Việt Nam cần thay MiG-21: Những ứng viên tiềm năng

(Bình luận quân sự) - Giới chuyên gia Nga đang có những bình luận về việc Không quân Việt Nam sẽ chọn mua loại chiến đấu cơ nào để thay thế cho MiG-21 của Liên Xô.

Cổng thông tin Nga topwar.ru và hãng thông tấn Sputnik Nga mới đây đã có những bài viết bình luận về vấn đề Việt Nam đang có nhu cầu thay thế vài trăm chiếc máy bay tiêm kích Mikoyan MiG-21 được chế tạo từ những thập niên 60-70 của thế kỷ trước.

Theo đó, giới truyền thông Nga cho rằng, Việt Nam không dễ tìm ra phương án thích hợp để thay thế số máy bay MiG-21 đã hết thời hiệu vận hành.

Hiện nay, Nga không sản xuất loại tiêm kích hạng nhẹ một động cơ, nhưng loại máy bay chiến đấu này vẫn đang được chế tạo tại Hoa Kỳ (F-16 Fighting Falcon), Thụy Điển (Saab JAS 39 Gripen), Ấn Độ (HAL Tejas) và Trung Quốc (ChengduJ-10).

F-16 Fighting Falcon: Chiến đấu cơ được ưa chuộng nhất

Vấn đề đáng lưu ý là tại Triển lãm Quốc tế về Quốc phòng và An ninh ở Hà Nội (DSE-2019) hồi năm ngoái, hãng Lockheed Martin của Hoa Kỳ đã giới thiệu một trong những phiên bản máy bay chiến đấu mới nhất “Chim ưng chiến” là tiêm kích F-16 Block 70/72.

Quả thực, F-16 là một trong những máy bay chiến đấu được mua sắm nhiều nhất trên thế giới, với với tổng số hơn 4.500 chiếc đã được sản xuất. Máy bay này đã và đang đang phục vụ trong lực lượng không quân của 24 nước trên khắp thế giới (kể cả chính Hoa Kỳ).

Trong bài phỏng vấn của Sputnik, Đại tá quân dự bị của Lực lượng Không quân-Vũ trụ Nga, TS Khoa học Quân sự Makar Aksyonenko lưu ý rằng, F-16 được sử dụng khá tích cực trong các cuộc chiến tranh và xung đột vũ trang cục bộ ở khắp nơi trên thế giới.

Theo dữ liệu của các nguồn mở, phiên bản sửa đổi Block 70/72 - hiện thân của khái niệm F-16V (Viper), được trang bị radar mảng pha chủ động (AFAR) mới, tổ hợp tác chiến điện tử với hệ thống gây nhiễu và hàng loạt cải tiến khác ở hệ thống thiết bị điện tử của máy bay, mà theo ý kiến của các chuyên gia nước ngoài, “hầu như giống hệt” mẫu chiến đấu cơ thế hệ thứ 5 là F-22 Raptor và F-35 Lightning II.

Nhờ có đường truyền dữ liệu theo tiêu chuẩn Link 16, máy bay F-16V (Block 70/72) có khả năng trao đổi thông tin chiến thuật trong chế độ thời gian hiện thực với chiến đấu cơ thế hệ 5, với máy bay phát chỉ huy-cảnh báo sớm (AWACS) tầm xa và với hệ thống tên lửa phòng không Patriot.

Viet Nam can thay MiG-21: Nhung ung vien tiem nang
MiG-21 và F-16 đều là chiến đấu cơ hạng nhẹ, một động cơ, một chỗ ngồi

Theo nhận xét của giới chuyên gia quân sự phương Tây, nhờ các tổ hợp tác chiến điện tử, máy bay có thể nâng cao “khả năng sống sót chiến đấu” trong điều kiện cuộc giao tranh với đối thủ có lực lượng phòng không mạnh mẽ. 

F-16 có phù hợp không?

Theo Đại tá Aksyonenko, chỉ tính riêng hợp đồng mua sắm F-16 thì quân đội Việt Nam đã phải tốn phí tài chính lớn.

Phi công quân sự giàu kinh nghiệm cảnh báo rằng việc chuyển sang loại đạn dược mới đối với chiến đấu cơ hoàn toàn khác, sang một tổ hợp thiết bị mặt đất khác, thì khâu tái cơ cấu các dịch vụ sân bay không thể tránh khỏi sẽ đòi hỏi khoản tốn phí vật chất và tài chính khổng lồ.

“Ngoài ra, trong giai đoạn thích nghi với tổ hợp máy bay mới và chuyển giao hệ thống dịch vụ kèm theo, thành phần chiến đấu cơ của Không quân Việt Nam sẽ thuần tuý là chưa thể sẵn sàng chiến đấu” - chuyên gia Makar Aksyonenko nói.

Hơn nữa, phí tổn sẽ không chỉ đến từ việc phải mua sắm F-16 mà còn từ những hệ quả khác đi kèm theo nó.

Theo vị chuyên gia quân sự Nga, với những tính năng thiết kế được nêu ở trên, tổ hợp hàng không chiến đấu hiện đại này có 2/3 thiết bị điện tử được kết nối chắc chắn đáng tin cậy với các hệ thống vũ khí không quân, mặt đất, hải quân và các sở chỉ huy của quốc gia.

Nếu Việt Nam chỉ mua sắm mỗi máy bay F-16 thì sẽ là vô nghĩa, toàn bộ những lợi thế từ tổ hợp điện tử hiện đại của máy bay sẽ “trở về 0”  vì nghiễm nhiên bị vô hiệu hóa.

Như vậy, nếu Việt Nam mua F-16 Block 70/72 chắc chắn không tránh khỏi kéo theo việc mua các thiết bị cho trung tâm điều phối chỉ huy dẫn đường hàng không, cùng với hệ thống phòng không, các loại chiến hạm hải quân tương thích, hoạt động trong một trường thông tin-chỉ huy thống nhất!

Nhưng khi đó, mức giá của hợp đồng F-16 sẽ tăng gấp nhiều lần và Việt Nam cũng cần thêm nhiều hợp đồng nữa để thay thế hàng loạt hệ thống trang bị, vũ khí của quân đội.

Ngoài ra, độ tin cậy về kỹ thuật của F-16 cũng chưa hẳn đã là hoàn hảo. F-16 được thiết kế sử dụng với mục đích tiến hành những đòn tấn công bất ngờ mà không cần xâm nhập vào khu vực phòng không chủ động hoặc vùng phản công của máy bay đối phương.

Nhưng ngay cả trong điều kiện “đảm bảo tương đối” như vậy, tổn thất của F-16 trong toàn bộ thời gian tham gia các cuộc chiến tranh cục bộ vẫn lên tới con số gần 160 chiếc.

Hơn nữa, kể từ thời điểm bắt đầu vận hành, đã ghi nhận 671 vụ tai nạn máy bay F-16 trong điều kiện “không chiến đấu” (trong đó có 286 trường hợp là của Không lực Hoa Kỳ). Trong thiệt hại máy bay đó còn kèm theo tổn thất sinh mạng của hơn 200 phi công và gần 100 người trên mặt đất, hiện diện trong khu vực xảy ra tai nạn máy bay.

Như vậy, độ tin cậy chắc chắn, khả năng sinh tồn của máy bay và sự sống sót phi công vẫn là yêu cầu cần được cải thiện; nếu không, nó sẽ phát sinh những thiệt hại lớn, mà đối với Việt Nam, mỗi máy bay, mỗi phi công đều là tài sản quý báu của quốc gia.

Trong bài viết sau, chúng ta sẽ tìm hiểu thêm những phân tích khác về cơ hội hiện diện trong biên chế không quân Việt Nam của các máy bay Ấn Độ, Thụy Điển, Trung Quốc và cả cơ hội của chiến đấu cơ Nga.

Huy Bình

Thứ Năm, 09/07/2020 18:46

Báo Đất Việt trên Facebook
.
Sự Kiện