Ngành công nghiệp ô tô vẫn loay hoay với sắm, lốp

(Thị trường) - Ngành công nghiệp ô tô Việt Nam sau bao năm ưu đãi, vẫn loay hoay với các sản phẩm có giá trị công nghệ thấp như: săm, lốp ô tô, ghế ngồi...

Bộ Công Thương vừa gửi tới Quốc hội Báo cáo kết quả thực hiện các Nghị quyết của Quốc hội từ đầu nhiệm kỳ đến hết kỳ họp thứ 8, Quốc hội khóa XIV, trong đó đề cập tới nhiều vấn đề về phát triển ngành công nghiệp ô tô Việt Nam  đến năm 2025, định hướng đến năm 2035.

Nganh cong nghiep o to van loay hoay voi sam, lop
Ngành công nghiệp ô tô tỉ lệ nội địa hóa vẫn thấp. Ảnh: Thời báo kinh tế Việt Nam

Nhưng nội dung như sản phẩm cơ khí trọng điểm; cơ chế khuyến khích sản xuất để đảm bảo tỷ lệ nội địa hóa trong công nghiệp ô tô cũng được đề cập trong báo cáo.

Theo Bộ Công Thương, hiện nay các doanh nghiệp sản xuất lắp ráp trong nước đã bước đầu khẳng định vai trò, vị trị đối với thị trường ô tô trong nước, hướng tới thị trường khu vực.

Xét mối tương quan về sản lượng giữa xe sản xuất, lắp ráp trong nước và xe nhập khẩu trong trung và ngắn hạn thay đổi theo hướng tăng về số lượng xe sản xuất, lắp ráp. Tuy nhiên, do lượng ôtô nhập khẩu ngày càng tăng nên lợi thế này đang mất dần.

Dù vậy, Bộ Công Thương cũng chỉ ra còn không ít tồn tại, hạn chế trong phát triển ngành công nghiệp ô tô của Việt Nam.

Cụ thể như đến nay, ngành này chỉ tham gia vào phân khúc thấp của chuỗi giá trị ngành ô tô; phụ thuộc lớn vào sự phân công sản xuất của các Tập đoàn ô tô toàn cầu, chưa làm chủ được các công nghệ cốt lõi như động cơ, hệ thống điều khiển, hệ thống truyền động.

Bên cạnh đó, ngành sản xuất, lắp ráp ô tô trong nước chưa tạo được sự hợp tác - liên kết và chuyên môn hoá giữa các doanh nghiệp trong sản xuất - lắp ráp ô tô và sản xuất phụ tùng linh kiện; chưa hình thành được hệ thống các nhà cung cấp nguyên vật liệu và sản xuất linh kiện quy mô lớn; giá bán xe ô tô trong nước vẫn so với các nước trong khu vực.

Đáng chú ý, tỷ lệ nội địa hoá đối với xe cá nhân đến 9 chỗ ngồi còn thấp hơn mục tiêu đề ra và thấp hơn nhiều so với các quốc gia trong khu vực. Đối với các sản phẩm đã được nội địa hóa còn mang hàm lượng công nghệ thấp như: Săm, lốp ô tô, ghế ngồi, gương, kính, bộ dây điện, ắc-quy, sản phẩm nhựa…

Bộ Công thương cho rằng, nguyên nhân của những hạn chế, yếu kém trên là Việt Nam có xuất phát điểm thấp, các ngành công nghiệp của Việt Nam đi sau các nước trong khu vực từ 2 - 3 thế hệ; các chính sách hỗ trợ, thúc đẩy phát triển ngành ô tô, nâng cao tỉ lệ nội địa hóa đã không còn duy trì được lợi thế do tỉ lệ nhập khẩu ô tô nguyên chiếc ngày càng tăng mạnh.

Việt Nam cũng chưa có hệ sinh thái công nghiệp để tạo môi trường thuận lợi cho ngành ôtô phát triển; dung lượng thị trường đối với ngành ôtô còn nhỏ, chưa đảm bảo tính kinh tế trong việc đầu tư sản xuất; công nghiệp hỗ trợ chưa phát triển, dẫn đến chưa tự chủ được các vật liệu cơ bản cũng như các linh phụ kiện đầu vào cho ngành công nghiệp ôtô…

Hơn nữa, trình độ doanh nghiệp cũng như nguồn nhân lực ngành ô tô còn thấp. Công tác nghiên cứu, phát triển chưa được các doanh nghiệp chủ động quan tâm; công nghiệp hỗ trợ chưa phát triển, dẫn đến chưa tự chủ được các vật liệu cơ bản cũng như các linh phụ kiện đầu vào cho ngành công nghiệp ô tô…

Báo cáo của Bộ Công thương thực tế không hề mới, trong báo cáo năm 2019 cũng chỉ ra, tỷ lệ nội địa hóa ô tô đối với xe cá nhân đến 9 chỗ ngồi của Việt Nam còn thấp hơn mục tiêu đề ra và thấp hơn các quốc gia trong khu vực.

Cụ thể mục tiêu đề ra nội địa hóa đạt 40% vào năm 2005 và 60% vào 2010 nhưng đến nay mới chỉ đạt bình quân khoảng 7 - 10%, trong đó Thaco đạt 15 - 18%, Toyota Việt Nam 37% đối với dòng xe Inova. Trong khi tỷ lệ nội địa hoá trên sản phẩm xe du lịch tại Thái Lan là 85%, Indonesia 80%, Malaysia 75%.

Công nghiệp ôtô Việt Nam: Bài học đắt giá Australia, Thái Lan

Các chuyên gia cho rằng, quy mô sản xuất nhỏ lẻ, thiếu sự liên kết; chất lượng sản phẩm phụ tùng linh kiện ô tô thiếu sự đa dạng, giá thành ở mức cao... là những nguyên nhân khiến ngành công nghiệp sản xuất ô tô Việt Nam sau 20 năm nhận ưu đãi của một ngành sản xuất mũi nhọn nhưng vẫn chỉ là ngành công nghiệp lắp ráp.

Theo tính toán của JICA, do tỉ lệ nội địa hóa thấp nên chi phí sản xuất ô tô tại Việt Nam cao hơn gần 20% so với các quốc gia trong khu vực. Đây là nguyên nhân khiến giá bán ô tô trong nước khó cạnh tranh với ô tô nhập khẩu nguyên chiếc từ ASEAN.

Điều này cũng đồng nghĩa với mục tiêu có giá bán xe hợp lý, phù hợp với túi tiền người Việt Nam vẫn chưa đạt được. Chất lượng xe còn thua kém các loại xe nhập khẩu cùng loại...

Thái An (tổng hợp)

Thứ Năm, 07/05/2020 19:50

Báo Đất Việt trên Facebook
.
Sự Kiện