Những tổn thất lớn và thất bại của Mỹ tại Afghanistan

(Bình luận quân sự) - Xin được cung cấp một số số liệu về những tổn thất của Mỹ tại quốc gia Trung Á này sau gần 20 năm can thiệp quân sự

Những số liệu được thể hiện qua bài viết của chuyên gia quân sự Nga quen thuộc Ilia Polonski đăng trên “Bình luận quân sự” ngày 6/5/2020:

Nhung ton that lon va that bai cua My tai Afghanistan

“Năm nay là năm thứ 19 kể từ khi Mỹ bắt đầu chiến dịch quân sự của mình tại Afghanistan. Trong khoảng thời gian dài gấp 2 lần thời gian hiện diện quân sự cũng tại nước này của Liên Xô, người Mỹ cũng đã không thể giành được chiến thắng trong cuộc xung đột tại đây.

Cách đây không lâu, giáo sư Stephen Walt của Đại học Harvard đã cho đăng tải một bài báo, trong đó có lời kêu gọi giới lãnh đạo Mỹ thừa nhận rằng Mỹ đã thua trong cuộc chiến tại Afghanistan.

Tất nhiên, Tổng thống Mỹ Donald Trump và ê kíp của ông sẽ không bao giờ nói thẳng như vậy, nhưng chỉ riêng một thực tế là ý tưởng việc việc rút quân Mỹ khỏi Afghanistan được đưa ra bàn luận hết lần này đến lần khác cũng đã là sự xác nhận gián tiếp rằng Mỹ đã thất bại.

Bởi vì suy cho cùng, Mỹ sẽ rút quân hoặc là sau khi đã đạt được mục tiêu, hoặc là khi Mỹ đã không còn thể đạt thêm được một cái gì lớn hơn nữa. Do Phong trào khủng bố Taliban vẫn chưa bị đánh bại, kết luận số hai có vẻ là có cơ sở hơn cả.

Tổn thất về người và thiệt hại tài chính

Trong gần hai thập kỷ, đã có hàng nghìn quân nhân Mỹ và quân nhân Các lực lượng vũ trang đồng minh NATO của Mỹ đã thiệt mạng ở Afghanistan.

Cụ thể, tổn thất về người của Các Lực lượng Vũ trang )CLLVT) Mỹ tính đến giữa năm 2019 được đánh giá là hơn 2.400 người chết và 20.000 người bị thương.

Đó là chưa tính tổn thất về người của các công ty quân sự tư nhân với không ít lính đánh thuê là công dân Mỹ.

Quân đoàn Vệ binh Cách mạng Hồi giáo Iran (IRGC) đã công bố con số là có tới 5.800 lính Mỹ thiệt mạng, và nhấn mạnh rằng các số liệu chính thức không tính tới những người chết là quân nhân phục vụ trong Quân đội Mỹ nhưng lại có quốc tịch nước ngoài,- và số này không phải là ít.

Chi phí cho các hoạt động tác chiến tại đây cũng rất ấn tượng. Theo các số liệu chính thức của Bộ Quốc phòng Mỹ,hiện diện quân sự ở Afghanistan từ tháng 10/2001 đến tháng 9/2019 đã ngốn của ngân sách Mỹ tới 778 tỷ USD.

Các chuyên gia độc lập đưa ra những con số còn “ấn tượng” hơn rất nhiều - lên đến 2.000 tỷ đô la.

Thời kỳ khó khăn nhất xét từ góc độ tài chính đối với Mỹ là các năm 2010-2012, khi mà quân số của Quân đội Mỹ tại Afhanistan vượt quá 100.000 người. Như vậy là khi đó đã hơn 1/10 quân số CLLVT Mỹ có mặt tại Afghanistan.

Các máy bay lên thẳng bị bắn hạ: những tổn thất về người lớn nhất cùng lúc của Mỹ

Như chúng ta còn nhớ, thời gian đầu khi đưa quân vào Afghanistan của Mỹ là tương đối thành công. Năm 2002, Mỹ tiến hành Chiến dịch “Anaconda” nổi tiếng với cái giá là sinh mạng của 8 binh sỹ CLLVT Mỹ.

Nhưng sau đó, Taliban đã phát động một cuộc chiến tranh du kích thực sự chống lại người Mỹ và các đồng minh của Mỹ. Tổn thất của Quân đội Mỹ bắt đầu tăng lên.

Cụ thể, vào tháng 6/2005, một máy bay lên thẳng MH-47 đã bị bắn rơi làm 16 lính đặc nhiệm Mỹ trên máy bay thiệt mạng. Kể từ đầu chiến dịch, đây là tổn thất cùng lúc lớn nhất của Quân đội Mỹ tại Afghanistan.

Nhưng tổn thất trong một lần lớn nhất là trong năm 2011, khi một chiếc máy bay lên thẳng Chinook CH-47 của NATO bị tên lửa Taliban bắn hạ ở tỉnh Wardak, phía Tây Kabul vào ngày 6 tháng 8 năm 2011.

Có tới 38 người thiệt mạng, trong đó có 7 lính đặc nhiệm Afghanistan và 31 người Mỹ (22 lính SEAL từ Nhóm đặc nhiệm Hải quân, 5 quân nhân của Trung đoàn đặc nhiệm không quân số 160, 3 lính thuộc Cục điều phối tác chiến Không quân Mỹ, 1 quân nhân huấn luyện chó nghiệp vụ và một phiên dịch dân sự).

Nhung ton that lon va that bai cua My tai Afghanistan

Cuộc tấn công trạm kiểm soát ở Nuristan

Bất chấp mọi nỗ lực và dù đã huy động một số lượng rất lớn quân nhân đến Afganistan, Mỹ vẫn không thể nắm quyền kiểm soát các khu vực khó tiếp cận.

Ví dụ, vào tháng 10/2009, Taliban đã giết 8 lính Mỹ cùng lúc trong cuộc tấn công một trạm kiểm soát của Mỹ ở tỉnh Nuristan sát biên giới với Pakistan.

Cuộc tấn công này đã đủ để buộc lực lượng Mỹ và NATO rút hẳn khỏi Nuristan, bàn giao chức năng duy trì trật tự ở tỉnh miền núi này cho các lực lượng an ninh Afghanistan.

Nếu nói về quy mô của cuộc chiến tranh du kích, chúng ta có thể dẫn một số con số sau đây: chỉ trong năm 2010, Lầu Năm Góc đã ghi nhận tới 18.057 trường hợp tấn công các binh sỹ Mỹ và các đồng minh NATO ở Afghanistan.

Và cuối cùng, giới lãnh đạo quân sự Mỹ buộc phải quyết định rút quân theo từng giai đoạn và thay thế một phần quân Mỹ bằng các chiến binh của các công ty quân sự tư nhân. Sau khi thực hiện kế hoạch này, tổn thất của quân Mỹ, dĩ nhiên, đã giảm đi rất đáng kể. Nhưng tình hình tại Afganistan lại càng trở nên phức tạp.

Mỹ đã thất bại?

Trước đây, các chuyên gia quân sự Pierre Allan và Albert Stahel khẳng định rằng để có thể kiểm soát được lãnh thổ Afghanistan, cần có ít nhất 300.000 quân.

Những chuyên gia trên đưa ra con số như vậy căn cứ vào những tính toán rút ra từ kinh nghiệm tiến hành chiến dịch quân sự của Liên Xô tại Afganistan, nhưng có thể khẳng định rằng trong tình hình như hiện tại, con số trên (cần để kiểm soát lãnh thổ Afganistan) nếu có giảm thì cũng không nhiều.

Dĩ nhiên, thậm chí vào thời kỳ đỉnh điểm của chiến dịch quân sự tại Afghanistan, người Mỹ và đồng minh cũng không thể triển khai tới 300. 000 quân tại đây, còn sau khi bắt đầu cắt giảm quy mô hiện diện quân sự, người Mỹ cũng mất luôn quyền kiểm soát đối với hầu hết các khu vực lãnh thổ Afganistan.

Trên thực tế, mọi thứ đã lại trở “về số không". Về bản chất, đây là một thất bại của Quân đội Mỹ.

Tuy vậy, nhà phân tích người Mỹ Elan Djurno lại cho rằng thất bại của Mỹ ở Afghanistan không phải do thiếu quân hoặc do các hành động sai lầm của lực lượng Mỹ tham chiến tại đây, mà chính là do triết lý chung dẫn đến sự hiện diện quân sự của Mỹ tại một quốc gia quá xa nước Mỹ này.

Và thêm nữa, đối với chính phủ hiện tại tại Afghanistan, việc rút hoàn toàn quân Mỹ ra khỏi đất nước này có thể là sẽ bước khởi đầu của sự kết thúc, bởi vì trong trường hợp này, các chiến binh Taliban sẽ không bỏ lỡ cơ hội của mình”.

Lê Hùng- Nguyễn Hoàng (dịch)

Thứ Bảy, 15/08/2020 08:04

Sự Kiện