12 năm chiến tranh Nga-Gruzia: Mỹ-NATO vẫn còn dư chấn

(Quan hệ quốc tế) - Hành động của Nga trong cuộc chiến quá quyết liệt và hành xử của Moscow sau cuộc chiến quá kín kẽ, khiến Mỹ-phương Tây không thể phản ứng kịp...

 12 năm chiến tranh Nga-Gruzia, Mỹ-NATO chỉ trích Nga kịch liệt

Ngày 8/8, Chủ tịch Ủy ban Đối ngoại Hạ viện Mỹ Eliot L. Engel và Ủy viên Ủy ban Đối ngoại Hạ viện Mỹ Michel McCaul đã ra một tuyên bố chung về cuộc chiến tranh giữa Nga và Gruzia, nhân kỷ niệm 12 kết thúc cuộc chiến này, theo Georgia Today.

"12 năm sau cuộc xâm lược liều lĩnh, Nga vẫn chiếm đóng Nam Ossetia và Abkhazia và can thiệp dai dẳng vào tình hình chính trị Gruzia. Những hành động này đã không thể chấp nhận được vào năm 2008 và giờ đây càng không thể chấp nhận.

Người dân Gruzia đã nỗ lực và hy sinh để xây dựng một quốc gia dân chủ. Gruzia đã chứng tỏ là đối tác quan trọng của Mỹ và NATO...Chúng ta phải tiếp tục ủng hộ chủ quyền của Gruzia và các đối tác chịu hậu quả từ hành động thù địch của Putin".

Nghị sĩ Alcee Hastings thì cảnh báo : "Chúng ta không thể tự mãn với kỷ niệm này. Mỹ và các đồng minh phải nỗ lực gấp đôi để khôi phục toàn vẹn lãnh thổ của Gruzia, buộc Nga phải giải trình về những mối đe dọa đang diễn ra đối với an ninh quốc tế".

12 nam chien tranh Nga-Gruzia: My-NATO van con du chan
Hạ nghị sĩ Mỹ Adam Kinzinger sốt ruột muốn NATO kết nạp Gruzia, bất chấp xung đột với Nga

Quyền Trợ lý Bộ trưởng Ngoại giao Mỹ Philip Reeker thì kêu gọi : "Đã 12 năm trôi qua kể từ khi Nga xâm lược Gruzia, khiến hàng trăm người thiệt mạng và hàng chục nghìn người phải rời bỏ nhà cửa của họ.

Hiện nay Nga vẫn chiếm giữ tới 20% lãnh thổ của Gruzia. Chúng tôi một lần nữa kêu gọi Liên bang Nga rút lực lượng và thực hiện cam kết theo thỏa thuận ngừng bắn đã được ký kết năm 2008".

Đại sứ quán Mỹ tại Gruzia thì ra tuyên bố: "Chúng tôi cũng kêu gọi Nga đảo ngược công nhận cái gọi là nền độc lập của Abkhazia và Nam Ossetia. Điều cần thiết nhất là hàng trăm nghìn người tị nạn có thể trở về nhà một cách an toàn...

Cam kết của Mỹ với bạn bè và đối tác của chúng tôi ở Gruzia vẫn kiên định. Chúng tôi sát cánh với người dân Gruzia và tham gia cùng họ trong việc kêu gọi cộng đồng này, bị chia rẽ bởi sự xâm lược của Nga, hãy đoàn kết một lần nữa".

Đại diện Mỹ tại OSCE cũng có tuyên bố : "Đã 12 năm kể từ khi Nga xâm lược và chiếm đóng Gruzia . Chúng tôi một lần nữa kêu gọi Nga chấm dứt việc chiếm đóng, thực hiện các nghĩa vụ và cam kết theo thỏa thuận ngừng bắn ký kết năm 2008".

Đại diện đặc biệt của Tổng thư ký Tổ chức Hiệp ước Bắc Đại Tây Dương tại Trung Á và Caucasus, James Appathurai cũng ra thông cáo báo chí thể hiện quan điểm của liên minh quân sự hùng mạnh này về cuộc chiến tranh Nga-Gruzia :

"Trong 12 năm, các lực lượng Nga đã hiện diện bất hợp pháp trên 20% lãnh thổ của Gruzia, gây ra hậu quả là hàng nghìn người Gruzia đã phải di dời khỏi nhà cửa và đất đai của họ.

NATO tuyên bố tiếp tục công nhận Gruzia với đường biên giới được quốc tế công nhận. NATO kêu gọi Nga thực hiện các nghĩa vụ và cam kết quốc tế của mình, rút các lực lượng khỏi lãnh thổ Gruzia".

Trong khi đó, phát biểu tại Hội nghị trực tuyến quốc tế về Hòa bình và An ninh ở châu Âu, với chủ đề : Mười hai năm cuộc đấu tranh chống lại lực lượng chiếm đóng của Gruzia, Hạ nghị sĩ Mỹ Adam Kinzinger đã có đề xuất táo bạo :

"Đã đến lúc Gruzia trở thành thành viên đầy đủ của NATO. Tôi tin chắc rằng, những người bạn của tôi sẽ đồng ý việc Gruzia bị chiếm đóng không nên trở thành lý do để không đón nhận Gruzia vào NATO".

Đáp lại thịnh tình của "những người bạn mới" thể hiện sự đồng cảm với Tbilisi nhân kỷ niệm 12 cuộc chiến tranh Nga-Gruzia, Thủ tướng Gruzia Giorgi Gakharia đã tuyên bố với báo giới rằng, hiện nay gia nhập NATO là tối cần thiết với Gruzia.

"Chúng ta phải hiểu rằng, gia nhập cấu trúc an ninh chung Châu Âu-Đại Tây Dương và sự phát triển hòa bình của Gruzia là những điều kiện cần thiết nhất cho việc khôi phục toàn vẹn lãnh thổ của đất nước”.

12 nam chien tranh Nga-Gruzia: My-NATO van con du chan
Gruzia vẫn chỉ là vùng đệm cho Mỹ-phương Tây chống Nga

Chiến tranh Nga-Gruzia đã kết thúc 12 năm nhưng Mỹ-NATO còn vẫn bàng hoàng

Thể hiện quan điểm chính trị về kỷ niệm 12 năm kết thúc cuộc chiến tranh giữa Nga và Gruzia, Thượng nghị sĩ Mỹ Ron Johnson cho rằng Nga đã rất hung hăng khi xâm lược Guzia, và nay sau 12 chiếm đóng 20% lãnh thổ Gruzia, Nga vẫn rất hung hăng.

Dù cùng quan điểm với Thượng nghị sĩ Mỹ Ron Johnson, song cựu Thủ tướng Litva Andrius Kubilius, người đứng về phía Gurzia trong cuộc chiến với Nga và hiện đang là thành viên Nghị viện châu Âu, còn cực đoan hơn khi nhận định Nga đang trên con đường tới diệt vong.

“Đã 12 năm kể từ cuộc Chiến tranh tháng 8/2008, việc Nga tiếp tục khiêu khích và triển khai lực lượng chiếm đóng trái phép, sáp nhập vùng Abkhazia và Nam Ossetia của Gruzia vi phạm nghiêm trọng luật pháp quốc tế...

Nhưng con đường đế quốc của Nga sẽ bị diệt vong. Con đường duy nhất của châu Âu đối với Nga - lấy Gruzia làm hình mẫu cho những cải cách thành công của châu Âu - là hãy sống can đảm thông qua sự thay đổi toàn diện ở khu vực phía đông EU".

Như vậy, sau 12 năm kết thúc cuộc chiến tranh giữa Nga và Gruzia, cả Mỹ-NATO-EU đều thể hiện sự thất vọng với chiến thắng của Nga trong cuộc chiến và hành xử của Moscow sau cuộc chiến, dù mức độ thất vọng có khác nhau.

Tuy nhiên, giới phân tích cho rằng, biểu hiện sự thất vọng - thể hiện quả việc chỉ trích, cảnh báo, khuyến cáo hay kêu gọi - thực ra chỉ chứng tỏ Mỹ và các đồng minh vẫn chưa hết bàng hoàng trước hành động của Nga, dù 12 năm đã trôi qua.

Nguyên nhân bởi cuộc chiến tranh Nga-Gruzia đã diễn ra kết thúc theo kịch bản xấu nhất đối với chiến lược của Mỹ-phương Tây ở Nam Caucasus nói riêng, trong không gian hậu Xô Viết nói chung, và hậu quả không biết khi nào mới khắc phục được.

Xin nhắc lại, sau khi phải lưu lại "ký ức buồn" tại Kosovo dưới thời Boris Yeltsin - thất bại đầu tiên của Nga trước Mỹ-NATO, giới chức tại Moscow được cho là đã thề rằng không bao giờ cho phép lặp "ký ức buồn Kosovo" một lần nào nữa.

Vậy nhưng, hai năm sau sự kiện đáng buồn với Nga ở Kosovo, Mỹ-NATO tiếp tục có hành động khiến Nga không thể thất vọng hơn nữa. Đó là, từ ngày 3 đến 6/4/200, tại Tbilisi của Gruzia, Mỹ-NATO đã bảo trợ cuộc hội thảo về Nam Caucasus.

12 nam chien tranh Nga-Gruzia: My-NATO van con du chan
Cuộc chiến tranh Nga-Gruzia diễn ra và kết thúc theo kịch bản không thể ngờ với Mỹ-phương Tây

Sự kiện đặc biệt đó được giới quan sát nhận diện là bước chuẩn bị của Mỹ-phương Tây tiếp tục buộc Nga phải trắng tay một lần nữa, nhưng sẽ ê chề hơn nhiều so với sự kiện ở Kosovo, vì nó sẽ diễn ra ngay tại sân sau chiến lược của Nga.

Mưu đồ đó được thể hiện rõ tại cuộc Hội thảo NATO-Gruzia, khi những nhà hoạch định chiến lược của Mỹ-NATO đã ủng hộ việc thành lập một Liên minh vùng Nam Caucasus, nhanh chóng đưa Gruzia vào vị thế đối tác của liên minh quân sự này.

Và chín năm sau sự kiện ở Kosovo, Mỹ và các đồng minh phương Tây đã hiện thực hoá ý đồ của mình việc bằng hỗ trợ nhiệt thành Gruzia trong giải quyết xung đột tại Abkhazia và Nam Ossetia, nơi có nhiều người Nga sinh sống.

Tuy nhiên, lần này thì Washington và đồng minh đã thất bại, bởi Moscow quá quyết liệt trong việc bảo vệ người Nga tại Abkhazia và Nam Ossetia, và cuộc chiến tranh Nga-Gruzia đã xảy ra, mà kết thúc là làm phá sản hoàn toàn ý đồ của phương Tây.

Trong đó việc Nga công nhận Abkhazia và Nam Ossetia độc lập được xem là kịch bản xấu nhất và bất ngờ nhất với Mỹ và các đồng minh. Cho đến nay, nước cờ của Tổng thống Putin luôn là nỗi thất vọng với Washington-Brussles trong ván cờ Gruzia.

Như vậy, khi được trao quyền lực, cựu điệp viên KGB Vladimir Putin không những ngăn chặn tái lập "ký ức buồn Kosovo", mà còn trả sòng phẳng cho Mỹ-NATO cả "vốn lẫn lãi" của "món nợ" Kosovo.

Vấn đề độc lập của Abkhazia và Nam Ossetia đã trở thành rào cản hữu hình đối với Washington-Brussles nhằm cắm cờ NATO trên biên giới phía đông nước Nga. Mỹ-NATO "nuốt nghẹn ở Gzuzia" đắng hơn nhiều Nga gặm nhấm "ký ức buồn Kosovo".

Từ đó Mỹ-NATO luôn tìm mọi cách để có thể cắm rễ sâu tại Nam Caucasus - sân sau chiến lược của Nga - và Gruzia đã được xây dựng để trở thành vùng đệm chiến lược của Mỹ-NATO ở phía đông của nước Nga.

Trong xây dựng quan hệ đối tác chiến lược với Gruzia, Mỹ-NATO đã tiến hành các cuộc tập trận chung với Gruzia và các nước tại Nam Caucasus, đặc biệt Armenia -đồng minh của Nga - cũng bị lôi kéo vào hoạt động quân sự chống Nga này. 

12 nam chien tranh Nga-Gruzia: My-NATO van con du chan
Hàng rào hữu hình ngăn Washington-Brussels cắm cờ trên biên giới Nga

Tuy nhiên, cho đến nay, mọi cố gắng vẫn chưa thể giúp Washington-Brussels-Tbilisi nguôi ngoai nỗi hận ngày nào, khi Vladimir Putin quá cương quyết, khác với Boris Yeltsin. Vì vậy, Mỹ và các đồng minh luôn nung nấu rửa "nỗi hận mang tên Gruzia".

Theo giới phân tích, hành động của Nga trong cuộc chiến với Gruzia quá quyết liệt và hành xử của Moscow sau cuộc chiến quá kín kẽ, khiến Mỹ và các đồng minh không thể đưa ra phản ứng kịp thời, đành bỏ mặc Tbilisi một mình chịu trận.

Và chính điều đó khiến Washington-Brussles muốn làm điều ý nghĩa nhất với Tbilisi là đón Gruzia vào ngôi nhà chung NATO cũng không dễ dàng, mà hoàn toàn phụ thuộc vào chính Vladimir Putin. Như vậy thử hỏi làm sao đã hết bàng hoàng cho được! 

Ngọc Việt

Thứ Hai, 10/08/2020 15:48

Sự Kiện