Biệt đãi thuế phí ôtô nội: Có lo rủi ro bị kiện?

(Thị trường) - Để kích thích công nghiệp ôtô phát triển, cần có một suy nghĩ đầy đủ và toàn diện hơn, để doanh nghiệp sản xuất ôtô có động lực tăng trưởng.

Hỗ trợ nhưng không vi phạm cam kết

Thực hiện chỉ đạo của Thủ tướng, mới đây Bộ Kế hoạch và Đầu tư đã xây dựng Dự thảo Nghị quyết của Chính phủ về các nhiệm vụ, giải pháp tháo gỡ khó khăn cho sản xuất kinh doanh, thúc đẩy giải ngân vốn đầu tư công trong bối cảnh đại dịch Covid-19.

Trong dự thảo này có nêu rõ giải pháp nhằm kích cầu ngành ô tô, gồm việc giảm 50% lệ phí trước bạ khi đăng ký ô tô sản xuất hoặc lắp ráp trong nước tới hết năm 2020, đồng thời xây dựng các chính sách ưu đãi về thuế tiêu thụ đặc biệt đối với ngành ô tô nội.

Đề xuất trên của Bộ Kế hoạch và Đầu tư được các doanh nghiệp kinh doanh ô tô kỳ vọng sẽ phần nào tạo được cú hích giúp thúc đẩy sức mua sau đại dịch do Covid-19 này.

Tuy nhiên, xuất hiện những lo ngại rằng việc áp phí trước bạ, thuế tiêu thụ đặc biệt có lợi cho ô tô nội địa sẽ phải đối mặt với rủi ro bị kiện tụng và bị trả đũa hay trừng phạt bởi các nước đối tác. Bởi lẽ một nguyên tắc xương sống trong thỏa thuận của Tổ chức Thương mại Thế giới (WTO) là nguyên tắc đối xử quốc gia, các nước thành viên WTO không được đối xử phân biệt giữa hàng trong nước và hàng nhập khẩu.

Trao đổi với Đất Việt, PGS.TS Nguyễn Văn Nam, nguyên Viện trưởng Viện Nghiên cứu Thương mại (Bộ Công thương) cho biết, cần có chính sách để khuyến khích ô tô sản xuất, lắp ráp trong nước, vấn đề là cần có những giải pháp như thế nào? Cơ quan quản lý đề xuất ưu đãi thuế tiêu thụ đặc biệt, giảm lệ phí trước bạ, thế nhưng theo ông được biết, lệ phí trước bạ đối với ô tô đang được áp ở mức 10-12% giá trị xe, do đó nếu có giảm cũng không được nhiều.

Đáng lưu ý, khi nghiên cứu, đề xuất các biện pháp ưu đãi về thuế phí, cơ quan quản lý cần đối chiếu với những hiệp định thương mại Việt Nam đã ký kết, nếu vi phạm rất dễ đối mặt với chuyện kiện tụng.

Biet dai thue phi oto noi: Co lo rui ro bi kien? 
Muốn phát triển công nghiệp ô tô trong nước, ưu đãi thuế phí chỉ là một phần

"Nước nào cũng có chính sách ưu tiên, ưu đãi hơn cho sản phẩm nội địa của họ, nhất là sản phẩm công nghiệp, trong đó ô tô là một trong những sản phẩm rất cần thiết. Nhiều nước trong khu vực đã xây dựng được ngành công nghiệp ô tô như Thái Lan, Malaysia... còn Việt Nam chưa hình thành được ngành công nghiệp ô tô nội địa. Chúng ta mới chỉ có một số ít doanh nghiệp thành công hơn so, nhưng nếu muốn cả ngành công nghiệp ô tô nội địa thành công thì Nhà nước phải hỗ trợ.

Có điều hỗ trợ như thế nào để không vi phạm với các cam kết quốc tế Việt Nam đã ký.

Tôi không nghĩ khi đưa ra đề xuất, các Bộ, ngành sẽ làm trái những hiệp định thương mại Việt Nam đã tham gia, chỉ có điều vận dụng như thế nào. Ở đây cần lưu ý đến vai trò của Bộ Công thương - họ là người đại diện cho Nhà nước đi đàm phán, ký kết các hiệp định thương mại tự do thì phải biết được cái nào vi phạm, cái nào không", PGS.TS Nguyễn Văn Nam nói.

Chia sẻ về vấn đề này, PGS.TS Phạm Tất Thắng, nghiên cứu viên cao cấp của Bộ Công thương cho biết, thuế là vấn đề phức tạp và luôn là nội dung được bàn thảo, cam kết trong các quy định của WTO.

Tuy nhiên, nhìn chung chỉ có một xu thế, đó là: thuế xuất nhập khẩu hàng hóa dần dần sẽ giảm dần về 0%, còn lại từng quốc gia tùy theo đặc điểm, mục tiêu, chiến lược của mình có thể xây dựng các khoản thuế phí khác để thực hiện các ý đồ, mục tiêu ấy.

Do đó, ngoài quy định chung thuế xuất nhập khẩu phải giảm dần về 0%, có những khoản thuế khác như thuế tiêu thụ đặc biệt, phí trước bạ, thuế vệ sinh môi trường... WTO không cấm. Từng quốc gia có thể xây dựng các biểu thuế khác nhau, chỉ có điều tất cả các biểu thuế đó phải công khai. Bên cạnh đó, các nước thành viên WTO phải áp dụng nguyên tắc không phân biệt đối xử.

Ưu đãi thuế phí là không đủ

Nhìn rộng ra, PGS.TS Nguyễn Văn Nam cho rằng, để phát triển ngành công nghiệp ô tô trong nước, ưu đãi thuế phí là không đủ. Cần có một suy nghĩ đầy đủ và toàn diện hơn để doanh nghiệp sản xuất ô tô trong nước gặp thuận lợi, có động lực để tăng trưởng.

Chẳng hạn, tác động vào cầu. Một mặt phải khuyến khích doanh nghiệp ô tô trong nước nâng cao chất lượng, mặt khác khuyến khích các cơ quan nhà nước khi mua sắm ô tô công thì mua sản phẩm của doanh nghiệp trong nước, từ đó tăng tiêu dùng sản phẩm trong nước.

"Ưu đãi thuế phí sẽ giúp giảm giá ô tô một phần nhưng cần tìm những giải pháp hỗ trợ không vi phạm vào các cam kết quốc tế mà Việt Nam đã tham gia. Các nước đều làm như vậy, Việt Nam cần học hỏi họ, đừng loay hoay mãi với mấy công cụ có trong tay: có một ít tín dụng ngân hàng  thì chỉ nghĩ đến biện pháp tài chính, mà khi loay hoay với biện pháp đó thì rất dễ vi phạm cam kết quốc tế.

Việt Nam cần tạo điều kiện để đầu tư, hình thành các khu công nghiệp hỗ trợ, đào tạo nhân lực... như vậy vừa không vi phạm cam kết quốc tế vừa có tác dụng thúc đẩy sản xuất ô tô nội địa", nguyên Viện trưởng Viện Nghiên cứu Thương mại cho biết.

Thành Luân

Thứ Bảy, 02/05/2020 07:51

Báo Đất Việt trên Facebook
.
Sự Kiện