Doanh lợi ngành dầu khí: Sao Nga tăng mạnh, Mỹ giảm sâu?

(Thị trường) - Các nhà sản xuất dầu khí Mỹ có nợ vay cao, lãi vay nhiều nên lợi nhuận luôn bị tối thiểu hoá, thậm chí giá dầu khí giảm sâu còn thua lỗ...

Doanh lợi ngành dầu khí Nga tăng mạnh, Mỹ giảm mạnh trong quý 3/2019

Ngày 6/11, Tập đoàn dầu khí của Nga Rosneft đã công bố lợi nhuận ròng trong quý 3/2019. Theo đó, lợi nhuận của tập đoàn dầu khí khổng lồ này đã tăng mạnh, được cho là nhờ doanh số tăng và sản xuất trở lại bình thường sau sự cố đường ống dẫn.

Cụ thể, từ tháng 7/2019 đến tháng 9/2019, Tập đoàn Rosneft đạt được khoản lãi ròng lên tới 225 tỷ ruble, tương đương 3,2 tỷ euro, tăng tới 58,5% so với cùng kỳ năm ngoái. Lợi tức cổ đông sẽ tăng mạnh trong năm 2019, theo hãng thông tấn Pháp.

Chủ tịch Rosneft Igor Sechin cho biết, trong quý 3/2019, Rosneft "đã tăng sản xuất nhiên liệu lỏng, bù đắp cho một phần bị sụt giảm trong quý 2 do sự suy giảm dầu đi qua hệ thống đường ống chiến lược Droujba dẫn dầu tới Đức, Slovakia và Ba Lan".

"Chúng tôi đã khôi phục dòng chảy của dầu thô và củng cố vị trí trong các thị trường truyền thống, từ đó tăng doanh số bán hàng, giúp lợi nhuận ròng tăng mạnh trong quý 3/2019", ông Igor Sechin nhấn mạnh.

Doanh loi nganh dau khi: Sao Nga tang manh, My giam sau?
Doanh lợi của doanh nghiệp trong ngành dầu khí của Nga vẫn là niềm mơ ước của doanh nghiệp Mỹ

Tuy nhiên, theo Chủ tịch Rosneft, lợi nhuận ròng của tập đoàn tăng mạnh trong bối cảnh giá dầu giảm, còn nhờ một yếu tố cực kỳ quan trọng, đó là việc kiểm soát chi phí của Rosneft đạt hiệu quả cao.

Trước đó, ngày 31/10, Tập đoàn khí đốt Novatek của Nga cũng công bố lợi nhuận ròng trong quý 3/2019. Theo đó, lợi nhuận ròng của tập đoàn khí đốt khổng lồ này tăng gấp 8 lần so với cùng kỳ năm ngoái.

Quý 3/2019, lợi nhuận ròng của Novatek lên tới 370 tỷ ruble, khoảng  5,2 tỷ euro, so với 46 tỷ ruble trong cùng kỳ năm ngoái, qua đó tiếp tục củng cố vị thế như một doanh nghiệp không thể thay thế trong ngành khí tự nhiên hóa lỏng (LNG) thế giới.

Novatek đã trở thành nhà sản xuất và xuất khẩu LNG lớn nhất Nga, nhờ các siêu dự án Yamal LNG, đã hoạt động đầy đủ và dự án Bắc Cực LNG 2 đang được xây dựng với tổng đầu tư hơn 20 tỷ USD.

Trong quí 3/2019, lượng khí tự nhiên hoá lỏng bán ra của Novatek tăng 7,1% so với quý 2/2019, lên 16,7 tỷ m3 và tăng gần gấp đôi so với cùng kỳ năm 2018. LNG của Novatek chủ yếu là xuất khẩu và đây cũng là nguồn lợi nhuận đáng kể nhất.

Đáng chú ý, khi những tập đoàn dầu khí khổng lồ của Nga công bố doanh lợi, thì tại cùng thời điểm, các tập toàn dầu khí hàng đầu của Mỹ cũng đã cho công bố kết quả kinh doanh của quý 3/2019.

Ngày 1/11, Tập đoàn dầu khí Chevron của Mỹ đã công bố kết quả kinh doanh quý 3/2019. Theo đó Chevron đã giảm 36,2% lợi nhuận ròng trong quý 2/2019, xuống còn 2,58 tỷ USD. Doanh thu cũng giảm 18% xuống 36,1 tỷ USD.

Giám đốc điều hành Michael Wirth cho biết: "Giá dầu thô và giá khí tự nhiên thấp là nguyên nhân dẫn đến tình trạng này, mặc dù sản lượng dầu thô của chúng tôi tăng 3% lên 2,96 triệu thùng dầu mỗi ngày".

Chevron cho biết phải bán dầu ở mức 47 USD/thùng trong quý 3/2019, giảm 24,2% so với cùng kỳ năm ngoái, trong khi đó họ cũng chỉ bán được 1.000 feet khối (28 m3) khí đốt với giá 0,95 USD so với 1,8 USD trong quý 3/2018.

Doanh loi nganh dau khi: Sao Nga tang manh, My giam sau?
Lợi nhuận ròng của ExxonMobil giảm tới một nửa trong quý 3/2019

Đặc biệt, giá dầu thấp và chi phí tăng trong việc duy trì các nhà máy lọc dầu, khiến lợi nhuận thu từ lọc dầu giảm tới 39,7%. Thu nhập trên mỗi cổ phiếu của Chevron chỉ là 1,36 USD. Cổ phiếu Chevron giảm 1% trên các sàn giao dịch điện tử Phố Wall.

Cùng ngày 1/11, Tập đoàn dầu khí ExxonMobil cũng công bố lợi nhuận ròng trong quý 3/2019. Theo  đó lợi nhuận ròng quý 3/2019 của tập đoàn dầu khí khổng lồ này giảm một nửa so với cùng kỳ năm ngoái, xuống còn 3,17 tỷ USD.

Tuy nhiên, ExxonMobil lại có ​​sản lượng dầu tăng 3% lên 3,9 triệu thùng/ngày trong 3 tháng qua, nhờ khai thác ở lưu vực Permian tăng hơn 70% so với cùng kỳ năm ngoái và hơn 7% so với quý 2/2019. Song doanh thu vẫn giảm 15%, còn 65,1 tỷ USD.

Theo ExxonMobil, với mục tiêu bơm 1 triệu thùng mỗi ngày ở lưu vực này vào năm 2024, nên tập đoàn này đã tăng 17,2% chi phí đầu tư trong quý 3/2019. Kết quả là lợi nhuận đã bị ảnh hưởng.

Ngoài các khoản chi phí đầu tư, ExxonMobil cho biết lợi nhuận giảm còn do giá dầu thô và giá khí tự nhiên thấp, trong khi tỷ suất lợi nhuận thấp trong lĩnh vực tinh chế và hóa chất cũng giảm mạnh.

Như vậy là trong cùng thời điểm, cùng phải chịu những bất lợi về giá cả, nhưng tình hình kinh doanh của các doanh nghiệp dầu khí hàng đầu của Nga và Mỹ lại có tỷ suất lợi nhuận trái ngược nhau. Nga tăng mạnh, Mỹ giảm mạnh. 

Tăng trưởng bằng nợ vay khiến doanh nghiệp Mỹ thất thế trước đối thủ Nga

Chính quyền Nga dưới thời Tổng thống Putin không thực hiện chính sách kích thích tăng trưởng bằng gia tăng nợ vay, trong khi chính quyền Mỹ cả dưới thời Tổng thống Obama lẫn thời Tổng thống Trump đều kích thích tăng trưởng dựa trên nợ vay.

Tăng trưởng dựa trên nợ vay là con dao hai lưỡi và khi kinh tế giảm đà tăng trưởng thì đó sẽ là thảm hoạ. Ông Putin đã nhìn thấy sự nguy hại đó nên chọn tăng trưởng bền vững - chậm mà chắc - và vì vậy nợ công của Nga luôn ở mức thấp nhất.

Do không chính phủ Nga không thực hiện chính sách kích thích tăng trưởng bằng nợ vay nên doanh nghiệp Nga cũng "liệu cơm gắp mắm" và vì thế đòn cân nợ của doanh nghiệp Nga luôn ở mức an toàn. Vốn vay/Vốn sở hữu chủ <1.

Doanh loi nganh dau khi: Sao Nga tang manh, My giam sau?
Nợ công của Nga thấp đã giúp cho hệ thống doanh nghiệp Nga hưởng lợi

Ngược lại chính phủ Mỹ khuyến khích vay không hạn chế nên doanh nghiệp Mỹ luôn mở rộng đầu tư bằng nợ vay, khiến đòn cân nợ của doanh nghiệp Mỹ luôn ở mức không an toàn. Vốn vay/Vốn sở hữu chủ >1.

Trong khi đó nợ chính phủ của Mỹ cũng tăng mạnh, song hành cùng nợ doanh nghiệp nên khi tài chính doanh nghiệp có vấn đề thì tài chính công cũng không thể cứu giúp và điều này khiến ngành công nghiệp dầu khí Mỹ hụt hơi khi giá dầu khi giảm.

Chuyên gia Tom Kloza thuộc Công ty nghiên cứu năng lượng toàn cầu OPIS nhận định rằng giá dầu khí giảm là thảm hoạ với những nhà sản xuất dầu khi có nợ vay lớn và đòn cân nợ ở mức không an toàn.

"Nếu nhà sản xuất có tài sản lớn và không có khoản nợ lớn nào - nghĩa là bảng cân đối tài chính sạch - thì giá dầu khí giảm không phải là vấn đề lớn. Nhưng thực sự các nhà sản xuất dầu của Mỹ không có được điều đó", ông Kloza nhấn mạnh.

Vì nợ vay thấp, lãi vay ít nên lợi nhuận của những nhà sản xuất dầu khí của Nga luôn được tối đa hoá, trong khi các nhà sản xuất dầu khí của Mỹ nợ vay cao, lãi vay nhiều nên lợi nhuận luôn bị tối thiểu hoá và khi giá dầu khí giảm thì có thể thua lỗ.

Xin đặt một bài toán kinh tế. Doanh nghiệp X của Mỹ và Doanh nghiệp Y của Nga cùng có giá trị 1 tỷ USD. Tỷ lệ đòn cân nợ của X là 1.05 (hiện nợ công của Mỹ là khoảng 1,05% GDP).

Tỷ lệ đòn cân của Y là 0.16 (hiện nợ công của Nga khoảng 16%GDP). Lãi suất cơ bản trong quý 3/2019 ở Mỹ là 2%, lãi suất cơ bản trong quý 3/2019 ở Nga là 7%. Từ đây ta sẽ tính lãi vay phải trả của X và Y.

Lãi vay của X = 1 tỷ USD x 1,01 x 2% = 20,2 triệu USD

Lãi vay của Y = 1 tỷ USD x 0,16 x 7% = 11,2 triệu USD

Chênh lệch lãi vay giữa X và Y = 20,2 - 11,2 = 9 triệu USD

Như vậy, riêng về chi phí lãi vay của DN X đã nhiều hơn lãi vay của DN Y tới hơn 80%. Thử hỏi như vậy thì làm sao mà hệ thống doanh nghiệp Mỹ nói chung, doanh nghiệp dầu khi nói riêng, có thể có tỷ suất lợi nhuận như các đối thủ Nga được.

Doanh loi nganh dau khi: Sao Nga tang manh, My giam sau?
Nợ công Mỹ cao khiến hệ thống doanh nghiệp Mỹ không có được sự hổ trợ tốt nhất của tài chính công

Đó là chưa kể tài chính công của Nga có nền tảng vững chắc, đủ khả năng hỗ trợ tốt nhất cho tài chính doanh nghiệp, nhất là các ưu đãi về thuế, trong khi tài chính công của Mỹ thì lại gặp khó khăn trong hỗ trợ tài chính doanh nghiệp.

Chính điều này càng khiến cho tỷ suất lợi nhuận của hệ thống doanh nghiệp Mỹ nói chung, doanh nghiệp trong lĩnh vực dầu khi nói riêng, sụt giảm mạnh, khi tốc độ tăng trưởng của kinh tế chậm lại và các yếu tố liên quan đến giá thành tăng mạnh.

Rõ ràng, Tổng thống Putin đã lựa chọn hợp lý khi không kích thích tăng trưởng bằng gia tăng nợ vay, và hệ thống doanh nghiệp Nga đã hưởng lợi rất nhiều từ sự lựa chọn chuẩn xác ấy của nhà lãnh đạo.

Ngọc Việt

Thứ Tư, 13/11/2019 13:44

Báo Đất Việt trên Facebook
.
Sự Kiện