Hàng Việt chiếm 70-90% trong siêu thị: Lầm tưởng đáng lo

(Thị trường) - Việc xếp hàng hóa do các doanh nghiệp nước ngoài lắp ráp, sản xuất trong nước là hàng Việt là ảo tưởng, dẫn đến những hệ lụy.

Khái niệm chưa rõ ràng

Mới đây, bà Lê Việt Nga- Phó Vụ trưởng Vụ Thị trường trong nước (Bộ Công Thương) cho biết, qua con số thống kê cho thấy, hàng Việt chiếm tỷ trọng 70-80% tại kênh bán lẻ hiện đại. Đặc biệt, tại một số hệ thống siêu thị như Saigon Co.op hay Big C, tỷ lệ hàng Việt còn trên 90%.

Theo bà Nga, hàng Việt là những sản phẩm, hàng hóa sản xuất, lắp ráp trên lãnh thổ Việt Nam, tuân thủ pháp luật Việt Nam, các dịch vụ cung ứng trên lãnh thổ Việt Nam.

Điều đó có nghĩa, không chỉ là hàng hóa thương hiệu Việt mà do nhà đầu tư nước ngoài sản xuất, gia công tại Việt Nam cũng là hàng Việt.

Hang Viet chiem 70-90% trong sieu thi: Lam tuong dang lo
Hàng Việt trong siêu thị

Trao đổi với Đất Việt về vấn đề này, ông Vũ Vinh Phú, nguyên Chủ tịch Hiệp hội siêu thị Hà Nội khẳng định, không đồng tình với khái niệm hàng Việt mà đại diện Bộ Công Thương đưa ra.

Theo ông Phú, cần căn cứ vào từng mặt hàng, sản phẩm thực tế có trong siêu thị để đưa ra thống kê hợp lý, rõ ràng chứ không nên đưa ra con số chung chung.

Ông dẫn chứng: “Các hàng nông sản Việt như rau, gạo, cam bưởi, xoài... tôi đồng ý là chiếm khoảng 80%. Tuy nhiên hàng điện máy, điện tử thì không đúng. Hàng của Thái Lan hiện chiếm đến 75% trên thị trường Việt Nam. Ngoài ra còn chưa kể đến hàng Singapore, Nhật Bản. Thậm chí có siêu thị điện máy hàng Việt chỉ chiếm khoảng 5%.

Nhóm thứ ba là nhóm hàng công nghiệp chế biến. Theo tôi, hàng Việt Nam chỉ được khoảng 30-40% còn lại là hàng nhập khẩu của nước ngoài. Nếu chia tất cả các lĩnh vực và tính bình quân, hàng Việt chỉ chiếm khoảng 50-60%”.

Trong khi đó, TS Lê Đăng Doanh, chuyên gia kinh tế khẳng định, khái niệm về hàng Việt Nam và hàm lượng như thế nào được gọi là hàng Việt Nam chúng ta chưa có một quy định chặt chẽ, rõ ràng.

Ở Mỹ, nhà quản lý chỉ công nhận một sản phẩm “Made in USA” khi các doanh nghiệp trong nước tự sản xuất. Trường hợp có đầu tư nước ngoài, mặt hàng phải chiếm tới 70% hàm lượng mới được công nhận. Nếu dưới 30%, quốc gia này trên bao bì chỉ ghi là hàng hóa đóng gói tại Mỹ.

“Hiện nay chúng ta không có một quy định chặt chẽ. Chúng ta hăng hái nhận tất cả hàng của Samsung, của Intel là “Made in Vietnam”. 

Theo tôi, chúng ta cần tổ chức một cuộc trao đổi để làm rõ khái niệm hàng Việt Nam. Một sản phẩm được công nhận là hàng Việt thì hàm lượng thực chất là bao nhiêu, bao nhiêu công lao động, bao nhiêu bao bì đóng gói?

Việc công nhận cả những mặt hàng do doanh nghiệp nước ngoài láp ráp tại Việt Nam là hàng Việt, tôi nghĩ là ngộ nhận và ảo tưởng. Chúng ta không sản xuất, không có trình độ công nghệ, không có bản quyền cũng như không có thương hiệu về những sản phẩm đó”, TS Doanh nhấn mạnh.

Hệ lụy đáng lo

Một vấn đề khác ông Vũ Vinh Phú cảm thấy lo ngại, đó là thái độ chủ quan của cơ quan nhà nước đối với hàng Việt.

Theo ông Phú, từ chỗ xếp hàng hóa do nhà đầu tư nước ngoài sản xuất, gia công tại Việt Nam là hàng Việt, các cơ quan nhà nước sẽ bỏ qua việc củng cố hàng sản xuất cũng như phân phối trong nước.

“Hàng Việt Nam hiện nay vào siêu thị, kể cả nội lẫn ngoại đều đang gặp nhiều khó khăn. Có những siêu thị còn đưa ra chiết khấu cao để hàng Việt không thể vào được quầy hàng.

Khi chúng ta không vươn lên, gắn sản xuất với phân phối, tình trạng người Việt tự hại người Việt ngày càng diễn ra phổ biến thì Việt Nam sẽ trở thành người đi làm thuê hoặc thị trường tiêu thụ các sản phẩm”, ông Phú cảnh báo.

Cùng chung lo ngại, TS Lê Đăng Doanh thừa nhận, nền kinh tế Việt Nam đang đối diện với nhiều nguy cơ, thách thức khi xu thế hội nhập, mở cửa đang ngày càng rộng mở.

Ông Doanh chia sẻ, bản thân ông và nhiều chuyên gia khác đã từng đưa ra cảnh báo về việc, các doanh nghiệp nước ngoài chiếm lĩnh thị trường Việt Nam rồi ưu tiên bán các sản phẩm trong nước. Khi đó hàng hóa của VN sẽ bị đẩy ra ngoài và không thể bán được.

“Các doanh nghiệp trong nước sản xuất cho ai và tồn tại như thế nào?  Đây là một thách thức thật sự mà chúng ta phải giải quyết và trả lời với người dân.

Đặc biệt, sau 1 năm tham gia cộng đồng kinh tế ASEAN (AEC), Việt Nam đã bắt đầu nhập siêu từ Thái Lan. Nếu chúng ta không cạnh tranh được thì thời gian tới, Việt Nam sẽ còn tiếp tục nhập siêu từ các nước khác. Chúng ta sẽ trở thành nơi tiêu thụ hàng hóa của các nước khác. Nỗ lực phát triển kinh tế và công nghiệp hóa, hiện đại hóa làm sao thực hiện được”, ông Doanh nhấn mạnh.

Phải nhận thức đúng đắn

Từ những phân tích trên, TS Lê Đăng Doanh cho rằng, cơ quan quản lý nhà nước cần phải có khái niệm đúng đắn về hàng Việt Nam.

Ngoài ra, phải có các biện pháp bảo vệ các sản phẩm trong nước và nâng cao năng lực cạnh tranh, giảm chi phí sản xuất cho các doanh nghiệp.

“Các doanh nghiệp Việt Nam cũng cần thay đổi. Họ phải đổi mới thực sự, xem đối thủ cạnh tranh với mình như thế nào. Trên cơ sở phân tích, đánh giá, doanh nghiệp sẽ tạo ra sự khác biệt so với đối thủ cạnh tranh cũng như tạo niềm thích thú, đáp ứng nhu cầu của người tiêu dùng.

Trước đây chúng ta “một mình một chợ”, không có đối thủ cạnh tranh nhưng hiện nay tình thế đã khác. Các doanh nghiệp phải làm khác đi”, ông Doanh nhấn mạnh.

Bổ sung thêm, ông Vũ Vinh Phú  đề nghị các doanh nghiệp phải tự nhận thức được những nguy cơ và cải tiến mẫu mã, liên kết chặt chẽ với nhau.

“Sức ép từ doanh nghiệp nước ngoài với hàng Việt chỉ khoảng 30% còn đến 70% là do chúng ta tự hại nhau. Đã đến lúc cần nhận thức đúng đắn việc này và cùng chung tay bảo vệ hàng Việt”, ông Phú nhấn mạnh.

Nguyễn Hoàn

Thứ Ba, 02/05/2017 13:42

Báo Đất Việt trên Facebook
.
Sự Kiện