TKV lùi dự án thép 2 triệu tấn/năm: Công nghệ Trung Quốc?

(Thị trường) - Việc TKV tạm dừng dự án thép để tiếp tục nghiên cứu lựa chọn công nghệ, suất đầu tư hợp lý là phù hợp trong điều kiện có nhiều bất lợi.

Bắt buộc phải dừng

Tập đoàn công nghiệp than khoáng sản Việt Nam (TKV) vừa có văn bản gửi Thủ tướng Chính phủ về tình hình thực hiện Tổ hợp dự án khai thác và chế biến quặng mỏ sắt Thạch Khê, Hà Tĩnh do Công ty Cổ phần Sắt Thạch Khê (TIC) làm chủ đầu tư.

Theo đó, TKV đề nghị tạm dừng thực hiện dự án Nhà máy sản xuất phôi thép 2 triệu tấn/năm để tiếp tục nghiên cứu lựa chọn công nghệ, suất đầu tư hợp lý.

TKV cho biết, theo kết quả thẩm định của cơ quan tư vấn và ý kiến các cổ đông cho thấy dự án có suất đầu tư lớn và theo công nghệ chưa phù hợp với nguồn quặng sắt mỏ Thạch Khê. Ngoài ra, hiện tại thị trường phôi thép trong nước và trên thế giới có biến động nên cần được tiếp tục nghiên cứu và xem xét đầu tư sau năm 2020.

Trao đổi với Đất Việt xung quanh vấn đề này, ông Phạm Chí Cường, nguyên Chủ tịch Hiệp hội Thép Việt Nam cho rằng đây là một quyết định hoàn toàn đúng đắn.

Theo ông Cường, thời điểm TKV triển khai dự án này thì khu vực Hà Tĩnh có thêm 3 dự án là: Formosa, dự án Tata của Ấn Độ đang làm dở giữa chừng và nhà máy thép của doanh nghiệp tư nhân Vạn Lợi.

“Tôi thấy ngạc nhiên và rất dở khi một tỉnh miền Trung chưa giàu, cơ sở hạ tầng như Hà Tĩnh mà làm liền 1 lúc 4 dự án. Như vậy là rất vô lý. Chúng ta không thể có đủ cơ sở hạ tầng để làm 4 dự án đó cùng một lúc được.

Bây giờ chỉ còn Formosa là lớn nhất. Còn những dự án khác đều chết hết. Tata của Ấn Độ thì rút lui về nước, nhà máy Vạn Lợi thì đắp chiếu hoen gỉ. Còn TKV thì rất lạc hậu vì công nghệ đều của Trung Quốc, mọi thứ đều làm dở dang. Việc họ tạm dừng để tiếp tục nghiên cứu lựa chọn công nghệ, suất đầu tư hợp lý là đúng. Tôi nghĩ không cho làm thì càng tốt chứ đừng nói là kéo dài”, ông Cường khẳng định.

Đồng quan điểm, TS Nguyễn Thành Sơn - nguyên Giám đốc Ban quản lý các dự án than đồng bằng sông Hồng thuộc Tập đoàn Công nghiệp than - khoáng sản Việt Nam (Vinacomin) khẳng định, ngoài vấn đề công nghệ thì một tồn tại rất lớn mà TKV chưa thể khắc phục được thời gian qua đó là tìm cách để khai thác hiệu quả quặng sắt mỏ Thạch Khê.

TKV lui du an thep 2 trieu tan/nam: Cong nghe Trung Quoc?
Các chuyên gia đều khẳng định việc TKV tạm dừng dự án thép để tiếp tục nghiên cứu lựa chọn công nghệ, suất đầu tư hợp lý là phù hợp.

“Vấn đề nguồn gốc sâu xa là mỏ Thạch Khê không khả thi nên dự án thép, phôi, sắt thép dựa vào mỏ Thạch Khê phải tạm dừng. Nếu cố làm thì chúng ta tốn phí vào việc bơm nước, vào việc duy trì mỏ cao và rất đắt.

Hơn nữa, chất lượng quặng ở đó rất xấu, nếu so với quặng của Úc, Brazil hay các nước thì không thể cạnh tranh được.

Thực tế từ thời chưa thành lập Tổng công ty than thì đã có các dự án đánh giá người ta đã nói là không có khả thi về mặt kỹ thuật. Đây là bản thân mỏ Thạch Khê chứ chưa nói gì đến các dự án thép”, TS Sơn nhấn mạnh.

Việt Nam tính tăng dự án thép: Nguy cơ phụ thuộc

Nói thêm về việc khai thác mỏ Thạch Khê, GS.TS Phạm Phố  - nguyên Hiệu trưởng Trường Cao đẳng Kinh tế Kỹ thuật Sài Gòn thừa nhận: “Tình hình khai thác mỏ Thạch Khê không phải dễ dàng. Bởi vì nước ngầm, nước biển xâm nhập vào. Khi khai thác như vậy phải đắp đê rất lớn để ngăn nước biển, nếu không công nhân sẽ bị chết. Công nghệ để khai thác đầu tư mỏ đó phải rất lớn. Mà khả năng nước ngoài làm chứ khả năng của TKV thì không thể làm nổi. Họ quản lý nhưng chuyên môn rất yếu. Chủ yếu họ đi vào than và boxit thôi. Ngay boxit cũng rất nhiều vấn đề”.

Mỏ Thạch Khê rất khó khai thác

Một vấn đề khác được TS Nguyễn Thành Sơn đưa ra, đó là tuyên bố của TKV hoàn toàn trái ngược với sự kỳ vọng của đại diện Bộ Công Thương về dự án mỏ sắt Thạch Khê.

Theo TS Sơn, Bộ Công Thương vừa ban hành dự thảo quy hoạch ngành thép Việt Nam giai đoạn đến 2025, định hướng đến 2035 để xin ý kiến các Bộ, ngành. Đáng chú ý, dự án khai thác và chế biến quặng mỏ sắt Thạch Khê, Hà Tĩnh vẫn nằm trong những danh sách được chú trọng đầu tư phát triển.

Đặc biệt, ông Trương Thanh Hoài, Vụ trưởng Vụ Công nghiệp nặng (Bộ Công Thương) khi trao đổi với báo chí còn khẳng định nếu được khai thác hiệu quả mỏ Thạch Khê sẽ đóng góp đáng kể cho GDP cả nước và tạo công ăn việc làm cho người lao động.

Với những kinh nghiệm và sự tìm hiểu của mình, TS Sơn khẳng định, tuyên bố trên là phiến diện, không khả thi về mặt kỹ thuật cũng như kinh tế.

Việt Nam tính tăng dự án thép: Ai dám chịu trách nhiệm?

Ông lập luận: “Chỉ có những ai không am hiểu về ngành khai khoáng thì mới nói từ “nếu” và hi vọng vào mỏ Thạch Khê. Còn những người có kiến thức về khai thác, khai khoáng, không ai dám nói mỏ Thạch Khê nên khai thác. TKV đầu tư vào đó hơi nhiều rồi nên giờ họ bắt buộc “đâm lao phải theo lao”. Nói “nếu” khai thác tốt thì ai cũng nói được. Nhưng người quản lý thì phải có quan điểm rõ ràng. Nếu nói một cách dựa như thế là không thể được. Đã là cơ quan quản lý nhà nước thì phải nghiên cứu lịch sử để đưa ra biện pháp rõ ràng”.

Là người từng dành nhiều thời gian để nghiên cứu về mỏ Thạch Khê, ông Phạm Chí Cường khẳng định, đây là một mỏ rất phức tạp về mặt kỹ thuật. Nhiều nhà khoa học Việt Nam cũng như nhiều nước trên thế giới đã khảo sát và đi đến khẳng định không có kinh nghiệm gì làm ở 1 mỏ có đặc thù như Thạch Khê.


 

Thứ Năm, 15/12/2016 07:45

Sự Kiện