1kg tôm từ Nam ra Bắc đắt hơn từ Ecuado về VN

(Thị trường) - Đây là thông tin được Bộ trưởng Bộ Công thương đưa ra tại diễn đàn logistics Việt Nam 2019 tổ chức ở Đà Nẵng trong 2 ngày 22 và 23/11.

Một nghiên cứu của VCCI đưa ra cách đây vài năm đã chỉ ra rằng, chi phí vận chuyển cho một container hàng từ cảng Hải Phòng về Hà Nội hay ở chiều ngược lại (khoảng 100 km), đắt gấp ba lần so với chi phí vận chuyển một container hàng từ Trung Quốc và Hàn Quốc về Việt Nam.

Tại diễn đàn logistics Việt Nam 2019 với chủ  đề chính là Logistics nâng cao giá trị nông sản, bức tranh về chi phí logistics Việt Nam vẫn tiếp tục mang màu xám.

Cục trưởng Cục chế biến và phát triển thị trường nông sản (Bộ NN-PTNT) Nguyễn Quốc Toản cho hay, chi phí logistics của Việt Nam chiếm khoảng 20,9% giá trị hàng hóa, cao gấp đôi so với các nền kinh tế phát triển, trong đó chi phí vận tải chiếm tới 60%. Chi phí logistics cho rau quả chiếm 30% và tương đương đối với gạo.

Ví dụ tổng giá trị xuất khẩu gạo năm 2018 là 3,1 tỷ USD thì chi phí logistics đã chiếm tới khoảng 1 tỷ USD, làm tăng giá nông sản, giảm khả năng cạnh tranh.

1kg tom tu Nam ra Bac dat hon tu Ecuado ve VN
Phó Thủ tướng Vương Đình Huệ và Bộ trưởng Trần Tuấn Anh công bố Báo cáo Logistics Việt Nam 2019. Ảnh VGP

Bộ trưởng Bộ NN-PTNT Nguyễn Xuân Cường khái quát rằng: Hàng hóa nông sản Việt Nam là “to”- cồng kềnh, “thô”- không qua chế biến và “rẻ”- giá trị thấp do thiếu sự tham gia logistics. Nhưng ông Cường cho rằng không nên coi logistics là ngành trung gian mà phải là một ngành kinh tế, mang lại giá trị gia tăng cho các thành phần liên quan.

Trong khi đó, Bộ trưởng Bộ Công thương Trần Tuấn Anh thì cho rằng chi phí để 1kg tôm từ miền Nam tới tay người tiêu dùng miền Bắc còn cao hơn chi phí 1kg tôm từ Ecuado (châu Mỹ) về Việt Nam.

Để phát triển logistics phục vụ cho chuỗi giá trị nông sản, Phó Cục trưởng Cục xuất nhập khẩu Trần Thanh Hải cho rằng cần đưa yếu tố “lạnh” vào chuỗi này, tức là xây dựng và phát triển các trung tâm logistics có các kho bảo quản lạnh để giữ cho nông sản tươi lâu hơn khi tới tay người tiêu dùng.

Trong khi đó, chuyên gia nghiên cứu cao cấp của Ngân hàng Thế giới Phạm Minh Đức dẫn một báo cáo mới công bố gần đây của tổ chức này khẳng định chuỗi giá trị nói chung và chuỗi nông sản là yếu tố thúc đẩy tăng trưởng và phát triển của toàn cầu.

WB khuyến nghị Việt Nam cần gắn các chính sách đầu tư hạ tầng giao thông với chính sách thương mại và chuỗi giá trị, xây dựng bộ dữ liệu cần thiết về logistics.

Phát biểu tại diễn đàn, Phó Thủ tướng Vương Đình Huệ cho biết, Nghị quyết Đại hội Đảng XII và Chiến lược phát triển kinh tế - xã hội 2011- 2020 đã xác định mục tiêu tốc độ tăng trưởng dịch vụ nói chung phải cao hơn tốc độ tăng GDP và trong phát triển dịch vụ thì  ưu tiên phát triển các loại hình dịch vụ có giá trị gia tăng cao, hiện đại và có tính hội nhập quốc tế, trong đó có dịch vụ logistics. Thủ tướng Chính phủ cũng ra Quyết định số 200/QĐ-TTg ngày 14/2/2017 ban hành Kế hoạch hành động nâng cao năng lực cạnh tranh logistics tới năm 2025.

Tuy nhiên, thực trạng ngành kinh tế này ở Việt Nam đang ngược so với thế giới khi chi phí xã hội bỏ ra thì cao (chiếm khoảng 20% giá trị hàng hóa) nhưng đóng góp cho GDP thì lại không tương xứng (ước chỉ 2, 3% - PV).

Theo Phó Thủ tướng Vương Đình Huệ, việc Chính phủ thúc đẩy logistics và các doanh nghiệp đầu tư vào lĩnh vực này còn có ý nghĩa quan trọng đối với việc giảm chi phí, giá thành hàng hóa nói chung, trong đó có nông sản và nâng cao thu nhập cho người nông dân.

“Ngoài các ứng dụng công nghệ thì các doanh nghiệp cần thay đổi mô hình, phương thức kinh doanh là rất quan trọng để tiết giảm tối đa chi phí, tối ưu hóa lợi ích. Logistics sẽ là thiên đường cho khởi nghiệp sáng tạo”, Phó Thủ tướng nhấn mạnh và cho biết Thủ tướng Chính phủ đã phê duyệt Đề án thúc đẩy mô hình kinh tế chia sẻ và Chính phủ sẽ đưa vào dự án Luật Đầu tư (sửa đổi) cơ chế sandbox để cho phép thử nghiệm các mô hình kinh doanh mới.

Về hạ tầng để phát triển logistics, Phó Thủ tướng cho rằng cần tập trung hoàn thiện kết nối Bắc- Nam, ưu tiên cho cao tốc đường bộ tới từng tỉnh trong giai đoạn 2021- 2025. Bên cạnh đó là quan tâm tới kết nối Đông - Tây để sử dụng hiệu quả hệ thống cơ sở hạ tầng khu công nghiệp, đường bộ, cảng biển của các vùng và cả nước cũng như các quốc gia trên Hành lang kinh tế  Đông- Tây,...

Từ nhiều năm qua, các chuyên gia đã chỉ rõ, nguyên nhân khiến chi phí logistics ở Việt Nam cao hơn nhiều so với các quốc gia khác là do hoạt động logistics tại Việt Nam còn nghèo nàn, thiếu đồng bộ, chủ yếu là các doanh nghiệp logistics quy mô nhỏ, hoạt động manh mún và thiếu tính chuyên nghiệp, tính hợp tác và liên kết để tạo ra sức cạnh tranh thấp.

Dù khẳng định ngành logistics Việt Nam là mảnh đất màu mỡ cho các doanh nghiệp, nhưng theo giới chuyên gia, miếng bánh thị phần gần như đang nằm trong tay các doanh nghiệp ngoại.

Cụ thể, cộng đồng khoảng 1.300 doanh nghiệp Việt Nam làm dịch vụ logistics chủ yếu là vừa và nhỏ, chỉ chiếm 25% thị phần và khoảng 72% lao động (lao động được đào tạo bài bản chỉ chiếm 5 - 7%), hầu hết chỉ làm dịch vụ các chuỗi cung ứng nhỏ trong lãnh thổ Việt Nam.

Trong khi đó, cả nước hiện có 25/30 tập đoàn giao nhận hàng đầu thế giới tham gia đầu tư và kinh doanh logistics dưới nhiều hình thức, chiếm tới 75% thị phần, chủ yếu là các dịch vụ quốc tế.

Theo Viện Momura (Nhật Bản), các doanh nghiệp logistics Việt Nam chỉ đáp ứng khoảng 1/4 nhu cầu thị trường logistics trong nước. Còn theo tính toán của Cục Hàng hải Việt Nam, lĩnh vực quan trọng nhất trong logistics là vận tải biển thì doanh nghiệp Việt Nam mới chỉ đáp ứng chuyên chở được 18% tổng lượng hàng hóa xuất nhập khẩu, phần còn lại đang bị chi phối bởi các doanh nghiệp nước ngoài.

Minh Thái

Chủ Nhật, 24/11/2019 09:37

Van Kien Dai Hoi
Sự Kiện