Bắt tay bán chè, cà phê cùng Trung Quốc: Thận trọng!

(Thị trường) - Từ bài học thực tế của Tập đoàn Lộc Trời, PGS.TS Dương Văn Chín lưu ý việc hợp tác này phải thận trọng, bình đẳng và có những ràng buộc chặt chẽ.

Tại Diễn đàn hợp tác phát triển sản xuất và tiêu thụ chè, cà phê Việt Nam - Trung Quốc do Bộ NN-PTNT tổ chức hôm 14/10, lãnh đạo ngành nông nghiệp hai nước khẳng định, Việt Nam và Trung Quốc đều có nhiều lợi thế và vị thế trên thế giới đối với ngành hàng chè và cà phê nhưng cần phải bắt tay mở rộng hợp tác trong sản xuất nông nghiệp để cung cấp nông sản cho thị trường toàn cầu.

Trao đổi với Đất Việt về động thái này, PGS.TS Dương Văn Chín, Giám đốc Trung tâm Nghiên cứu nông nghiệp Định Thành (Tập đoàn Lộc Trời) hoan nghênh Việt Nam và Trung Quốc bắt tay hợp tác sản xuất và chế biến chè, cà phê, hướng tới mở rộng thị trường tiêu thụ các loại nông sản này ra thị trường toàn cầu.

Ông cho biết, doanh nghiệp Trung Quốc có mạng lưới rộng trên thị trường thế giới trong khi đây đang là điểm yếu của Việt Nam. Vì thế, nếu hợp tác với Trung Quốc để tiêu thụ được sản phẩm nông sản của Việt Nam đó là điều tốt.

Tuy nhiên, vị chuyên gia lưu ý, sự hợp tác giữa Việt Nam và Trung Quốc phải có ràng buộc hết sức chặt chẽ, là quan hệ sòng phẳng, bình đẳng, không phải Việt Nam chỉ là nơi cung cấp nguyên liệu cho doanh nghiệp Trung Quốc rồi họ chế biến, bán sản phẩm với thương hiệu của Trung Quốc.

Bat tay ban che, ca phe cung Trung Quoc: Than trong!
Việc hợp tác giữa Việt Nam-Trung Quốc trong sản xuất, chế biến chè, cà phê phải trên cơ sở bình đẳng, hai bên cùng có lợi và có những ràng buộc chặt chẽ. Ảnh minh họa

"Phải có một liên doanh hợp tác chính thức, sòng phẳng, hai bên cùng có lợi, cùng xây dựng thương hiệu chung, làm sao để người tiêu dùng thế giới biết rằng, chè ấy, cà phê ấy xuất xứ từ Việt Nam, hợp tác với Trung Quốc sản xuất theo một quy trình nhất định và bán ra toàn cầu. Còn nếu Việt Nam chỉ cung cấp nguyên liệu thô cho Trung Quốc như nhiều năm qua thì rốt cuộc, chúng ta chẳng được gì", PGS.TS Dương Văn Chín nhấn mạnh.

Giám đốc Trung tâm Nghiên cứu nông nghiệp Định Thành nhắc lại hiện tượng chế biến chè "bẩn" xuất khẩu sang Trung Quốc xảy ra trong năm 2011 là cú sốc mạnh đối với các nhà quản lý và người tiêu dùng.

Hàng loạt hộ chế biến nhỏ ở một số tỉnh miền núi Yên Bái, Tuyên Quang, Thái Nguyên... đã trộn lân, bùn hay bột ngô vào sấy chè và bán cho các thương lái Trung Quốc. Việc sản xuất chè bẩn giúp các hộ sản xuất tiết kiệm nguyên liệu, tăng chi phí lợi nhuận nhưng đây chỉ là cái lợi trong nhất thời.

Với cách sản xuất như vậy, các hộ chế biến đã làm ảnh hưởng lớn tới uy tín và thương hiệu của chè Việt Nam. Kiểu dễ tính của Trung Quốc ấy, theo PGS.TS Dương Văn Chín, "bằng mười hại nhau".

Ông cũng nhắc lại cái bắt tay giữa Tập đoàn Lộc Trời với Công ty TNHH Phát triển Khoa học Viên Thị Hồ Nam (Trung Quốc) như một bài học kinh nghiệm cho sự hợp tác với đối tác từ Trung Quốc.

Theo đó, hai bên thành lập hai liên doanh: một liên doanh mở văn phòng tại Quảng Đông (Trung Quốc) để làm công tác thương mại, đảm bảo đầu ra cho những sản phẩm tốt ở Việt Nam, trước hết là sản phẩm tốt của Tập đoàn Lộc Trời như gạo và sau này là cà phê, tiêu...

Một liên doanh khác trong lĩnh vực giống cây trồng được thành lập tại Việt Nam với mục tiêu phát triển công nghệ tạo giống lúa lai siêu năng suất và đưa giống lúa này sang Việt Nam với giá thành hợp lý, tạo tiền đề xuất khẩu sang các nước Đông Nam Á.

Mục tiêu là như vậy, nhưng cho đến nay, liên doanh mua gạo Việt xuất sang Trung Quốc đã thất bại.Việc đầu tư chỉ là nói suông, phía Trung Quốc không đổ tiền vào, người của Tập đoàn Lộc Trời sang Trung Quốc mở văn phòng phải lo toàn bộ các chi phí và sau một thời gian, lượng gạo mà liên doanh này nhập từ Lộc Trời không bù chi phí mà tập đoàn đã trả.

Còn liên doanh hợp tác nghiên cứu tạo giống lúa vẫn tồn tại, do người Việt Nam đứng đầu, chuyên gia Trung Quốc thi thoảng sang, nhưng nhìn chung tốc độ rất chậm.

Từ kinh nghiệm của Lộc Trời, PGS.TS Dương Văn Chín một lần nữa nhấn mạnh, hợp tác với Trung Quốc phải hết sức cảnh giác, thận trọng, nếu không sẽ không đi tới đâu.

"Nhiều khi phía Trung Quốc nói không đi đôi với làm, doanh nghiệp Việt Nam cũng mong muốn hợp tác nhưng cuối cùng mọi việc triển khai chậm chạp, kéo dài lê thê không hiệu quả", ông Chín cảnh báo.

Cũng vì thế, vị chuyên gia cho rằng, khi hai bên hợp tác phải bàn bạc hết sức chặt chẽ, thống nhất trồng theo quy trình nào, thu mua, chế biến ra sao, bán ra thị trường thế giới với thương hiệu nào... Nguyên tắc là phải có tiếng nói của Việt Nam trong đó, không thể ký kết Việt Nam bán nguyên liệu thô, cuối cùng người tiêu dùng trên thế giới không biết gì đến tiếng tăm nông sản của Việt Nam, không phát triển ngành nông nghiệp Việt Nam được.

Thành Luân

Thứ Tư, 16/10/2019 07:18

Van Kien Dai Hoi
Báo Đất Việt trên Facebook
.
Sự Kiện