Đề xuất khai tử xăng A95: VN 'cứu ế' cho thế giới?

(Thị trường) - “Đề xuất chỉ sử dụng xăng sinh học của một số doanh nghiệp Việt được xem là cửa thoát cho nguồn cung đang bị dư thừa trên thế giới”.

Độc quyền xăng sinh học là chuyện chưa được ghi nhận ở cả những nước xếp hạng cao về ý thức bảo vệ môi trường.

Trong khi đó, công nghệ sản xuất ethanol tại các nhà máy ethanol ở Việt Nam vẫn chủ yếu sử dụng công nghệ lạc hậu, được nhập khẩu từ Trung Quốc. Những cảnh báo trên cùng với công tác quản lý nhà nước nếu làm không tốt thì nguy cơ gây ô nhiễm môi trường tại các dự án sản xuất ethanol rất khó kiểm soát và đáng lo ngại hơn nhiều.

Vấn đề cuối cùng, trong việc dự báo xu hướng hóa khí lỏng tương lai, tôi cũng cho rằng phát triển xăng E5 không phải là lựa chọn tối ưu.

Như đã phân tích ở trên, rõ ràng nhu cầu trông ngô, sắn... quy mô lớn đã không còn là xu hướng phù hợp trong tương lai. Lựa chọn tối ưu của các nước phát triển là hướng tới phát triển công nghệ năng lượng điện, công nghệ năng lượng điện gió, năng lượng mặt trời...

Như vậy, đề xuất "khai tử" xăng A95, chỉ sử dụng xăng E5 là chưa đủ cơ sở. Việc "từ bỏ" một sản phẩm đang tốt, đưa sản phẩm đang gặp khó khăn vào tiêu thụ là quá chủ quan và không phù hợp thực tế.

Về câu hỏi vì sao đây mới chỉ là đề xuất của một vài doanh nghiệp mà đã gây dư luận lớn đến vậy, tôi xin chân thành chia sẻ với những lo lắng của dư luận. Những lo lắng trên xuất phát từ cơ chế điều hành quản lý chưa phù hợp, chính sách quản lý vẫn có những ưu tiên, ưu đãi đối với doanh nghiệp nhà nước (DNNN). Kinh nghiệm thực tế cho thấy, cái gì DNNN đề xuất thì hầu hết đều được xem xét theo hướng ưu tiên lựa chọn. Những lo ngại với đề xuất dùng xăng E5 cũng xuất phát từ nguyên nhân này.

Vấn đề ở chỗ, nếu đề xuất đó là phù hợp, là hợp lý, thì chúng ta hoàn toàn ủng hộ. Tuy nhiên, đối với những đề xuất mang tính cục bộ, mang tính lợi ích nhóm, có tầm nhìn ngắn hạn, thì người dân khó có thể ủng hộ. Cá nhân tôi, tôi cũng không thể ủng hộ đề xuất này.

PV: Thưa ông, sau khi xóa sổ xăng A92 với lý do dùng xăng E5 là thân thiện với môi trường, Bộ Tài chính đã tăng thuế môi trường với xăng dầu. Tiếp đó, khi xăng E5 chưa nhận được niềm tin của người tiêu dùng, giá xăng A95 lại bị thả nổi với lý do đây là mặt hàng "không phổ biến" và để doanh nghiệp tự định giá, khiến giá loại xăng này tăng mạnh, chiêu thức được đánh giá là "ép" người dân dùng xăng E5.

Phải chăng đang có một sự ưu ái đặc biệt với dòng sản phẩm xăng sinh học? Nhìn sang các nước, dường như chưa có nước nào ép buộc người dân từ bỏ xăng khoáng, chỉ bán xăng sinh học. Việc sử dụng xăng sinh học thậm chí còn đang gây tranh cãi do các vấn đề về an ninh lương thực. Tại sao Việt Nam lại đi theo con đường không thuận chiều với thế giới như vậy?

TS Đinh Thế Hiển: Có thể dư luận đúng. Nhiều phân tích cho thấy, có sự tác động, tạo dư luận theo hướng có lợi cho xăng E5. Trong đó có việc điều chỉnh tăng phí bảo vệ môi trường lên mức rất cao và tồn tại sự chênh lệch về mức giá bán khá lớn giữa hai loại xăng A95 và E5. Động thái trên được nhận định là một động tác buộc người tiêu dùng từ bỏ thói quen sử dụng xăng A95 và chuyển sang sử dụng xăng E5.

Nhưng như tôi đã phân tích, đó chỉ là định hướng của doanh nghiệp. Nếu dựa trên góc độ kinh tế thị trường và góc độ khoa học thì chưa đủ cơ sở để khẳng định xăng E5 là lựa chọn tối ưu cho người tiêu dùng.

Hơn nữa, Việt Nam cũng không thể đi ngược với xu hướng của thế giới. Sử dụng xăng sinh học không phải là lựa chọn phổ biến trên thế giới hiện nay. Cần nhớ rằng, việc sản xuất ethanol chỉ được các nước trên thế giới thực hiện khi giá xăng dầu thế giới tăng cao, nguồn cung khan hiếm, khi đó họ nghĩ tới một giải pháp thay thế là sản xuất ethanol.

Tuy nhiên, hiện tại giá dầu thô đã giảm, xu hướng phát triển năng lượng tái tạo, năng lượng điện ngày càng cao, thì nhu cầu sản xuất ethanol đã trở nên lỗi thời, lạc hậu, không còn phù hợp nữa.

Điều tôi thấy lạ là, dù biết rõ những bất cập đó, nhưng vẫn có những đề xuất mang tính cục bộ, mang tính ngắn hạn, thiếu tầm nhìn như vậy được đưa ra. Hiện nguồn cung ethanol trên thế giới đang bị dư thừa khá lớn, các nước đang phải đau đầu, nghĩ cách đẩy nguồn năng lượng dư thừa này sang các nước. Tại sao Việt Nam còn có những đề xuất thụt lùi như vậy?

Nhân đây, tôi cũng phản đối việc Bộ Tài chính thả nổi giá xăng A95 và để doanh nghiệp tự định giá. Dù với lý do nào, đây cũng là mặt hàng được Nhà nước quản lý và việc điều hành giá cả của mặt hàng này phải do Nhà nước quyết định. Hơn nữa, đây là loại hình kinh doanh có điều kiện, việc thả nổi, để doanh nghiệp tự định giá là tiềm ẩn nhiều bất cập, khó có thể chấp nhận.

Chủ Nhật, 13/05/2018 09:09

Sự Kiện