh tế phát triển tương đối mạnh mẽ, cũng đã từng cho phép một số địa phương lớn như Hà Nội, TP.HCM, Đà Nẵng... được vay vốn trực tiếp từ quốc tế. Tuy nhiên, sau khoảng 2-3 năm thực hiện, Chính phủ đã nhìn thấy nhiều khiếm khuyết trong việc vay nợ và trả nợ của chính quyền địa phương.

Chẳng hạn, các địa phương thiếu chuyên gia thẩm định các dự án, làm cho hiệu quả dự án không được đánh giá đầy đủ. Các địa phương do khả năng, trình độ quản lý có hạn, quan hệ không đầy đủ khiến việc tìm kiếm nhà tài trợ khó khăn, dẫn đến có quá nhiều nhiều đoàn ra đoàn vào để đi tìm kiếm nguồn vốn, đẩy chi phí vay vốn đội lên cao. Các địa phương cũng thiếu các chuyên gia đàm phán vay nợ, do đó lãi suất vay thường cao hơn các dự án do Chính phủ đứng ra vay. Chưa kể trình độ và khả năng quản lý sau vay, trong khi giải ngân, trả nợ còn nhiều vấn đề...

Chính vì thế, Chính phủ đã có văn bản không cho phép các chính quyền địa phương trực tiếp đàm phán, vay vốn nước ngoài nữa. Theo quy định của Việt Nam, nếu chính quyền địa phương cần vay có thể đề nghị cơ quan chức năng, cơ quan quản lý nợ Trung ương như Bộ Kế hoạch Đầu tư, Bộ Tài chính, Ngân hàng Nhà nước và Chính phủ đứng ra đàm phán, đi vay nợ về và cho địa phương vay lại.

Nếu các địa phương có đối tác kết nghĩa gợi ý cho vay thì có thể đề nghị với cơ quan quản lý nợ của Bộ Tài chính, Bộ Kế hoạch đầu tư đứng ra kiểm tra, làm thủ tục giúp cho các địa phương vay được vốn.

"Bởi nợ công gồm nợ chính phủ, nợ địa phương và nợ của các doanh nghiệp công, do đó nếu để các địa phương tự đi vay thì nợ công sẽ lớn lên và có nguy cơ đổ vỡ. Đây là vấn đề cần cẩn trọng xem xét", PGS.TS Đinh Trọng Thịnh nhấn mạnh.

Chính vì thế, quay trở lại việc TP.HCM ngỏ ý muốn được vay nợ trực tiếp từ WB, vị chuyên gia nhận định: "Nếu TP.HCM tự đi vay nợ sẽ làm tổng nợ công của quốc gia hiện nay vốn đã rất cao tiếp tục cao lên. Không loại trừ khả năng TP sẽ để lọt các dự án không hiệu quả bởi khả năng quản lý, sử dụng nguồn vốn, đàm phán của các tỉnh thành nói chung và TP.HCM nói riêng không thể bằng các cơ quan chuyên trách của Trung ương. 

TP.HCM có thể rất cần vốn nhưng vẫn phải đặt tính hiệu quả của việc sử dụng đồng vốn lên hàng đầu, việc đàm phán điều kiện vay nợ, trả nợ và các vấn đề khác có liên quan đến khoản vay phải được đặt ra chặt chẽ để không bị rơi vào các tình huống hụt hẫng khi không trả được nợ.

Do đó, trong cơ chế hiện nay có thể ưu tiên trao cho TP.HCM cơ chế tự vay tự trả nhưng phải có sự giúp đỡ, kiểm tra, giám sát chặt chẽ của các cơ quan chuyên trách quản lý nợ của Chính phủ nhằm đảm bảo nợ công của quốc gia không tăng đột biến, đảm bảo việc vay nợ đúng với nhu cầu và phát huy hiệu quả không chỉ với TP.HCM mà với các tỉnh thành khác nữa".

Vì sao chưa thể để địa phương tự vay tự trả?

Lý giải việc Việt Nam vẫn chưa thể để các địa phương tự vay tự trả trong khi các quốc gia trên thế giới đã làm điều này từ lâu, PGS.TS Đinh Trọng Thịnh cho biết, ở các quốc gia trên thế giới, ngân sách địa phương tương đối độc lập với ngân sách TƯ, phân cấp ngân sách khá rõ ràng, đặc biệt là các quốc gia phát triển (Anh, Pháp, Mỹ, Canada...).

Thứ Bảy, 16/04/2016 07:56

Van Kien Dai Hoi
Báo Đất Việt trên Facebook
.
Sự Kiện