Chính sách bán rẻ, gạo Việt có thể bị Mỹ kiện

(Thị trường) - Sau hàng loạt các mặt hàng như cá tra, tôm,...giờ đến lượt gạo của Việt Nam đang đứng trước nguy cơ bị kiện vì bán giá rẻ.

Gạo Việt có nguy cơ bị kiện vì bán giá rẻ?

Báo chí dẫn lời luật sư Ngô Quang Thụy cho biết, ngày 15/5/2014, Ủy ban Tài chính và Thuế vụ thuộc Hạ viện Mỹ đã đại diện không chính thức cho Hiệp hội Các nhà sản xuất gạo Mỹ (USRPA) nộp đơn lên Ủy ban Thương mại Quốc tế Mỹ (ITC) yêu cầu thực hiện điều tra về tình hình cạnh tranh của gạo nhập khẩu đối với ngành gạo nước này.

Đến ngày 17/6, ITC đã ra quyết định khởi xướng điều tra và chuẩn bị một báo cáo về các yếu tố sẽ cạnh tranh đến ngành gạo của Mỹ từ các nước xuất khẩu gạo chính bao gồm Brazil, Trung Quốc, Ấn Độ, Indonesia, Thái Lan, Uruguay và Việt Nam.

Gạo Việt Nam có nguy cơ bị kiện vì bán rẻ
Gạo Việt Nam có nguy cơ bị kiện vì bán rẻ

Sau khi có kết quả điều tra Mỹ sẽ xem xét nộp đơn kiện chống phá giá, chống trợ cấp. Dự kiến đơn kiện sẽ nộp trong năm 2015.

Trước thông tin nyy, luật sư Thụy cho hay nhìn vào thông báo khởi xướng điều tra của ITC giai đoạn năm 2009 đến 2013, vấn đề giá xuất khẩu cũng đáng lo ngại. Giá nhập khẩu bình quân của gạo Việt Nam trong năm 2013 không bằng phân nửa giá bình quân của Thái Lan, Ấn Độ và Pakistan - ba nhà xuất khẩu lớn nhất vào Mỹ trong năm 2013.

Ông Nguyễn Văn Đôn, Giám đốc Công ty TNHH Việt Hưng, cho biết thêm: “Mỹ khởi kiện chống bán phá giá đối với gạo Việt cũng có cơ sở vì Việt Nam chủ yếu xuất khẩu gạo thơm sang Mỹ. Loại gạo này nếu so với các nước thì lại có giá rẻ hơn nhiều, thậm chí chỉ bằng một nửa giá gạo thơm của Thái Lan”.

GS Võ Tòng Xuân không nên khinh thường thị trường Mỹ. Theo số liệu năm 2013 của Bộ Nông nghiệp Mỹ, Việt Nam xuất khẩu 53.000 tấn vào thị trường Mỹ, sau thị phần Thái Lan, Ấn Độ. Lượng người châu Á sinh sống ở Mỹ rất lớn nên đây là một thị trường rất tiềm năng. Thái Lan, Ấn Độ đang lên kế hoạch tăng xuất khẩu vào thị trường này.

Ngay cả Campuchia mới đây đầu tư hàng triệu USD để nâng cao chất lượng xuất khẩu gạo thơm vào Mỹ. Trong khi đó, xuất khẩu gạo Việt Nam vào Mỹ lại đang sụt giảm qua từng năm.

Trên thực tế, câu chuyện mua rẻ, bán rẻ đã được các chuyên gia nói đến rất nhiều. Ngay cả những hợp đồng bán gạo Việt Nam có được thực chất cũng nhờ chiêu mua rẻ, bán rẻ, ép chết nông dân.

Cụ thể với hợp đồng bán gạo cho Philippines vừa được Việt Nam đưa tin như một thành tích. Thực chất Việt Nam trúng thầu bán gạo cho Philippines nhờ đưa ra giá chào thầu thấp hơn so với các đối thủ cùng tham gia như Campuchia, Thái Lan.

Giá trúng thầu bình quân của Việt Nam trong phiên đấu thầu cung cấp 800.000 tấn gạo cho Philippines vào ngày 15/4 là gần 439 USD/tấn (giá CIF giao tại kho Philippines).

Tuy nhiên, so với các đối thủ cùng tham gia trong cuộc đua giành quyền cung cấp gạo cho Philippines, giá gạo của Việt Nam chào thấp hơn các đối thủ đến khoảng 30 USD/tấn, chẳng hạn, Campuchia chào giá 469 USD/tấn, Thái Lan là 474 USD/tấn…

Và việc bán "hớ" hợp đồng thấp hơn tới 30 USD/tấn gạo theo các chuyên gia là không chấp nhận được.

Cái gì cũng bán rẻ?

Tình trạng khó khăn đã xảy ra chung với ngành nông lâm thủy sản, gạo đã vậy, tôm, cá tra của Việt Nam cũng lâm hoàn cảnh tương tự.

Với ngành cá tra, Bộ Thương mại Mỹ (DOC) vừa công bố lại kết quả cuối cùng đợt xem xét hành chính thuế chống bán phá giá lần thứ 9 giai đoạn từ ngày 1/8/2011 đến 31/7/2012 (POR 9) đối với sản phẩm philê cá tra đông lạnh nhập từ Việt Nam. Lý do của cơ quan này là trước đó, họ đã sai sót trong quá trình tính toán.

Mức thuế chống bán phá giá riêng rẽ của công ty bị đơn bắt buộc là Vĩnh Hoàn Corp được giảm xuống 0% thay vì 0,03 USD một kg trước đó. Trong khi đó, các công ty bị đơn tự nguyện đều tăng so với mức thuế cuối cùng đã công bố hồi cuối tháng 3, từ 0,42 USD mỗi kg lên mức 1,2 USD.

Thuế suất đối với sản phẩm cá tra của doanh nghiệp bị đơn bắt buộc là Công ty Cổ phần Hùng Vương vẫn giữ nguyên 1,2 USD một kg. Trong khi thuế suất chung toàn quốc là 2,11 USD. Trước đó, trong kết quả công bố hồi tháng 3, thuế chống bán phá giá cá tra đối với các doanh nghiệp Việt được giảm từ mức 0,99 USD một kg xuống còn 0,42 USD.

Theo PGS TS Nguyễn Văn Nam, đây không phải là lần đầu tiên, Mỹ nâng mức chống bán phá giá. Mỹ cho rằng Việt Nam bán với giá quá rẻ làm ảnh hưởng đến sản xuất kinh doanh của họ.

Bài toán đặt ra là nếu doanh nghiệp Việt Nam bán với giá cao hơn lại không cạnh tranh được, ít người mua. Điều này còn do cả công ty nhập khẩu của Mỹ, muốn lãi nhiều lại nhập của Việt Nam với giá rẻ nhưng khi nhập giá rẻ rồi nó cũng bán với giá cạnh tranh hơn nên mới bị kiện.

Với con tôm, chuyện xuất khẩu bị trả về dường như không còn khiến nhiều người bất ngờ, vì hầu như năm nào cũng có. Đây không còn là vấn đề của riêng doanh nghiệp, nhưng sau nhiều cảnh báo, mọi việc vẫn như cũ...

Phụ thuộc Trung Quốc: Nông sản chủ lực chịu trận

Kháng sinh Oxytetraxycline (OTC) trong tôm xuất khẩu đang khiến người nuôi tôm lẫn doanh nghiệp chế biến xuất khẩu thủy sản ở miền Tây bị thiệt hại lớn. Theo Cục Quản lý chất lượng Nông lâm sản và thủy sản (Bộ Nông nghiệp và Phát triển nông thôn), 5 tháng đầu năm 2014 có 11 lô tôm Việt Nam bị cơ quan chức năng của EU và Nhật Bản phát hiện có OTC vượt mức giới hạn cho phép.

Theo quy định, mức giới hạn cho phép đối với OTC tại EU và Nhật Bản lần lượt là 0,2 và 0,1 ppm. Tuy nhiên, thời gian gần đây các nhà nhập khẩu đã phát hiện nhiều lô hàng tôm của Việt Nam có dư lượng thấp nhất là 0,3 ppm và cao nhất là 2,1 ppm.

Ông Trương Đình Hòe, Tổng thư ký Hiệp hội Chế biến và Xuất khẩu thủy sản Việt Nam (Vasep) cho biết, con tôm đang gặp thách thức tại thị trường Nhật Bản với quyết định kiểm tra chặt chẽ 100% lô tôm đối với chất OTC. Đây là rào cản ảnh hưởng đến xuất khẩu tôm sang Nhật Bản trong năm nay nếu không có giải pháp sớm hạn chế sử dụng OTC từ khâu nuôi.

Và đương nhiên, những doanh nghiệp chế biến và người nuôi của Việt Nam muốn giữ được thị phần lại tiếp tục phải giảm giá và tiếp tục thua lỗ, người nông dân sẽ là người phải chịu thiệt hại và thua lỗ cuối cùng.

An An

Thứ Hai, 28/07/2014 06:50

Báo Đất Việt trên Facebook
.
Sự Kiện