Báo Mỹ so sánh tiêm kích thử nghiệm YF-23 với F-22

(Vũ khí) - Siêu tiêm kích YF-23 có thể xuất sắc hơn F-22 về nhiều mặt, đặc biệt là tốc độ, phạm vi và khả năng tàng hình.

Tờ Sandboxx số ra hôm 20-10 mới đây cho biết, sau một thập kỷ rưỡi kể từ lần đầu tiên được đưa vào sử dụng, F-22 Raptor (Chim ăn thịt) của hãng Lockheed Martin là một máy bay tiêm kích thế hệ 5, sử dụng kỹ thuật tàng hình đầu tiên trên thế giới, được xem là một chiến đấu cơ ưu việt.

Nhưng sự thế trở nên ngược dòng khi siêu tiêm kích YF-23 thử nghiệm ra đời, và nhất là khi F-22 đã bị giãn tiến độ sản xuất hàng loạt.

Bao My so sanh tiem kich thu nghiem YF-23 voi F-22
Bao My so sanh tiem kich thu nghiem YF-23 voi F-22
Siêu tiêm kích YF-23 và Chim ăn thịt F-22 Raptor (có thể ghép thành 1)

Bối cảnh ra đời siêu tiêm kích YF-23

Thập niên 80, Không quân Mỹ mở thầu chương trình Máy bay Chiến thuật Tiên tiến (ATF) để đối trọng với dàn phản lực mới của Liên Xô như Su-27 và Mig-29 mặc dù còn chưa đầy một thập kỷ nữa thì Liên Xô tan ra, nhưng chiến đấu của LX thuộc nền tảng thế hệ thứ tư, có khả năng đặc biệt chế ngự hầu hết các loại máy bay chiến đấu hàng đầu của Mỹ, như F-15 Eagle và F-16 Fighting Falcon.

Bằng chương trình ATF, tập đoàn Lockheed Martin và Northrop Grumman cùng được mời thầu phát triển mẫu thử nghiệm để cạnh tranh cho chương trình nói trên.

Lockheed Martin giới thiệu mẫu YF-22, trong khi đó Northrop Grumman lại trình diễn mẫu YF-23. Về cơ bản, YF-22 và YF-23 đều được chế tạo với khả năng tàng hình cao.

Thay vì tiếp tục phát triển các máy bay chiến đấu ngày càng mạnh hơn và bay cao hơn như đã từng thấy trong suốt thời kỳ Chiến tranh Lạnh, Không quân Mỹ (USAF) lại muốn kết hợp giữa khả năng của các dòng chiến đấu cơ hiện có với khả năng tàng hình của thế hệ tiếp theo, đặc biệt là khả năng “siêu siêu tốc” hoặc duy trì tốc độ siêu thanh mà không cần sử dụng bộ phận đốt phía sau của máy bay.

Siêu hành trình nói trên có thể hiểu máy bay chiến đấu thế hệ mới có thể áp sát máy bay phản lực đối phương với tốc độ cực cao mà không cần tốn nhiều nhiên liệu, và giúp máy bay có thể tham chiến trong thời gian dài trong một chiến cam go trong tương lai.

USAF dự định đặt hàng 750 chiếc để thay thế F-15 Eagle làm tuyến phòng thủ đầu tiên đối đầu với máy bay ném bom và máy bay chiến đấu của Liên Xô.

Vào cuối năm 1986, hai tập đoàn Lockheed và Northrop đều được mười tham gia. Cả Lockheed lẫn Northrop đều có kinh nghiệm phát triển các nền tảng tàng hình cho USAF. Lockheed từng “tia ra” máy bay tàng hình hoạt động đầu tiên trên thế giới, F-117 Nighthawk.

Northrop đã thua Lockheed trong cuộc cạnh tranh cho hợp đồng đó, nhưng vẫn tiếp tục nghiên cứu khái niệm tàng hình cho đến khi B-2 Spirit ra đời, máy bay này vẫn còn phục vụ cho đến ngày nay.

Bao My so sanh tiem kich thu nghiem YF-23 voi F-22
Bao My so sanh tiem kich thu nghiem YF-23 voi F-22
YF-22 (trước) và YF-23 trong cuộc tranh tài ATF.

Tốc độ, khả năng tàng hình và cơ động

Hai mẫu YF-23 cuối cùng đều được chọn cho chế tạo. Chiếc đầu, được gọi là Góa Phụ Đen II (Black Widow II), vì nó toàn màu đen và được trang bị một cặp động cơ Pratt & Whitney cho phép máy bay đạt vận tốc Mach 1,43 trong vòng thử nghiệm đầu tiên năm 1990.

Chiếc thứ hai YF- 23, sơn màu xám và được đặt tên là Ma Xám (Grey Ghost), dùng động cơ General Electric YF120, tốc độ Mach 1,6 trong thử nghiệm.

Trong khi tốc độ tối đa của YF-23 hiện vẫn đang phân loại, thì theo giới phân tích quốc phòng, nó có thể đạt trên ngưỡng Mach 2. Tuy nhiên, chiếc F-22 đang hoạt động ngày nay đã vượt qua cả hai mốc đó, với tốc độ tối đa Mach 2,25 và khả năng siêu tốc đạt Mach 1,82.

Trong khi F-22 Raptor mang một nét tương đồng với các máy bay chiến đấu thế hệ 4 mặc dù có thiết kế tàng hình, thì YF-23 lại khá độc đáo. Giống như F-22, nó sử dụng đôi cánh hình kim cương để giảm tín hiệu radar, nhưng hai cánh khác nhau đáng kể ở phần mũi và đuôi.

Mũi của YF-23 rất nổi bật, với buồng lái của nó được đẩy về phía trước trên khung máy bay để cải thiện tầm nhìn và mỏ vịt rủ xuống làm tăng thêm tính thẩm mỹ giống như nền tảng của người ngoài hành tinh.

Ở mặt sau, một chiếc đuôi chữ V có thể chuyển động đều mang lại cho máy bay chiến đấu khả năng cơ động đáng kinh ngạc mặc dù nền tảng thiếu khả năng tạo vectơ lực đẩy của F-22.

YF-23 tỏ ra tàng hình hơn trước đối thủ, mặc dù nó được coi là kém cơ động hơn so với YF-22.

Điều khiển vecto lực đẩy cho phép phi công dựa vào lực đẩy của máy bay phản lực để tăng đáng kể khả năng cơ động, thậm chí còn cho phép máy bay tiếp tục bay theo một hướng khi nó hướng mũi sang hướng khác.

Northrop không chọn cấu hình radar tàng hình, nền tảng tổng thể nhẹ mà thay vào đó, họ sử dụng các bề mặt lớn của chiếc đuôi chữ V độc đáo để giúp máy bay đạt hiệu suất tối đa, tương đương nhưu F-22 mặc dù không có điều khiển vecto lực đẩy.

Cuối cùng, trong khi YF-23 có thể sánh ngang với các màn nhào lộn của F-22, Lockheed đã chiến thắng trong cuộc chiến bằng cách thể hiện khả năng của máy bay chiến đấu của mình theo phong cách năng động hơn.

Các phi công thử nghiệm của Lockheed đã tận dụng góc tấn công cao, bắn tên lửa và thực hiện các thao tác rất thuần thục. Trong khi YF-23 cũng có thể làm được điều tương tự, Northrop đã không tham gia cuộc trình diễn.

Nhiều người cho rằng chính kỹ năng thương mại, chứ không phải là khả năng nền tảng nghiêm ngặt, đã giúp YF-22 nổi bật trong tâm trí các quan chức quốc phòng.

Điểm đáng chú ý nhất mà YF-23 có lợi thế rõ ràng là về phạm vi hoạt động và nhiên liệu. Ngay từ giai đoạn phát triển, Hải quân Hoa Kỳ đã có kế hoạch chọn ứng viên để thay thế cho máy bay chiến đấu đánh chặn thế hệ thứ tư F-14 Tomcat.

Bán kính chiến đấu của YF-23 lớn hơn đáng kể so với F-22, khi kết hợp với cấu hình tàng hình tốt hơn một chút, có nghĩa là YF-23 có thể bay xa hơn vào vùng trời đang tranh chấp (nơi tiếp nhiên liệu không phải là một lựa chọn) so với đối thủ cạnh tranh Lockheed. Tiêu chí này được Hải quân Mỹ rất quan tâm, kể cả khi có tàu sân bay.

Đánh giá về YF-23 và YF-22, Bộ trưởng Không quân Donald Rice khi trao hợp đồng đã nhấn mạnh, cả YF-23 lẫn YF-22 rõ ràng là những chiến đấu cở đầy năng lực.

YF-23 của Northrop có tầm bay xa hơn và khả năng tàng hình vượt trội, còn YF-22 lại sử dụng hệ thống điện tử hàng không tiên tiến hơn và có một chút lợi thế về khả năng cơ động.

Như vậy quân đội đã có hai mô hình máy bay mới, mỗi chiếc có thể đáp ứng các yêu cầu kỹ thuật và nhu cầu riêng của USAF trong tương lai.

Liệu YF-23 có thể bị “tuyệt chủng” như F-22 không?

Niềm tin rằng Lockheed phù hợp hơn để cung cấp máy bay chiến đấu thế hệ tiếp theo trong bối cảnh ngân sách eo hẹp thì theo báo cáo công bố năm 1997 dựa trên đánh giá của Bộ Quốc phòng về chương trình đã dự kiến, thì chi phí có thể lên tới 17 tỷ USD.

(tương đương gần 26 tỷ USD thời giá hiện nay). Mỗi chiếc F-22 Raptor của Mỹ trị giá hơn 200 triệu USD, và cuối cùng, chương trình đã bị loại bỏ chỉ còn lại 186 chiếc trong số 750 chiếc dự kiến sẽ ​​được chế tạo.

Ngày nay, F-22 Raptor vẫn là máy bay chiến đấu có ưu thế trên không mạnh nhất hành tinh, nhưng nó chỉ tồn tại duy nhất với số lượng đang giảm dần.

Bởi hầu hết dây chuyền sản xuất đã bị “ngốn hết” để hỗ trợ cho chiến đấu cơ F-35 Joint Strike của Lockheed Martin. Vì vậy, F-22 có thể là một kẻ săn mồi hiệu quả nhưng đang đứng trước nguy cơ bị “ tuyệt chủng” cao.

Liệu một chiếc F-23 có thể tránh được “vết xe” của F-22 không ?. Điều này không ai có thể nói trước được, nhưng dù sao Northrop Grumman vẫn đóng một vai trò quan trọng trong trò chơi tàng hình.

Máy bay B-21 Raider sắp ra đời hứa hẹn là máy bay ném bom tiên tiến nhất từng được đưa lên bầu trời.

Nếu thông cáo báo chí của chính phủ có độ tin cậy cao, chương trình diễn ra đúng tiến độ cùng với giải ngân hợp lý thì dự án sẽ xuối bè mát mái, song cả hai điều này chính hãng sản xuất cũng không chắc chắn.

Và nét về F-22 Raptor và YF-23

F-22 Raptor là một máy bay tiêm kích thế hệ 5 của Lockheed Martin sử dụng kỹ thuật tàng hình đầu tiên trên thế giới.

Với giai đoạn phát triển bị kéo dài, nguyên mẫu được định danh YF-22, sau đó là F/A-22 trong suốt ba năm trước khi chính thức phục vụ USAF vào tháng 12 năm 2005 với tên gọi chính thức là F-22A.

Chỉ có 187 chiếc F-22 được chế tạo và biên chế cho USAF mặc dù kế hoạch ban đầu là 750 chiếc. F-22 bị cắt giảm số lượng đặt hàng vì gặp phải nhiều vấn đề, đặc biệt là giá quá cao.

Năm 2011, dây chuyền sản xuất F-22 đã đóng cửa. Thay vì mua F-22, Mỹ đầu tư chế tạo chiếc Lockheed Martin F-35 Lightning II với dự tính chi phí của F-35 sẽ rẻ hơn.

YF-23 là một nguyên mẫu máy bay tiêm kích thử nghiệm của liên danh Northrop Grumman/McDonnell Douglas, nó được thiết kế cho USAF.

YF-23 được thiết kế để đáp ứng yêu cầu của không quân về một máy bay tiêm kích có khả năng sống sót cao, tốc độ hành trình siêu âm, hoạt động bí mật, giảm sự phản xạ sóng radar, và giảm chi phí bảo dưỡng.

YF-23 có thiết kế ưu việt là bề ngoài sử dụng công nghệ tàng hình, nhờ vào các kinh nghiệm của Northrop có được từ F-18 Hornet và B-2 Spirit. YF-23 là một máy bay có bề ngoài không giống với máy bay quy ước theo thiết kế cánh hình thoi.

Nó được cải tiến với đặc tính mới, miệng máng phun phản lực phủ lót phía sau với vật liệu cách nhiệt được phát triển bởi hãng Allison. Vật liệu cách nhiệt ngăn chặn khả năng phát hiện hồng ngoại từ phía sau.

Mọi bề mặt điều khiển được kết hợp qua Hệ thống quản lý phương tiện để cung cấp "hiệu ứng thực" trong điều khiển khí động học.

Những cánh tà ở hai bên và cánh phụ được thiết kế lệch ngược lại trên mọi cạnh để tạo lực trượt, để đuôi tạo độ cao bay vọt lên. Phanh khí động lực có nguyên lý hoạt động bằng cách làm lệch những cánh tà và những cánh phụ ở cả hai bên.

  • Khắc Nam

Thứ Năm, 29/10/2020 07:48

Van Kien Dai Hoi
Sự Kiện