Mỹ bỏ Incirlik và Al-Udeid: Dấu hỏi cho tương lai Thổ, Qatar

(Bình luận quân sự) - Mỹ đã chuyển binh sĩ, máy bay và thiết bị bảo đảm từ căn cứ không quân Incirlik và Al-Udeid ở Thổ Nhĩ Kỳ và Qatar sang lãnh thổ Saudi Arabia.

Mỹ chuyển căn cứ không quân từ Qatar sang Saudi Arabia

Kế hoạch đẩy nhanh việc di chuyển lực lượng và phương tiện của Quân đội Mỹ từ căn cứ lớn nhất của Bộ tư lệnh Chiến trường Trung tâm (US CENTCOM) ở Qatar tới Saudi Arabia đã được Tổng thống Donald Trump và hoàng tử Saudi Muhamed bin Salman chấp thuận.

Quyết định này đã được thông qua trong khuôn khổ chuyến thăm Washington của hoàng tử Saudi Muhamed bin Salman. Ông hoàng Saudi Arabia đã gặp Tổng thống Mỹ Donald Trump tại Nhà Trắng vào ngày 20 tháng 3 và hai bên đã nhất trí tiến hành kế hoạch này.

Các thiết bị của Mỹ đang được vận chuyển ra khỏi Al-Udeid ở Qatar tới Căn cứ Không quân Prince Sultan (Prince Sultan Air Base) ở trung tâm Saudi Arabia, gần Al Kharj, cách thủ đô Riyadh 77 km về phía Nam.

Mười lăm năm trước đây, căn cứ này là trung tâm không quân chính của Quân đội Mỹ trong khu vực Vịnh dồi dào dầu mỏ, thời điểm cao nhất có tới hơn 60.000 nhân viên chiến đấu và phục vụ của Hoa Kỳ.

Khi Mỹ xâm lược Iraq vào năm 2003 và chiếm được Baghdad, sau đó dẫn tới cái chết của Tổng thống Saddam Husein, các nhà cai trị của Vương quốc Saudi Arabia đã nhấn mạnh đến việc di chuyển quân đội Mỹ ra khỏi đất nước của mình. Và giờ đây, Saudi đang mở rộng cửa đón quân Mỹ trở lại.

Các nguồn tin từ giới phân tích chính trị và các chuyên gia quân sự Trung Đông nhận định rằng, đây là một sự kiện gây chấn động khu vực Trung Đông, nâng tầm mối quan hệ Mỹ-Saudi lên mức độ mà từ trước đến nay chưa đồng minh nào có được.

Sự chuyển dịch lực lượng này có ý nghĩa quân sự rất to lớn. Binh lính Mỹ hiện nay đã được tái triển khai đến Saudi; điều này chắc chắn sẽ truyền tải một thông điệp rõ ràng đến Iran rằng, chính quyền Trump đã trở lại sau 15 năm, để bảo vệ chế độ hoàng gia ở Riyadh trước Tehran.

Ngoài ra, nguồn tin Trung Đông cũng tiết lộ rằng, mặc dù đã nhiều lần phủ nhận, song chính quyền của ông Donald Trump đang trong quá trình thực hiện một quyết định quan trọng khác, đó là “thu gom” binh lính và trang bị không quân để rời bỏ căn cứ Incirlik ở miền nam Thổ Nhĩ Kỳ - căn cứ tác chiến không quân đóng vai trò quan trọng bậc nhất vài chục năm qua, trong chiến lược Trung Đông của Mỹ, không chỉ đối với Syria mà còn trong toàn khu vực.

Mỹ triệt thoái khỏi căn cứ không quân Incirlik-Thổ Nhĩ Kỳ

Các nguồn tin tình báo ở Trung Đông thông báo rằng các binh lính, máy bay và thiết bị bảo đảm không quân của Hoa Kỳ vốn được đặt tại Incirlik, một phần đã tạm thời được chuyển sang các căn cứ ở Đông Âu, một phần đã được di chuyển vào các căn cứ trong lãnh thổ Syria.

My bo Incirlik va Al-Udeid: Dau hoi cho tuong lai Tho, Qatar

Mỹ quyết định rời khỏi căn cứ không quân Incirlik và Al-Udeid của Thổ Nhĩ Kỳ và Qatar, chuyển sang căn cứ Prince Sultan của Saudi Arabia

Hiện nay, Lầu Năm Góc cũng đang xem xét căn cứ Andravida ở phía nam Hy Lạp như là một phương án tối ưu để thay thế cho Incirlik.

Bên cạnh đó, đồng minh lớn của Mỹ là Đức, quốc gia châu Âu mạnh nhất trong khối Liên minh Quân sự Bắc Đại Tây Dương (NATO) cũng đã điều chuyển hàng trăm binh sĩ và các máy bay trinh sát-tấn công Panavia Tornado; cùng với các máy bay vận tải, máy bay tiếp dầu của mình từ căn cứ Incirlik sang căn cứ không quân Azraq ở khu vực Zarqa, phía Bắc Jordan.

Một sự lựa chọn nữa là Đức có thể triển khai máy bay ở căn cứ không quân đặt trên đảo Síp, Quốc đảo lớn thứ ba trên biển Địa Trung Hải, nơi có các căn cứ quân sự của không-hải quân Anh.

Việc di dời hai căn cứ không quân lớn của Hoa Kỳ ở Trung Đông chắc chắn sẽ làm rung chuyển cán cân quân sự chiến lược trong khu vực.

Việc di chuyển bố trí binh lực này về danh nghĩa bắt nguồn từ việc giảm mạnh quy mô và cường độ của cuộc chiến chống tổ chức khủng bố Nhà nước Hồi giáo (IS) ở cả Iraq và Syria; do đó, nhu cầu hoạt động không quân của Hoa Kỳ ở Syria, Iraq và cả khu vực Trung Đông trở nên ít hơn.

Tuy nhiên, sự thay đổi lực lượng lớn của Mỹ trong khu vực không chỉ đơn thuần mang ý nghĩa quân sự mà nó còn có ý nghĩa chính trị to lớn, đặc biệt là với khối đồng minh Trung Đông của Mỹ, thể hiện sự chuyển hướng mang ý nghĩa thiên lệch rõ rệt đối với Saudi Arabia.

Còn đối với Thổ Nhĩ Kỳ và Qatar, vấn đề đầu tiên là vai trò của hai nước này đã trở nên không còn quá quan trọng đối với Mỹ trong vấn cờ địa-chính trị Trung Đông; vấn đề thứ hai là Doha và Ankara đã không còn nhận được sự tin tưởng tuyệt đối từ phía chính quyền của ông Donald Trump.

Rõ ràng là việc di chuyển đồng loạt lực lượng, phương tiên khỏi 2 căn cứ không quân Al-Udeid và Incirlik của Qatar và Thổ Nhĩ Kỳ sang lãnh thổ Saudi Arabia và Syria có mối quan hệ chặt chẽ với nhau.

Việc Hoa Kỳ từ bỏ 2 căn cứ không chỉ liên quan đến quan hệ song phương Mỹ-Thổ, Mỹ-Qatar hay Mỹ-Saudi mà có sự đan xen phức tạp, đánh dấu một bước ngoặt mới trong chính sách Trung Đông của Mỹ, báo hiệu sự “hoán chuyển vị thế” giữa một số đồng mình của Hoa Kỳ.

Điều này chúng ta sẽ tìm hiểu kỹ hơn trong kỳ sau.

Thiên Nam

Chủ Nhật, 25/03/2018 13:51

Báo Đất Việt trên Facebook
.
Sự Kiện