Điện một giá bằng 145-155% giá điện bình quân: Cơ sở nào?

(Thị trường) - Giá điện bình quân đã tính đủ các yếu tố chi phí đầu vào, đảm bảo cho ngành điện có lãi, tại sao giá điện một bậc (một giá) lại cao hơn?

Bộ Công thương đang lấy ý kiến dự thảo Quyết định của Thủ tướng Chính phủ quy định về cơ cấu biểu giá bán lẻ điện để sửa đổi Quyết định 28/2014.

Đối với cơ cấu biểu giá bán lẻ điện cho mục đích sinh hoạt, dự thảo được Bộ Công thương xây dựng đề xuất 2 phương án lựa chọn, gồm hoặc 5 bậc theo phương án 1, hoặc 5 bậc và một giá theo phương án 2.

Đối với phương án 2, dự thảo đưa ra 2 lựa chọn là phương án 2A và 2B. Trong đó, giá bán lẻ điện sinh hoạt cho khách hàng lựa chọn một giá tương ứng là 145% và 155% so với mức giá bán lẻ điện bình quân.

Hiện giá bán lẻ điện bình quân được Bộ Công thương quy định là 1.864,44 đồng/kWh, kể từ thời điểm điều chỉnh giá bán lẻ điện ngày 20/3/2019. Trong trường hợp điện một giá được lựa chọn thì mức giá sẽ lên tới trên 2.703 đồng/kWh và 2.889 đồng/kWh (chưa gồm VAT).

Trao đổi với Đất Việt, một số ý kiến bày tỏ ủng hộ áp dụng điện một giá nhưng vẫn băn khoăn về mức giá mà Bộ Công thương đề xuất và đặt câu hỏi về cơ sở Bộ đưa ra mức giá điện một bậc (một giá) cao hơn khoảng 1.000 đồng/kWh so với giá điện bình quân.

Dien mot gia bang 145-155% gia dien binh quan: Co so nao?
Phương án 2A với mức giá bán lẻ điện sinh hoạt cho khách hàng lựa chọn một giá bằng 145%

Theo PGS.TS Bùi Thị An, Viện trưởng Viện Tài nguyên Môi trường và Phát triển, nguyên Đại biểu Quốc hội khóa XIII, giá điện bình quân đã đảm bảo cho EVN có lãi để tái đầu tư và thực hiện phúc lợi xã hội. Do đó, nếu áp dụng điện một giá thì mức giá phải ngang với giá điện bình quân.

"Cớ gì điện một giá lại tăng lên mức 2.703 - 2.889 đồng/kWh? Khoản tiền dôi ra do thu vượt ấy ngành điện sử dụng để làm gì? Phải làm rõ chuyện này", PGS.TS Bùi Thị An nói, đồng thời khẳng định nếu áp dụng điện một giá và thu đúng bằng mức giá điện bình quân thì người nghèo không thiệt gì.

Nói rõ hơn về vấn đề này, chuyên gia năng lượng Ngô Đức Lâm (Liên minh Năng lượng Bền vững Việt Nam) cho biết, phương án điện một giá được Bộ Công thương đưa ra khiến dư luận cảm thấy đây chính là tăng giá điện (tăng giá điện bình quân tức là tăng giá điện) và tự hỏi lần sửa biểu giá bán lẻ điện lần này có phải kết hợp tăng giá điện luôn không?

Dien mot gia bang 145-155% gia dien binh quan: Co so nao?
Phương án 2B có mức giá bán lẻ điện một giá là 155% so với giá bán lẻ điện bình quân

Vị chuyên gia tái khẳng định, trong Luật Điện lực, Quyết định 69/2013/QĐ-TTg và Quyết định 24/2017/QĐ-TTg, ở giá điện bình quânNhà nước đã tính rõ ràng, minh bạch giá thành - là giá bao gồm  tất cả các loại chi phí của ngành điện để đảm bảo cho hoạt động của ngành (giá thành phát điện, giá thành truyền tải, giá thành phân phối - bán lẻ, giá thành quản lý ngành và các loại giá khác).

Giá thành này cộng (+) với lợi nhuận định mức thì ra giá bán lẻ điện bình quân.

Về nguyên tắc, giá điện bình quân luôn luôn thay đổi, có sự điều chỉnh phù hợp có lên, có xuống. Khi đầu vào thay đổi (như giá nhiên liệu, tỷ giá thay đổi và cơ cấu nguồn điện thay đổi (phụ thuộc vào thời tiết) thì giá điện bình quân cũng thay đổi.

Vị chuyên gia lưu ý, trong cả hai phương án 2A và 2B, điện một giá được tính ở mức từ 2.703 - 2.889 đồng/kWh là mức giá cao nhất của tất cả các bậc

Bởi vậy, trước khi chọn phương án 2A hay 2B, theo chuyên gia Ngô Đức Lâm, ngành điện phải chứng minh giá thành có thay đổi hay không? Khi giá thành thay đổi thì giá điện bình quân được phép thay đổi.

"Nếu ngành điện chứng minh được giá đầu vào thay đổi nhiều, kéo theo giá thành và giá điện bình quân tăng lên thì người dân chấp nhận vì đó là cơ chế thị trường, không thể thích đặt ra bao nhiêu thì đặt. Còn nếu ngành điện không chứng minh được mà lại tính mức giá điện một giá cao hơn giá điện bình quân khoảng 1.000 đồng/kWh thì không được. Tại sao điện một giá lại cao hơn giá điện bình quân? Nếu cộng thêm khoảng 1.000 đồng so với giá điện bình quân thì tổng doanh thu ngành điện sẽ là bao nhiêu? Lợi nhuận sẽ lên đến mức nào?", ông Ngô Đức Lâm đặt câu hỏi.

Cũng theo vị chuyên gia, trong thời gian tới, có khả năng giá điện bình quân sẽ tăng  do năng lượng tái tạo được đưa vào sử dụng nhiều.

Tuy nhiên, dù có như vậy thì theo tính toán của các chuyên gia trong ngành, mức tăng này không đáng kể. Vì thế, một lần nữa ông đề nghị ngành điện phải công khai, minh bạch giá thành, nếu không mức giá điện một giá như phương án đưa ra là không có cơ sở.

Khẳng định mức giá điện một giá phải đúng bằng giá điện bình quân đã được phê duyệt là công bằng nhất, chuyên gia Ngô Đức Lâm cũng đề nghị phải có quỹ bình ổn giá để bù đắp cho người dùng ít.

Còn trong trường hợp vẫn áp dụng giá điện bậc thang thì đề nghị theo bậc thang luỹ tiến điều hòa (3 bậc) gồm nhóm bậc thấp cần có trợ giá, nhóm bằng giá bình quân (từ bậc 2 đến bậc 4 hiện nay) và nhóm bậc cao để điều hòa giá cho bậc thấp thay vì luỹ tiến tăng mãi.

"Dù chọn phương án nào thì giá điện cũng phải đảm bảo tính minh bạch, rõ ràng, đúng các quy định; tách hoàn toàn quản lý nhà nước với doanh nghiệp; bảo đảm cho doanh nghiệp vận hành trơn tru và có lãi để tái đầu tư; hài hòa lợi ích giữa Nhà nước, doanh nghiệp và người dân", ông Ngô Đức Lâm nhấn mạnh.

Thành Luân

Thứ Tư, 12/08/2020 07:59

Báo Đất Việt trên Facebook
.
Sự Kiện