Trung Quốc đe dọa thế độc tôn của thanh long Việt

(Thị trường) - Mặc dù đang là thị trường tiêu thụ chính của thanh long Việt Nam, nhưng với tốc độ đầu tư triển khai trồng đại trà với quy mô lớn, Trung Quốc đang đe dọa trở thành nước cạnh tranh về diện tích lẫn sản lượng với thanh long Việt Nam. Ngoài thanh long, hiện thị trường cao su, gạo của Việt Nam cũng phụ thuộc chủ yếu vào Trung Quốc.

Ngủ quên trong chiến thắng

Theo Hiệp hội Rau quả Việt Nam (VN), mấy năm gần đây xuất khẩu thanh long của Việt Nam có tốc độ tăng trưởng rất ấn tượng, từ 70 - 80%, dự báo năm nay cũng sẽ đạt từ 40 - 50%. Hiện cả nước có 32 tỉnh, thành trồng thanh long với khoảng 25.000ha, sản lượng trên 460 ngàn tấn/năm, kim ngạch xuất khẩu đạt khoảng 150 triệu USD.

Thế nhưng, hiện gần 80% sản lượng xuất khẩu thanh long của VN là xuất sang Trung Quốc. Bởi đây là thị trường nằm sát biên giới VN, dễ dàng giao thương bằng đường bộ lại dễ tính, nhu cầu cao. 

Và việc lệ thuộc quá nhiều vào thị trường này đang trở thành mối nguy cho thanh long VN khi mà đất nước này đang có chính sách mở rộng trồng đại trà thanh long với quy mô lớn. TS Lương Ngọc Trung Lập - Trưởng bộ phận nghiên cứu thị trường, Viện Cây ăn quả Miền Nam cho biết, năm ngoái ngay sau khi trồng thử nghiệm thành công, Trung Quốc đã cho triển khai trồng đại trà với quy mô khoảng 20.000ha thanh long ở 2 tỉnh Quảng Đông, Quảng Tây, gần bằng với diện tích trồng thanh long hiện nay của VN.

iện 77% sản lượng thanh long VN xuất khẩu là qua thị trường Trung Quốc (chủ yếu xuất bằng đường tiểu ngạch), các thị trường khác như Mỹ chỉ chiếm 3%, châu  u 4%, Nhật 1,5%,
Hiện 77% sản lượng thanh long VN xuất khẩu là qua thị trường Trung Quốc (chủ yếu xuất bằng đường tiểu ngạch), các thị trường khác như Mỹ chỉ chiếm 3%, châu u 4%, Nhật 1,5%

“Mới triển khai mà họ đã trồng như thế, không biết vài năm nữa sẽ còn phát triển bao nhiêu. Sự tự túc về thanh long đối với nước họ sẽ chỉ còn là vấn đề thời gian. Trong khi chúng ta hàng chục năm nay đã quen lệ thuộc vào thị trường này, ngủ quên trong chiến thắng, sự đầu tư mở rộng sang các thị trường khác còn rất ít nên thanh long VN sẽ thật sự gặp nhiều khó khăn trong vài năm tới” - TS Lập cảnh báo.

Hiện 77% sản lượng thanh long VN xuất khẩu là qua thị trường Trung Quốc (chủ yếu xuất bằng đường tiểu ngạch), các thị trường khác như Mỹ chỉ chiếm 3%, châu u 4%, Nhật 1,5%,… Không chỉ Trung Quốc, hiện nhiều nước khác như Thái Lan, Philippines, Mỹ, Nhật,… cũng đã bắt đầu trồng thanh long. Thanh long VN đã không còn chiếm sự độc tôn trên thị trường xuất khẩu thế giới nữa.

Mặc dù biết thông tin Trung Quốc trồng thanh long, nhưng theo ông Trần Ngọc Hiệp- Giám đốc Công ty TNHH Thanh long Hoàng Hậu (Bình Thuận) thì tới giờ công ty ông vẫn chưa có đối sách ứng phó. 

“Hiện chỉ biết thanh long Trung Quốc trồng được trong 3 tháng (6, 7, 8) do thời tiết, thổ nhưỡng không phù hợp. Trong khi đó chúng ta lại trồng được cả năm nên giờ tận dụng xuất sang những tháng họ không có hàng. Còn về lâu dài thì chịu thua. Công ty cũng đang đẩy mạnh xuất các thị trường khác nhưng gặp rào cản kỹ thuật nên xuất cũng chưa được nhiều”, ông Hiệp cho biết.

Theo PGS-TS Nguyễn Minh Châu, VN còn đang “ru ngủ” mình rằng chất lượng trái thanh long của VN là ngon ngọt nhất, thanh long các nước không bằng nhưng thực tế chưa có kết quả kiểm định nào chính xác cả. Thanh long Thái Lan, Đài Loan, Trung Quốc cũng có thể trồng đạt chất lượng tốt tương đương. Vì vậy, về lâu dài thương hiệu mới là cái mà các nước hơn thua với nhau. 

Gạo, cao su phụ thuộc vào Trung Quốc

Không riêng thanh long, theo thống kê từ đầu năm đến nay, các mặt hàng chủ lực xuất khẩu chủ yếu sang thị trường Trung Quốc như gạo,cao su cũng chiếm khoảng 50% tổng kim ngạch xuất khẩu của Việt Nam ...

Theo thống kê của Hiệp hội lương thực Việt Nam (VFA), từ đầu năm đến nay, Trung Quốc đã mua khoảng 3 triệu tấn gạo của Việt Nam (tăng nửa triệu tấn so cả năm 2012), trong đó có 1,76 triệu nhập qua đường chính ngạch, 1,2 triệu tấn còn lại theo đường tiểu ngạch. Lượng gạo xuất sang Trung Quốc chiếm khoảng 50% sản lượng gạo xuất khẩu của Việt Nam. 

Ông Trương Thanh Phong, chủ tịch VFA khi ấy đã thừa nhận: “Nếu không nhờ xuất khẩu tiểu ngạch sang Trung Quốc, tình hình xuất khẩu gạo năm nay chưa biết sẽ xảy ra chuyện gì”.

Tuy nhiên, ngày 6/11 Bộ Công thương cho biết, VFA đã hạ mục tiêu xuất khẩu(XK) gạo năm 2013 xuống còn 6,7 triệu tấn, giảm khoảng 11% so với mục tiêu ban đầu (7,5 triệu tấn).

“Các hợp đồng XK gạo sang Trung Quốc qua đường chính ngạch bị hủy khá nhiều. Trong khi các hợp đồng liên Chính phủ để XK gạo đang có xu hướng giảm mạnh, 9 tháng đầu năm 2011 chiếm 44% chỉ còn hơn 13% trong 9 tháng đầu năm 2013”, báo cáo cho biết.

Với thị trường cao su, so với năm 2012, xuất khẩu cao su sang thị trường Trung Quốc có xu hướng giảm mạnh, giảm 10,3% về khối lượng và giảm 24,8% về giá trị. Tuy nhiê, Trung Quốc vẫn duy trì là thị trường tiêu thụ lớn nhất của Việt Nam trong 8 tháng, chiếm 42,7% trong tổng số 710 nghìn tấn cao su xuất khẩu của Việt Nam. 

Trước đó, trả lời PV báo Đất Việt, chuyên gia Võ Trí Thành, Viện phó Viện Nghiên cứu Quản lý Kinh tế Trung ương cho biết, mối quan hệ  giữa VN và TQ là mối quan hệ giữa một nước đang phát triển với một anh khổng lồ. 

“Trong mối quan hệ kinh tế đó, chúng ta phải có cách xử lý trí tuệ, khôn ngoan, xử lý bằng cái đầu, chứ không chỉ bằng cảm xúc, ông Võ Trí Thành nói.

Hà Oanh

(Tổng hợp)

Thứ Sáu, 15/11/2013 12:18

Báo Đất Việt trên Facebook
.
Sự Kiện