Quỹ bình ổn xăng dư 2.800 tỷ, lãi 2 tỷ: Lạ quá

(Thị trường) - Sử dụng quỹ xăng dầu hiệu quả không chỉ góp phần bình ổn xăng dầu mà còn mang lại lợi nhuận cho toàn xã hội

Không bỏ trứng vào một giỏ

TS Đinh Sơn Hùng - nguyên Phó Viện trưởng Viện nghiên cứu phát triển TP.HCM bày tỏ ngạc nhiên trước số liệu báo cáo của Bộ Tài chính liên quan tới số dư và lãi phát sinh của quỹ bình ổn xăng dầu cho tới thời điểm hiện tại.

Quy binh on xang du 2.800 ty, lai 2 ty: La qua
Quỹ bình ổn xăng dầu còn nhiều bất cập trong quản lý, điều hành. Ảnh minh họa

Cụ thể, báo cáo cho biết, tổng số dư Quỹ Bình ổn giá đến hết quý 4 năm 2019 là 2.779,5 tỷ đồng nhưng lãi phát sinh trong quý 4/2019 cũng chỉ có hơn 2 tỷ đồng. Lý do được giải thích là tiền trong quỹ được gửi ngân hàng với lãi suất không kỳ hạn (dao động từ 0,2-0,5%/năm).

Vị chuyên gia cho biết, nếu nhìn vào các quy định, quỹ bình ổn xăng dầu mang gửi ngân hàng với lãi suất không kỳ hạn thì lãi suất thấp là đúng.

Vấn đề nằm ở chỗ những người điều hành, quản lý quỹ tại sao không nghĩ ra được một cách nào quản lý có hiệu quả, lãi suất thu về cao hơn.

Lấy ví dụ từ quỹ bảo trì chung cư, vị chuyên gia cho biết nhiều ban quản trị chung cư đã làm rất tốt khi chia nhỏ nguồn quỹ thành nhiều gói tiền gửi và gửi tại nhiều ngân hàng với các mức lãi suất khác nhau.

Quỹ bình ổn xăng dầu về bản chất có hoạt động tương tự như quỹ bảo trì chung cư. Đó là người dân đóng tiền phí bảo trì thông qua hợp đồng hoặc thu ngay theo tiền mua nhà. Số tiền này do Chủ đầu tư thu và sẽ bàn giao cho Ban Quản lý chung cư hay Ban Quản trị nhà chung cư (sau khi đã thành lập) để tiếp tục phục vụ cho công tác bảo trì phần sở hữu chung của chung cư căn hộ.

Nhiều ban quản trị chung cư đã chia nhỏ nguồn quỹ thành nhiều gói tiền gửi, gửi vào ngân hàng thương mại do Ban quản trị nhà chung cư quản lý để phục vụ cho công tác bảo trì phần sở hữu chung theo quy định về quản lý sử dụng nhà chung cư.

Quỹ bảo trì chung cư cũng giống quỹ bình ổn xăng dầu luôn có mục đích cao nhất là xả tiền khi giá xăng dầu lên cao bất thường hoặc rút tiền khi chung cư cần sửa chữa... nhưng không bao giờ xả hết quỹ ngay một lúc.

Nhờ cách làm như vậy, ban quản trị chung cư vẫn chủ động rút tiền khi cần tiền để sửa chung cư, mặt khác vẫn duy trì được tài khoản với lãi suất rất cao.

Nhìn từ việc này, rõ ràng các ban quản trị chung cư đã tính toán và làm tốt hơn quỹ bình ổn xăng dầu. Quỹ xăng dầu nếu có cách tính khôn khéo, nên chia thành nhiều gói tiền gửi dài hạn, trung hạn, ngắn hạn, không nhất thiết dồn vào một gói, gửi một ngân hàng và theo một hình thức không kỳ hạn để nhận lãi thấp. Điều này là rất lãng phí.

Theo tính toán của ông Hùng, quỹ bình ổn xăng dầu với số dư lớn như vậy chỉ nên trích khoảng 10% tiền quỹ để gửi theo hình thức không kỳ hạn, còn lại gửi theo nhiều hình thức khác nhau để tăng lợi nhuận cho quỹ, giảm gánh nặng cho dân.

"Nếu sử dụng quỹ xăng dầu hiệu quả hơn thì quỹ không chỉ góp phần bình ổn xăng dầu mà còn mang lại lợi nhuận cho ngành xăng dầu và từ đó góp phần giảm bớt gánh nặng cho người tiêu dùng", ông Hùng nói.

Quỹ bình ổn xăng dư 2.800 tỷ, lãi 2 tỷ: Hơi phí...

Không minh bạch nên bỏ quỹ

Nhận định thêm về sự tồn tại của quỹ bình ổn xăng dầu, TS Đinh Sơn Hùng cho rằng xăng dầu là mặt hàng chiến lược, liên quan trực tiếp tới kinh tế, sản xuất.

Tuy nhiên, ông Hùng cũng thừa nhận cách vận hành, quản lý quỹ bình ổn xăng dầu thời gian qua tại Việt Nam chưa hiệu quả, thậm chí có nhiều bất cập, thiếu minh bạch, rõ ràng khiến người dân nghi ngờ về vai trò cũng như sự tồn tại của quỹ này.

"Kinh doanh nhưng khi rủi ro, doanh nghiệp lại xả quỹ, tức lấy tiền của người dân đóng vào để bù lỗ cho mình, còn lãi thì thu về là không công bằng với người dân.

Để bảo đảm công bằng, quỹ phải do người dân, doanh nghiệp cùng đóng, không thể đẩy hết rủi ro cho dân được", TS Đinh Sơn Hùng nhận định.

Hơn nữa, với cách thức quản lý, vận hành quỹ như vừa qua ông Hùng cho rằng không minh bạch, khó giám sát. Theo vị chuyên gia, cách vận hành bên Mỹ đó là lập quỹ trích lập bằng cách tích trữ ngay xăng dầu và khi xăng dầu thế giới có biến động cơ quan quản lý sẽ sử dụng ngay số xăng dầu tích trữ để xả chứ không xả bằng tiền.

Ông Hùng cho rằng, cách quản lý này giúp minh bạch và công bằng và kịp thời hơn.

"Thiếu cơ chế giám sát, kiểm tra minh bạch sẽ rất khó quản lý nguồn quỹ. Doanh nghiệp báo lỗ, báo lãi, thu nhiều, thu ít cũng không ai quản lý được, rất bất cập.

Do đó, nếu tiếp tục duy trì quỹ bình ổn xăng dầu thì phải giám sát sự hoạt động của nguồn quỹ này. Đương nhiên, điều đầu tiên là phải quản lý thông suốt, minh bạch. Nếu không quỹ bình ổn sẽ trở thành cơ hội để nuôi béo một số người chứ không phải hỗ trợ người dân", ông Hùng nói.

Lam Lam

Thứ Sáu, 14/02/2020 07:42

Báo Đất Việt trên Facebook
.
Sự Kiện