Vốn ngoại vào BĐS công nghiệp: Đừng để thâu tóm, làm giá

(Thị trường) - Bên cạnh những mặt tốt, chuyên gia cũng bày tỏ một số lo ngại trước làn sóng nhà đầu tư nước ngoài đổ vốn vào bất động sản công nghiệp Việt Nam.

Năm 2018, Việt Nam chứng kiến nhiều thương vụ thâu tóm bất động sản công nghiệp của các nhà đầu tư nước ngoài. Nhiều chuyên gia kinh tế và bất động sản dự báo, năm 2019, thị trường bất động sản công nghiệp sẽ là mảng miếng nóng nhất, tiếp tục thu hút các nhà đầu tư.

Cùng chia sẻ quan điểm này, PGS.TS Đinh Trọng Thịnh (Học viện Tài chính) cho rằng, thị trường bất động sản công nghiệp tại Việt Nam đang được thúc đẩy bởi sự dịch chuyển của các doanh nghiệp từ Trung Quốc và tác động tích cực từ các hiệp định thương mại.

Số liệu của Bộ Kế hoạch và Đầu tư cho thấy,  năm 2018, có 3.046 dự án đầu tư nước ngoài (FDI) được cấp mới với vốn đầu tư đăng ký là 18 tỷ USD. Tổng vốn cả cấp mới, tăng thêm và mua cổ phần năm 2018 là 35,48 tỷ USD, trong đó chế biến, chế tạo là lĩnh vực thu hút vốn FDI lớn nhất, chiếm hơn 46% tổng đầu đăng ký, đạt gần 16,5 tỷ USD.

Trong 2 tháng đầu năm 2019, tổng vốn đăng ký cấp mới, vốn tăng thêm và góp vốn mua cổ phần của nhà đầu tư nước ngoài đạt 8,47 tỷ USD, tăng hơn 2,5 lần so với cùng kỳ năm 2018. Hoạt động kinh doanh bất động sản tiếp tục là lĩnh vực thu hút các nhà đầu tư nước ngoài chỉ sau lĩnh vực công nghiệp chế biến-chế tạo.

Điều đó cho thấy năm 2019, nguồn vốn FDI sẽ tiếp tục đổ mạnh vào Việt Nam bởi Việt Nam được đánh giá là điểm đến an toàn và có nhiều cơ sở để tăng trưởng trong tương lai. Đây cũng chính là cú hích cho thị trường bất động sản công nghiệp (bao gồm đất công nghiệp, nhà xưởng xây sẵn, nhà kho và logistics) phát triển.

Von ngoai vao BDS cong nghiep: Dung de thau tom, lam gia
Bất động sản công nghiệp đang thu hút các nhà đầu tư nước ngoài. Ảnh minh họa

PGS.TS Đinh Trọng Thịnh chỉ ra rằng, trước khi các nhà đầu tư, đặc biệt là nhà đầu tư ngoại đổ tiền vào các khu công nghiệp, Nhà nước đã phải làm công việc chuẩn bị hạ tầng, tạo ra môi trường tốt nhất cho nhà đầu tư, từ việc xây dựng đường giao thông, đường dây điện đến hệ thống xử lý nước thải tập trung, kè chống sạt lở...

"Nếu không có sự chuẩn bị hạ tầng thì đừng hy vọng FDI đến đầu tư. Chi phí này tương đối tốn kém và nặng nhọc", ông Thịnh nói và minh chứng bằng con số đầu tư của Chương trình mục tiêu đầu tư hạ tầng khu kinh tế ven biển, khu kinh tế cửa khẩu, khu công nghiệp, cụm công nghiệp, khu công nghệ cao, khu nông nghiệp ứng dụng công nghệ cao giai đoạn 2016 - 2020 được Thủ tướng Chính phủ phê duyệt vào năm 2018.

Theo đó, con số đầu tư hạ tầng cho các khu công nghiệp, cụm công nghiệp là gần 21 nghìn tỷ đồng, trong đó vốn đầu tư phát triển từ ngân sách Trung ương là 16,6 nghìn tỷ đồng và sẽ được điều chỉnh tăng thêm khi có nguồn.

Bên cạnh đó, Việt Nam cũng có các ưu đãi về thuế như giảm thuế thu nhập doanh nghiệp, thuế nhập khẩu, thuế thu nhập cá nhân..., giảm các chi phí về thuê đất đai, nhà xưởng, vật chất kỹ thuật... để thu hút nhà đầu tư nước ngoài.

Câu hỏi đặt ra là các khu công nghiệp với sự đầu tư của các nhà đầu tư nước ngoài đã đóng góp như thế nào cho ngân sách?

Vị chuyên gia nhắc lại số liệu thống kê năm 2016 của Bộ Kế hoạch và Đầu tư. Theo đó, năm 2016, các khu công nghiệp, khu kinh tế thu hút được 873 dự án FDI và điều chỉnh tăng vốn cho 680 lượt dự án với tổng vốn đầu tư cấp mới và tăng thêm khoảng 14,9 tỷ USD.

Doanh thu của các doanh nghiệp khu công nghiệp và khu kinh tế năm 2016 đạt 145 tỷ USD, kim ngạch xuất khẩu đạt 88 tỷ USD, chiếm 51% tổng kim ngạch xuất khẩu; nộp ngân sách khoảng 105.000 tỷ đồng.

Dù khẳng định đóng góp của các nhà đầu tư nước ngoài không chỉ dừng lại ở thuế, song PGS.TS Đinh Trọng Thịnh cũng lưu ý, khi nhà đầu tư nước ngoài thâu tóm khu công nghiệp, trở thành người thực hiện phân phối ở đó, họ có thể mời gọi các nhà đầu tư nước họ đến đầu tư. Dù việc này có thể tạo thành một hệ thống sản xuất đồng bộ, giúp giảm chi phí nhưng rõ ràng doanh nghiệp Việt đã không có cơ hội để tham gia vào đó.

Đặc biệt, ở một số khu công nghiệp, nhà đầu tư ngoại có thể lợi dụng chính sách, thực hiện mua đi bán lại mảnh đất đó. Thậm chí, họ đòi mảnh đất rất rộng sau đó sang tên, hoặc xây dựng nhà xưởng lớn cho doanh nghiệp Việt thuê đi thuê lại.

"Khi ấy, lợi ích chui vào túi nhà đầu tư ngoại, còn chi phí nhà nước bỏ ra chưa chắc đã thu hồi được, nguồn lực nhà nước bỏ ra bị lãng phí.

Vì thế, phải xem xét, tính toán vấn đề này và hết sức tỉnh táo trong quá trình thu hút nhà đầu tư ngoại vào các khu công nghiệp bởi nhà đầu tư nào cũng vậy, hễ có lợi là làm", PGS.TS Đinh Trọng Thịnh nhấn mạnh.

Thành Luân

Thứ Năm, 28/02/2019 07:40

Sự Kiện