Quân đội Mỹ cần tiền để giữ 'nhuệ khí'?

(Lực lượng vũ trang) - NI cho rằng việc cải thiện “nhuệ khí” của quân đội Mỹ là một quá trình đòi hỏi nhiều năm duy trì ngân sách đầy đủ.

Nguyên nhân khiến quân đội Mỹ suy yếu

Trang National Interest (NI) của Mỹ mới đây trích lại nội dung đáng chú ý năm 2012 giữa hai ứng cử viên tổng thống khi đó là ông Barack Obama và Mitt Romney. Khi đó, ông Romney cho rằng Hải quân Mỹ sở hữu số lượng tàu biển ít hơn quân số thời Chiến tranh Thế giới I. Ông Obama đã mỉa mai: “Ồ, thưa ông, chúng ta hiện nay cũng không có nhiều ngựa chiến hay lưỡi lê như hồi đó, bởi vì bản chất của lực lượng quân đội đã thay đổi”.

NI cho rằng, trên thực tế, cả hai đều đúng. Nếu nước Mỹ muốn thành công, họ phải đảm bảo duy trì ưu thế quân sự xét cả về chất và lượng để có thể đương đầu với nhiều kẻ thù cùng lúc.

Quan doi My can tien de giu 'nhue khi'?
Mỹ luôn có tham vọng chiến thắng nhiều cuộc chiến cùng lúc

Trong Chiến tranh Lạnh, các chính trị gia đều công nhận rằng Mỹ đủ khả năng tham chiến đồng thời 2 cuộc xung đột hoặc trên 2 mặt trận. Tuy nhiên, ở thời điểm đó, Mỹ chỉ đối mặt với một kẻ thù lớn, còn hiện tại, Mỹ đang đứng trước thách thức từ hàng loạt cường quốc khu vực và quốc tế như Trung Quốc, Nga, Iran, Triều Tiên và thậm chí là cả Thổ Nhĩ Kỳ.

NI dẫn ý kiến chuyên gia nhận định về nguy cơ từ sự trỗi dậy của Trung Quốc. Trong bối cảnh dịch bệnh COVID-19, Trung Quốc được cho là đã và đang tận dụng tiềm lực công nghiệp để thúc đẩy tham vọng bá quyền về mặt quân sự.

Trong chiến dịch tranh cử năm 2016, Tổng thống Mỹ Donald Trump từng hứa hẹn sẽ xây dựng một hạm đội 350 tàu chiến cho Hải quân Mỹ. Trong khi ông Trump chưa hoàn thành lời hứa này thì Trung Quốc đã thực hiện được mục tiêu.

Theo NI, sụt giảm trong các khoản đầu tư quân sự của Mỹ diễn ra trong bối cảnh Trung Quốc, Nga và nhiều đối thủ tiềm năng khác liên tục cải thiện năng lực và thậm chí còn vượt Mỹ trong nhiều lĩnh vực như sản xuất tên lửa siêu thanh, tên lửa chống vệ tinh và cả một số hệ thống tự hành.

Ưu thế của Mỹ trong quân sự sụt giảm phản ánh 2 vấn đề, cụ thể là chính sách mua sắm lỗi thời của Lầu Năm Góc và sự thiếu vắng những cải tổ cần thiết trong bối cảnh Lầu Năm Góc vừa tìm cách cải thiện hiệu quả tác chiến, vừa vẫn phải dành sự tập trung cho những cuộc chiến kéo dài, thay vì chuẩn bị cho những nguy cơ tiếp theo.

Quan doi My can tien de giu 'nhue khi'?
Hải quân Mỹ được cho là đang bị căng sức quá mức

NI đổ lỗi cho một Quốc hội “cứng nhắc và thiếu đồng bộ” đã quyết định cắt giảm các khoản chi tiêu của Bộ Quốc phòng Mỹ. Nỗ lực giảm thiểu và hạn chế doanh thu của ngành công nghiệp nền tảng đã dẫn đến những vấn đề quan liêu và phức tạp hóa quá trình mua sắm trang thiết bị.

Tốc độ xúc tiến các hợp đồng của quân đội Mỹ cũng ở trong tình trạng đáng báo động. Có khi phải mất tới 5-6 năm, hoặc thậm chí là lâu hơn, để đóng mới một tàu hải quân. NI thừa nhận, quãng thời gian từ lúc bắt đầu hợp đồng cho tới khi con tàu hoàn thiện đã khiến thành phẩm trở nên lạc hậu ở thời điểm hạ thủy.

Tiền giúp tăng “nhuệ khí” quân đội Mỹ?

NI cho rằng giải pháp cho 2 vấn đề này phụ thuộc vào nhận thức và hành động của giới chức trong việc thay đổi bối cảnh nghiên cứu và phát triển. Nợ công sẽ sớm vượt mức GDP là một thực tế cho thấy Bộ Quốc phòng khó có thể tăng chi phí đầu tư cho các hoạt động nghiên cứu và phát triển.

Câu hỏi đặt ra là Lầu Năm Góc sẽ làm thế nào để tận dụng hiệu quả ngành công nghiệp tư nhân trong bối cảnh mới hiện nay. Để giảm chi phí trong dài hạn mà không phải đánh đổi bằng việc để khu vực tư nhân tham gia các hoạt động phát triển nhạy cảm, Bộ Quốc phòng cần phải cho phép các nhà sản xuất quốc phòng có khả năng đạt tỷ suất lợi nhuận ở mức cạnh tranh.

Quan doi My can tien de giu 'nhue khi'?
Dự án F-35 của Mỹ tiếp tục bị chỉ trích là tốn kém và không hiệu quả

NI đề xuất, chính phủ Mỹ có thể quyết định cơ sở cho việc đàm phán về giá cả, song mức giá cần căn cứ vào thực chất, chứ không phải ở mức thấp hoặc chỉ mang tính cạnh tranh về hình thức. Tờ báo Mỹ nói rằng điều này không đồng nghĩa với việc “mở cửa tự do” hay “trao không” cho khu vực tư nhân.

Theo NI, một nền tảng công nghiệp và công nghệ quốc phòng được đầu tư thích đáng là yếu tố quan trọng giúp đảm bảo cơ sở công nghiệp và công nghệ dài hạn cho Bộ Quốc phòng Mỹ. Một khu vực tư nhân phát triển mạnh cũng sẽ giảm thiểu những rủi ro về phá sản, về nguy cơ bị nước ngoài mua lại và ảnh hưởng tiêu cực từ nguồn đầu tư nghiên cứu-phát triển nội bộ eo hẹp. Cách làm này cũng sẽ thúc đẩy những đổi mới quan trọng.

Nếu tiềm năng về lợi nhuận cao hơn, sẽ có nhiều doanh nghiệp tham gia thị trường quốc phòng, tạo ra nhiều sự cạnh tranh hơn và giúp giảm chi phí trong dài hạn. Theo đó, nếu các doanh nghiệp cho rằng những hoạt động nghiên cứu và phát triển quân sự có thể đem lại lợi nhuận lớn, họ sẽ hứng thú hơn với việc đổi mới và sáng tạo.

NI than phiền rằng chính sác quy định của Quốc hội và bộ máy hành chính của Lầu Năm Góc đã và đang bóp nghẹt những công cụ về thị trường và cạnh tranh. Thực tế hành chính quan liêu và những quy định được cho là nguyên nhân làm suy yếu quân đội Mỹ mà theo NI là “đáng được ghen tỵ”.

Quan doi My can tien de giu 'nhue khi'?
Lầu Năm Góc là một "thế lực" luôn giành phần đáng kể trong chiếc bánh ngân sách của Mỹ

Hồi tháng 4 vừa qua, NI cũng than phiền về nguy cơ Mỹ cắt giảm ngân sách quốc phòng trong thời gian tới. Bên cạnh đó, tờ báo này ra sức bảo vệ cho “túi tiền” của Lầu Năm Góc khi viết rằng: “Chi tiêu quốc phòng không phải là nguyên nhân đẩy Mỹ chìm sâu vào nợ nần. Trên thực tế, tỷ lệ chi tiêu quốc phòng trong ngân sách liên bang đang giảm dần trong một thập kỷ qua”.

Theo NI, hiện nay, tỷ lệ này chỉ ở mức 15%, mức thấp nhất trong lịch sử. NI giải thích thêm, nhân tố đã đẩy Mỹ đến bên bờ vực vỡ nợ là cách chi tiêu ngoài tầm kiểm soát vào các chương trình phúc lợi đặc biệt. Chỉ riêng 3 chương trình - chương trình chăm sóc người già, chương trình cho người thu nhập thấp và chương trình an sinh xã hội - đã chiếm hơn một nửa chi tiêu liên bang năm 2019.

NI lý luận thêm rằng, nếu Mỹ lựa chọn giải quyết nợ công, khi đó việc hạn chế gia tăng chi tiêu quốc phòng và tìm kiếm cách thức tiết kiệm chi tiêu mới trong Lầu Năm Góc nên được đưa vào giải pháp tổng thế. Tuy nhiên, nỗ lực nghiêm túc để giải quyết các yếu tố gây nợ công phình to phải nhằm vào các chương trình phúc lợi đặc biệt, chứ không phải chi tiêu quốc phòng.

NI nhấn mạnh việc tiếp tục tái xây dựng lực lượng quân đội Mỹ là vô cùng quan trọng. Theo đó, việc cải thiện “nhuệ khí” của quân đội Mỹ là một quá trình đòi hỏi nhiều năm duy trì ngân sách đầy đủ. NI kêu gọi các nhà lãnh đạo Mỹ không nên làm suy yếu quân đội nước này, vốn là một trong các công cụ có giá trị nhất để duy trì sự thịnh vượng và an ninh của Mỹ ở trong và ngoài nước.

Đông Triều

Thứ Sáu, 11/09/2020 06:33

Báo Đất Việt trên Facebook
.
Sự Kiện