Bầu Đức được nhập đường về: ai sướng, ai khổ?

(Thị trường) - Việc HAGL đưa đường về Việt Nam thường xuyên gặp phải phản ứng từ các doanh nghiệp mía đường trong nước. Tại sao lại như vậy?

Thủ tướng Chính phủ Nguyễn Tấn Dũng vừa chính thức đồng ý đề nghị của Bộ Công Thương, Bộ Nông nghiệp và Phát triển nông thôn về việc bổ sung hạn ngạch thuế quan nhập khẩu đường do Tập đoàn Hoàng Anh - Gia Lai (HAGL) đầu tư, sản xuất tại Lào vào Bản Thỏa thuận về các mặt hàng được hưởng ưu đãi thuế suất thuế nhập khẩu Việt Nam - Lào với số lượng 50.000 tấn, thuế suất trong hạn ngạch 2,5%.

Cho phép nhập khẩu đường, nên hay không nên?

Như vậy, bầu Đức đã chính thức được nhập khẩu đường về Việt Nam. Nói là về bởi đây là sản phẩm của một Doanh nghiệp Việt, được trồng và chế biến trên đất bạn Lào. Nhưng Việc HAGL đưa đường về Việt Nam thường xuyên gặp phải phản ứng từ các doanh nghiệp mía đường trong nước. Trong đó, Hiệp hội mía đường Việt Nam đã có những phản ứng khá gay gắt vì cho rằng sẽ không công bằng khi mía đường của bầu Đức nhập khẩu về được hưởng ưu đãi về thuế; cùng với việc lượng đường tồn kho trong nước vẫn luôn ở mức cao.

Việc HAGL đưa đường về Việt Nam thường xuyên gặp phải phản ứng từ các doanh nghiệp mía đường trong nước
Việc HAGL đưa đường về Việt Nam thường xuyên gặp phải phản ứng từ các doanh nghiệp mía đường trong nước

Khoan hãy nói tới chuyện đường của công ty bầu Đức là đường Việt Nam hay đường ngoại, điều cần nói tới ở đây chính là vì sao Chính phủ cho phép HAGL nhập đường về?

Tại cuộc họp Ban chỉ đạo liên bộ về quản lý, điều hành kinh tế vĩ mô quý I/2015 tổ chức hồi cuối tháng 3, Thủ tướng Nguyễn Tấn Dũng cũng đã đề cập đến hoạt động sản xuất kinh doanh của ngành mía đường. Theo đó, Thủ tướng nhấn mạnh việc xóa bỏ bảo hộ đối với ngành nghề này, yêu cầu các doanh nghiệp trong nước cơ cấu lại doanh nghiệp và đưa công nghệ mới vào sản xuất. Ý của thủ tướng đã rất rõ. Một ngành luôn được nhà nước bảo hộ nhưng đã có nhiều năm hoạt động không hiệu quả, người dân trồng mía lao đao luôn vì rơi vào tình cảnh được mùa mất giá trong khi đó người tiêu dùng trong nước thường xuyên phải mua đường với giá cao.

Ngoài ra việc cho phép nhập khẩu đường từ Lào cũng nằm trong khuôn khổ các Hiệp định thương mại đã ký giữa hai nước. 

Vậy là nên hay không nên?

Ngành mía đường Việt Nam phản đối do yếu kém?

Lý do Hiệp hội mía đường Việt Nam "ngại" đường của HAGL thì ai cũng hiểu.

Rõ ràng sức cạnh tranh của ngành mía đường trong nước rất có vấn đề xuất phát từ việc năng suất và chất lượng mía của Việt Nam rất thấp, kỹ thuật canh tác lạc hậu, giá thành cao, hệ thống phân phối yếu, liên kết giữa các DN và giữa DN với nông dân còn lỏng lẻo…Việt Nam hiện đứng trong nhóm 10 nước có diện tích trồng mía lớn nhất thế giới, nhưng trong nhóm 10 nước đó, năng suất mía của Việt Nam (64,7 tấn/ha) chỉ cao hơn Pakistan và Indonesia. 

Đó là chưa nói tới việc, các doanh nghiệp đường trong nước sẽ làm thế nào khi sự bảo hộ của Nhà nước với ngành mía đường sắp hết “hiệu lực” khi Cộng đồng Kinh tế ASEAN (AEC) hình thành và thời điểm Việt Nam đưa thuế nhập khẩu mặt hàng đường từ các nước ASEAN xuống mức 0% chỉ còn chưa đầy 3 năm (2018)? Lúc đó vài chục nghìn tấn đường nhập từ Lào của HAGL đâu có là gì?

Vậy nên, nếu không thay đổi thì ngành mía đường Việt Nam còn khổ!

Người dân trông mía và người tiêu dùng được lợi

Trong thời gian tới, người tiêu dùng Việt Nam sẽ có cơ hội mua đường với giá thấp hơn. Nhưng điều đó không có nghĩa là người nông dân tiếp tục khổ như trước kia. Bởi rất có thể, trong tương lai gần ngành mía đường và các doanh nghiệp trong nước sẽ thức tỉnh và thay đổi kịp thời nếu không muốn tiếp tục bị thua trên sân nhà, thậm chí đứng trước nguy cơ phá sản, giải thể. 

Nhiều chuyên gia cho rằng câu chuyện thành công của HAGL với dự án mía đường tại Lào không nên trở thành tấm bia để công kích mà cần được xem là bài học về thay đổi chiến lược kinh doanh để DN Việt Nam không chỉ riêng ngành mía đường học tập trong bối cảnh hội nhập quốc tế.

Người dân trồng mía sắp hết khổ?
Người dân trồng mía sắp hết khổ?

Theo ông Đức, hãy cho ngành mía đường mở cửa, các nhà máy đường không hiệu quả sẽ có nhà đầu tư mua lại, cổ phần hóa ngành đường sẽ sống lại.

Và khi ngành đường sống lại, người nông dân trông mía sẽ "vui" khi thoát được cảnh được mùa thì mất giá. 

K.T

Thứ Bảy, 25/04/2015 08:30

Sự Kiện