Sức mạnh tác chiến điện tử của Nga - Mỹ

(Vũ khí) - Để giành ưu thế trong chiến tranh công nghệ cao, cả Nga và Mỹ đều cho ra đời những hệ thống tác chiến điện từ cực kỳ tinh vi và hiện đại.

Nga khẳng định sức mạnh

Hãng Sputnik ngày 4/3 dẫn nguồn từ Công ty vô tuyến-điện tử Radio-Electronic Technologies Concern (KRET) Nga cho biết, Nga vừa tích hợp thành công hệ thống Richag-AV trên trực thăng Mi-8MTPR1. Theo tiết lộ của KRET, hệ thống Richag-AV được cho là không có đối thủ trên toàn thế giới hiện nay.

Richag-AV được thiết kế để tránh radar, sonar hoặc các hệ thống phát hiện khác nhằm bảo vệ máy bay, trực thăng, máy bay không người lái, lực lượng bộ binh cũng như hải quân tránh khỏi các tên lửa không đối không hoặc hệ thống phòng không trong phạm vi vài trăm kilomet.

Hệ thống Richag-AV có thể được sử dụng bởi bất kì lực lượng quân sự nào và có thể gắn trên cả tàu chiến, máy bay và trực thăng. Richag-AV trang bị trên trực thăng Mi-8MTPR1 sử dụng ăng-ten mảng đa chùm với công nghệ DRFM, được thiết kế để chủ động gây nhiễu và làm mù các hệ thống radar, nhằm bảo vệ vật chủ khỏi các hệ thống vũ khí dẫn đường bằng sóng vô tuyến-điện tử.

Khi tác chiến, Richag-AV có khả năng vô hiệu hoá radar của mọi hệ thống vũ khí, bao gồm cả hệ thống tên lửa phòng không MIM-104 'Patriot' của Mỹ. Ngoài công năng như một hệ thống phá sóng radar, Richag-AV có khả năng thu thập cả những dữ liệu tình báo, bao gồm việc tìm ra nguồn bức xạ điện từ bên ngoài.

Trực thăng Mi-8MTV.
Trực thăng Mi-8MTV.

Với cơ sở dữ liệu về nhiều loại thiết bị được cài sẵn, Richag-AV có thể nhanh chóng xác nhận loại mục tiêu và tìm cách vô hiệu hoá thiết bị dò tìm của nó một cách có hiệu quả. Hiện tại, Quân đội Nga đã nhận được 3 chiếc trực thăng Mi-8MTPR-1 có trang bị Richag-AV và sẽ nhận thêm 18 hệ thống này trong khoảng thời gian tháng 10/2016.

Khả năng sản xuất các hệ thống tác chiến điện tử và ứng dụng trong thực chiến của Nga đã được khẳng định trong nhiều cuộc chiến khác nhau, đặc biệt là tại chiến trường Đông Ukraine và trên Biển Đen vừa qua.

Ngày 10/4/2014, tàu khu trục Mỹ "Donald Cook" với tên lửa hành trình "Tomahawk" đã tiến vào Biển Đen. Mục đích là để đe dọa và biểu dương lực lượng liên quan đến quan điểm của Nga về Ukraine và Crimea.

Đáp lại, Nga cho máy bay Su-24, không mang vũ khí nhưng được trang bị tổ hợp điện tử chiến đấu mới nhất của Nga có tên là "Khibiny", bay vòng quanh tàu khu trục Mỹ.

"Aegis" đã phát hiện sự tiếp cận trên không và báo động. Tất cả mọi thứ đang diễn ra bình thường, radar Mỹ theo dõi mục tiêu đang đến gần thì đột nhiên tất cả các màn hình vụt tắt. "Aegis" không làm việc, các tên lửa không nhận được thông tin về mục tiêu.

Trong khi đó, chiếc Su- 24 của Nga bay qua phía trên boong tàu khu trục Mỹ, mô phỏng cuộc tấn công tên lửa vào mục tiêu lặp đi lặp lại động tác đó đến 12 lần.

Theo các phương tiện truyền thông nước ngoài, sau khi vụ việc này xảy ra, "Donald Cook" đã khẩn cấp cập cảng Romania. Có 27 thủy thủ đã đệ đơn xin từ chức. Tất cả 27 người này đã viết trong đơn là họ không muốn mạo hiểm với tính mạng của mình.

Tuyên bố của Lầu Năm Góc gián tiếp xác nhận điều đó khi lập luận rằng động thái của máy bay Nga khiến cho thủy thủ tàu Mỹ mất tinh thần. Chưa ai chưa tin đó là sự thật, bởi nếu vậy thì Nga là vô đối.

Ngày 29/1, Tư lệnh các lực lượng Mỹ tại châu Âu, Trung tướng Ben Hodges, thừa nhận quân đội Ukraine đang chật vật chống chọi các vụ pháo kích cũng như gây nhiễu điện tử của lực lượng ly khai ở miền Đông nước này.

Trung tướng Ben Hodges cho biết hệ thống liên lạc của quân đội Ukraine đang bị các thiết bị gây nhiễu điện tử của lực lượng ly khai gây cản trở và thừa nhận: "Rất khó để lực lượng chính phủ Ukraine sử dụng sóng vô tuyến, điện thoại và các phương tiện liên lạc khác vì lực lượng ly khai có các thiết bị gây nhiễu vượt trội.

Ra thế, cho nên, quân ly khai sử dụng các loại vũ khí có điều khiển rất chính xác, gây thiệt hại nặng cho quân Kiev, nhưng ngược lại, quân Kiev thì như mù, bắn không gây thiệt hại gì đến quân ly khai mà có khi lạc vào dân. Phải chăng quân Kiev thì dùng GPS của Mỹ, còn quân ly khai miền Đông thì dùng GLONASS của Nga?

Còn nữa, Kiev luôn tố cáo Nga kéo quân, xe tăng ầm ầm qua biên giới, Nga yêu cầu bằng chứng, Kiev không thể. Nhưng còn Mỹ, vệ tinh quân sự cực kỳ hiện đại mà không có nổi một bức hình nào chăng? Hay là Nga không hề viện trợ gì cho quân ly khai về xe tăng, đại bác…một sự khẳng định vô cùng ngây thơ là sự thật?

Đến đây, một vài sự kiện mà kết quả có thật đã khiến cho đối tượng tác chiến của Nga hoang mang về nguyên nhân. Rõ ràng, trên chiến trường Ukraine, quân đội Kiev chính thức bị quân ly khai hoàn toàn áp chế điện tử, cho nên, không khó hiểu khi không quân Ukraine “án binh bất động”.

Đúng như Thủ tướng Nga Metveded đã nói “Không tin cứ thử xem!”, nhưng khi đã như thế thì chắc sẽ không ai dám thử.

Máy bay tác chiến điện tử EA-18G Growler (bên trên).
Máy bay tác chiến điện tử EA-18G Growler (bên trên).

Mỹ không chịu đứng thứ 2

Là cường quốc số 1 thế giới, nên sức mạnh quân sự của Mỹ là không phải bàn cãi. Hiện nay, Mỹ sở hữu rất nhiều hệ thống tác chiến điện tử khác nhau bao gồm cả trên không, trên biển và mặt đất, tuy nhiên trong những cuộc chiến Mỹ từng tham gia gần đây, phần lớn Mỹ dùng những phương tiện tác chiến điện từ đường không, trong đó có máy bay EP-3E và EA-18G Growler.

EP-3 là loại máy bay trinh sát điện tử hiện đại, được trang bị những thiết bị tiên tiến nhất, nó có thể nắm bắt và giám sát điều khiển các tham số radar, thông tin vô tuyến điện hoặc tham số tác chiến điện tử. Hiện tại phiên bản EP-3 đang phục vụ trong Hải quân Mỹ là EP-3E ARIES II với số lượng 12 chiếc.

Chức năng chính của máy bay trinh sát điện tử EP-3E là giám sát, khống chế các động thái trên biển, thu thập tin tình báo điện tử, thu quét mục tiêu tầm xa và tuần tra bảo vệ vùng đặc quyền kinh tế.

Ngoài chức năng trinh sát, khi cần thiết EP-3E vẫn có thể mang theo ngư lôi, bom chìm, tên lửa Harpoon để diệt hạm hay tên lửa không đối không tầm ngắn Sidewinder để tự vệ.

Ngoài EP-3E, quân đội Mỹ còn sử dụng máy bay tác chiến điện tử hàng đầu hiện nay là EA-18G Growler. Theo đánh giá của Chuyên gia quân sự Trung Quốc Đỗ Văn Long, đặc điểm lớn nhất của máy bay tác chiến điện tử EA-18G là một “sát thủ toàn năng”, có cả khả năng “cứng” và “mềm”.

Nó kết hợp được 2 chức năng, bởi vì nền tảng của nó là máy bay FA-18E/F, đó là loại máy bay trang bị cho tàu chiến hiện có của Mỹ, cho nên khả năng vận tải lớn.

Theo Đỗ Văn Long, nhìn vào khả năng mềm của EA-18G, nó có hai đột phá so với Prowler. EA-18G có 2 khoang treo lần lượt tên là khoang treo 99 và 218. Khoang treo 99 có hình thù kỳ lạ, mô hình gây nhiễu của nó đã chuyển từ gây nhiễu kiểu rải bom trước đây sang gây nhiễu chính xác.

Trước đây, khi Mỹ đánh Iran, nếu không đánh được thì đem bom rải để san bằng, hình thức gây nhiễu này chính là gây nhiễu kiểu rải thảm. Nhưng EA-18G lại có thể tìm được chính xác một đoạn băng tần, tiến hành gây nhiễu kiểu “định điểm” chính xác, tức là muốn gây nhiễu ai thì người đó sẽ bị gây nhiễu.

Khoang 218 có thể gây nhiễu thông tin của đối phương ở tàu chiến, có thể chặn và nghe rõ được thông tin, nhưng lại không hề gây nhiễu gì cho thông tin của bên mình (quân Mỹ), cho nên đây là một hình thức gây nhiễu rất thông minh, khả năng này có sự khác biệt về chất so với Prowler.

EA-18G là một thủ đoạn/quyết sách then chốt trong tác chiến của quân Mỹ. Trước hết, khi chiến đấu nó có thể trinh sát, thu thập các loại thông tin, ghi nhớ các loại radar của đối phương, nó có khả năng máy tính rất mạnh, toàn bộ đều có thể lưu trữ.

Sau đó, EA-18G ngắm vào radar thì sẽ chính xác sẽ là radar đó, tức là tất cả những yếu tố thuộc về radar sẽ bị nó thu lại như vị trí triển khai, tần suất… Việc gây nhiễu chính xác của nó chính là một thủ đoạn trinh sát, thủ đoạn sát thương mềm – tức là gây nhiễu chủ động.

Bên trong việc gây nhiễu chủ động có gây nhiễu mang tính áp chế, có gây nhiễu làm tắc nghẽn chính xác, đồng thời còn có gây nhiễu kiểu đánh lừa, nó có thể tạo ra rất nhiều mục tiêu giả, đánh lừa đối phương là lực lượng tấn công đã tới, trên thực tế là không hề có.

Sự điều chỉnh máy tính của nó có thể tạo ra các loại hình thức biên đội để tạo ra mục tiêu giả cho đối phương, đây chính là một loại gây nhiễu điện tử.

Ngoài ra còn biện pháp sát thương cứng, tức là nó mang theo tên lửa chống bức xạ, tên lửa này có thể tiến hành tấn công chính xác đối với các cơ sở thông tin radar của đối phương.

Sát thương cứng của nó cũng gồm cả việc không sử dụng thủ đoạn điện tử, như mang theo một số vũ khí gồm AM120 hoặc bom dẫn đường chính xác.

Những vũ khí nào mà FA-18E/F có thể mang theo thì EA-18G cũng có thể mang theo, nhưng công suất của EA-18G lớn hơn FA-18E/F, do máy phát điện của nó đã được thay đổi, công suất lớn hơn EA-6B, nên nó mới có thể áp chế đối phương.

Máy bay EA-18G Growler đã thể hiện xuất sắc trong Chiến dịch El Dorado Canyon không kích Libya, đã can thiệp điện tử có hiệu quả, áp chế được hỏa lực phòng không mặt đất, đồng thời cũng đều đóng vai trò quan trọng trong chiến tranh vùng Vịnh và chiến tranh Iraq (lần thứ nhất) và được gọi là lực lượng xương sống của máy bay tác chiến điện tử Mỹ.

Chiến hạm NATO làm mục tiêu diễn tập của Nga

Tuấn Vũ

Thứ Bảy, 07/03/2015 07:22

Van Kien Dai Hoi
Báo Đất Việt trên Facebook
.
Sự Kiện