Bỏ điện một giá, tập trung vào biểu giá 5 bậc

(Thị trường) - Theo Bộ trưởng Bộ Công thương, việc tồn tại hai phương án này là vô lý, méo mó, đi ngược nhau, không cùng một nền tảng.

Bo dien mot gia, tap trung vao bieu gia 5 bac 

Ngày 18/8, Cục Điều tiết Điện lực (Bộ Công thương) đã xin rút phương án điện một giá mới đưa ra lấy ý kiến góp ý.

 Theo đó, thời gian tới sẽ tiếp tục xin ý kiến về phương án cải tiến giá điện bậc thang cho các khách hàng sinh hoạt nhằm giảm bớt số bậc thang cho đối tượng khách hàng sinh hoạt từ 6 bậc xuống 5 bậc và điều chỉnh các bậc thang để phù hợp với mức độ sử dụng điện của nhân dân.

Tại cuộc họp này, Bộ trưởng Bộ Công thương Trần Tuấn Anh cho biết, cơ chế điện một giá đang đánh đồng các hộ tiêu dùng điện, sử dụng điện, vi phạm nguyên tắc trong xây dựng biểu giá bán lẻ điện là sử dụng năng lượng tiết kiệm và hiệu quả, cơ chế an sinh xã hội.

"Vì vậy, việc tồn tại hai phương án này là vô lý, méo mó, đi ngược nhau, không cùng một nền tảng", báo Tuổi trẻ dẫn lời Bộ trưởng Công thương nói và người đứng đầu ngành Công thương lo ngại nếu duy trì phương án này có thể không chủ động để đảm bảo đủ điện, cũng như không thực hiện được chính sách hỗ trợ xã hội.

Do đó, Bộ trưởng cho rằng cần tiếp tục nghiên cứu phương án một giá điện nhưng với điều kiện khi có thị trường điện cạnh tranh đầy đủ, có công cụ và chính sách pháp lý phù hợp, đảm bảo hỗ trợ giá cho những người yếu thế, gặp khó khăn.

Theo đó, tới đây việc sửa đổi biểu giá bán lẻ điện tập trung vào biểu giá 5 bậc thang. Bộ trưởng yêu cầu liên quan biên độ từng bậc thang, giá tính, làm rõ các băn khoăn về khoảng cách, tiếp thu ý kiến đóng góp của các đối tượng tiêu thụ điện.

"Ta không thể đặt bút ký khi số liệu chưa đầy đủ, chưa xác thực, chưa chuẩn. Phương án 5 bậc thang khi được làm rõ, hoàn thiện thì cần tổ chức lấy ý kiến phản biện của các nhà chuyên môn, khoa học và nhà quản lý, để làm rõ và có độ xác thực cao, tính khả thi cao hơn, trước khi xem xét báo cáo Thủ tướng", ông Tuấn Anh nói.

Trước đó, trong đề xuất về cơ cấu biểu giá bán lẻ điện cho mục đích sinh hoạt, ngoài phương án 5 bậc, Bộ Công thương thêm phương án điện một giá, với mức giá bằng 145-155% giá bán lẻ điện bình quân (tương đương 2.703-2.889 đồng/kWh).

Theo Bộ Công thương, nếu khách hàng lựa chọn phương án điện một giá sẽ hạn chế những nhược điểm của giá điện bậc thang, đặc biệt là những khách hàng sử dụng điện ở mức cao như việc tiền điện tăng bất thường vào các tháng nắng nóng, sai lệch về thời điểm ghi chỉ số công tơ hàng tháng.

Nếu giá điện một giá ở mức bằng 145% giá điện bình quân thì các khách hàng sử dụng điện trên 800 kWh khi lựa chọn một giá sẽ có chi phí tiền điện thấp hơn lựa chọn giá bậc thang.

Tương tự nếu giá điện một giá ở mức bằng 155% giá điện bình quân  thì các khách hàng sử dụng điện trên 1.100 kWh khi lựa chọn một giá sẽ có chi phí tiền điện thấp hơn lựa chọn giá bậc thang.

Khi đề xuất của Bộ Công thương được công bố, đã xuất hiện nhiều ý kiến trái chiều xung quanh các phương án mà Bộ đưa. Một chuyên gia kinh tế năng lượng thẳng thắn cho rằng, việc ngành điện đưa ra phương án điện một giá cao gấp rưỡi giá điện bình quân là không đúng chỉ đạo của cấp trên về giá điện bình quân. Với mức giá mà họ đề xuất (2.703-2.889 đồng/kWh), chắc chắn người dân sẽ phản đối và không lựa chọn phương án này. Trong khi đó, với phương án 5 bậc thì khách hàng tiêu thụ trên 700kWh bị lạm thu khá lớn.

Từ đây, vị chuyên gia này đặt câu hỏi: Phải chăng ngành điện đang cố tình kéo dài thời gian để kéo dài lạm thu do biểu giá 6 bậc hiện hành lợi cho ngành điện?Ngành điện hứa sửa biểu giá bán lẻ điện sinh hoạt hợp lý hơn nhưng phương án đưa ra lại cứ nâng giá dần lên.

Chuyên gia năng lượng - TS Ngô Đức Lâm (Liên minh Năng lượng bền vững Việt Nam) cũng nhận xét rằng, ngay từ đầu ý định của Bộ Công thương đã không phải là lựa chọn điện một giá.

Minh chứng cho điều này, ông nhắc lại thời điểm đầu tháng 7/2020, khi lãnh đạo Bộ Công thương cho biết sẽ có thêm phương án điện một giá để người dân lựa chọn cách tính tiền điện, ở thời điểm đó chưa có mức giá cụ thể.

"Ngay thời điểm ấy, đã có nhiều ý kiến, trong đó có cả ý kiến của Chủ tịch Hiệp hội Năng lượng Việt Nam rằng Bộ Công thương chỉ "nói vậy thôi" và phát biểu đó được đưa ra sau thời gian người dân bức xúc về hóa đơn tiền điện tăng cao.

Chính lãnh đạo Bộ Công thương cũng tuyên bố điện một giá chắc chắn sẽ cao hơn giá điện bình quân hiện nay.

Thông tin này đương nhiên sẽ khiến đa số người dân - những người sử dụng 400kWh trở xuống, không dại gì lựa chọn điện một giá vì nó không có lợi cho họ. Khi ấy, đương nhiên người dân phải quay về với biểu giá điện bậc thang. Cho nên, nói rằng thêm phương án lựa chọn cho người dân chính là "nói thế mà không phải thế", TS Ngô Đức Lâm chỉ rõ.

Vị chuyên gia nhấn mạnh, nếu áp dụng điện một giá thì nó phải có mức giá bằng đúng mức giá điện bình quân. Theo Quyết định 24/2017/QĐ-TTg, giá điện bình quân đã được tính tất cả các loại chi phí của ngành điện (giá thành phát điện, giá thành truyền tải, giá thành phân phối - bán lẻ, giá thành quản lý ngành và các loại giá khác) để đảm bảo cho hoạt động của ngành điện.

Giá thành này cộng (+) với lợi nhuận định mức thì ra giá bán lẻ điện bình quân.

Về nguyên tắc, giá điện bình quân luôn luôn thay đổi, có sự điều chỉnh phù hợp có lên, có xuống. Khi đầu vào thay đổi (như giá nhiên liệu, tỷ giá thay đổi và cơ cấu nguồn điện thay đổi (phụ thuộc vào thời tiết) thì giá điện bình quân cũng thay đổi.

"Nếu ngành điện chứng minh được giá đầu vào thay đổi nhiều, kéo theo giá thành và giá điện bình quân tăng lên thì người dân chấp nhận vì đó là cơ chế thị trường, không thể thích đặt ra bao nhiêu thì đặt. Còn nếu ngành điện không chứng minh được mà lại tính mức giá điện một giá cao hơn giá điện bình quân thì không được", ông Ngô Đức Lâm nêu rõ.

Về cách tính giá điện hiện nay của Bộ Công thương, theo TS Lâm, là không đảm bảo nguyên tắc tổng doanh thu điện sinh hoạt được tính theo từng bậc (5, 6 ,7 bậc...) cho khách hàng (T2) phải cân bằng với tổng doanh thu tính theo giá điện bình quân (T1).

Các đoàn thanh tra hàng năm kiểm toán cũng không công bố các con số này nên ngành điện muốn thu lại bao nhiêu, để tổng doanh thu theo bậc từ khách hàng lớn hơn tổng doanh thu tính theo giá điện bình quân bao nhiêu thì áp giá ở từng bậc bấy nhiêu.

Trong khi đó, nếu ngay từ đầu công khai, đảm bảo đủ nguyên tắc T1 luôn bằng T2 thì dù có chia 3 hay 5, 7 bậc, giá trung bình tính ra cũng đều quay về giá bình quân, không thể cao hơn.

Minh Thái

Thứ Tư, 19/08/2020 07:18

Sự Kiện