Báo Nga bình luận cuộc chiến Nagorny-Karabakh

(Quan hệ quốc tế) - Trong một năm gần đây, quân đội Armenia gần như mất liên lạc với Moscow và mọi liên lạc trong lĩnh vực tình báo giữa hai nước đều bị cắt đứt.

Quả đắng khi chủ quan

Sau cuộc đàm phán tại Geneva (Thụy Sĩ), ngoại trưởng hai nước Armenia và Azerbaijan ngày 30/10 đã nhất trí các biện pháp cấp thiết nhằm giải quyết xung đột tại Nagorny-Karabakh, nơi hàng trăm người đã thiệt mạng sau hơn một tháng giao tranh. Theo tuyên bố từ các phái viên của Nga, Pháp và Mỹ, ngoại trưởng Armenia và Azerbaijan nhất trí thận trọng, không cố ý nhằm vào dân thường, trao đổi thi thể những người thiệt mạng trên chiến trường, cung cấp danh sách các tù binh chiến tranh bị bắt giữ trong vòng một tuần để tiến hành hoạt động trao đổi.

Trước đó cùng ngày, Thủ tướng Armenia Nikol Pashinyan cho biết việc đưa lực lượng gìn giữ hòa bình của Nga vào Nagorny-Karabakh có thể là giải pháp tối ưu cho cuộc xung đột tại khu vực này. Trả lời phỏng vấn The Daily Telegraph, ông Pashinyan nói: "Tôi ủng hộ việc đưa lực lượng gìn giữ hòa bình Nga vào khu vực xung đột. Nhưng vấn đề là ở chỗ việc triển khai lực lượng gìn giữ hòa bình từ Nga phải được sự chấp thuận của tất cả các bên tham gia xung đột".

Bao Nga binh luan cuoc chien Nagorny-Karabakh
Armenia được cho là đang thất thế ở Nagorny-Karabakh

Cố vấn của Thủ tướng Armenia, ông Vagharshak Harutyunyan ngày 29/10 cũng khẳng định rằng Nga đang đóng vai trò then chốt trong việc duy trì lệnh ngừng bắn ở Nagorny-Karabakh. Theo ông, Nga là đối tác bảo đảm cho an ninh và ổn định.

Về phía Nga, phát biểu tại Diễn đàn đầu tư vốn "Russia Calling" ngày 29/10, Tổng thống Nga Vladimir Putin cho rằng phải đạt được sự cân bằng lợi ích giữa Azerbaijan và Armenia để có thể giải quyết xung đột Nagorny-Karabakh. Ông Putin nói: "Giải pháp lâu dài là gì hay ở đâu? Đó là tìm kiếm sự cân bằng về lợi ích phù hợp với cả hai phía - những người Azerbaijan mà chúng tôi luôn tôn trọng, cũng như lợi ích của người Armenia".

Tổng thống Putin cũng nhấn mạnh lập trường của Nga vẫn để ngỏ, và giải thích thêm rằng: "Ban đầu chúng tôi tiếp cận suy nghĩ về khả năng chuyển giao 5 + 2 khu vực cho Azerbaijan với việc đảm bảo một chế độ nhất định cho khu vực Karabakh và hợp tác với Armenia".

Theo ông Putin, xung đột phải được giải quyết để mọi người cảm thấy an toàn, đồng thời phải tạo điều kiện để các vùng lãnh thổ phát triển hiệu quả. Ông cũng kêu gọi các bên phải ngồi vào bàn đàm phán để tìm ra sự đồng thuận và cân bằng lợi ích dựa trên các đề xuất của Nhóm Minsk thuộc OSCE.

Những động thái trên diễn ra trong bối cảnh cuộc xung đột tại Nagorny-Karabakh tái bùng phát và kéo dài hơn một tháng qua khiến hàng trăm người thiệt mạng. Các thông tin cho thấy Armenia dường như đang “thất thế” và phát biểu của Thủ tướng Armenia Pashinyan về việc đưa lực lượng gìn giữ hòa bình của Nga vào cuộc phần nào chứng minh điều này.

Bao Nga binh luan cuoc chien Nagorny-Karabakh
Quân đội Armenia trong một cuộc tập trận chung với Nga, Belarus và Kazakhstan

Theo đánh giá của tờ Quan điểm (Nga), một trong những nguyên nhân khiến Armenia từng bước thất bại trước sức tấn công của quân đội Azerbaijan trong một tháng qua là vì trong một năm gần đây, quân đội Armenia gần như đã mất liên lạc với Moscow và mọi liên lạc trong lĩnh vực tình báo giữa hai nước đều bị cắt đứt. Tờ báo Nga nhấn mạnh, điều này được thực hiện theo sáng kiến của giới lãnh đạo chính trị Armenia.

Tờ báo cho biết, kể từ khi bắt đầu nhiệm kỳ thủ tướng của ông Nikol Pashinyan, 3 lãnh đạo của cơ quan tình báo đã được thay thế, và một trong số họ hoàn toàn không có năng lực và chỉ là một người được bổ nhiệm mang hình thức chính trị theo đề xuất của các đối tác phương Tây. Tất cả những điều này còn đi kèm với lời lẽ chống Nga trong nội bộ giới lãnh đạo cấp cao Armenia và cái mà tờ Quan điểm gọi là “sự kiêu ngạo dân tộc chủ nghĩa”.

Cũng theo tờ Quan điểm, ngay cả một số nhà lãnh đạo của Nagorny-Karabakh cũng đưa ra các tuyên bố như "chúng tôi không cần người Nga, chúng tôi sẽ đi bộ đến Baku mà không có họ". Trong 6 tháng qua, Bộ tổng tham mưu Armenia đã tiến hành sa thải hàng loạt sĩ quan từng được đào tạo ở Moscow.

Những sai lầm chết người

Tờ Quan điểm cho biết, tại một số khu vực, tốc độ tiến công của quân đội Azerbaijan đã bị ngăn chặn và Baku cũng đã chưa đạt được một số mục tiêu chính trị quan trọng. Tuy nhiên, xét trên toàn bộ cục diện chiến trường, các lực lượng vũ trang Azerbaijan đã đạt được một số thành công, phá vỡ tuyến phòng thủ quan trọng ở Nagorny-Karabakh và tiến về phía trước hàng chục km.

Bên cạnh nguyên nhân không liên lạc với đồng minh, tờ Quan điểm còn chỉ ra hàng loạt nguyên nhân khác khiến Armenia thất thế, gồm thái độ chủ quan, bỏ qua mối đe dọa từ trên không, quan điểm chiến thuật lỗi thời và tính toán chiến lược sai lầm.

Bao Nga binh luan cuoc chien Nagorny-Karabakh
Một binh sĩ Mỹ hướng dẫn các binh sĩ Armenia tại Trung tâm huấn luyện Zar, do Mỹ tài trợ xây dựng gần thủ đô Yerevan

Theo đó, Armenia và Nagorny-Karabakh lẽ ra nên nghĩ về những gì đã xảy ra vào mùa Hè, khi các đợt giao chiến lẻ tẻ bắt đầu gần như dọc theo toàn bộ chiến tuyến. Bề ngoài, nó trông giống như một hiệu ứng lan truyền thông thường ở tiền tuyến, khi một vụ va chạm cục bộ khó có thể tự phát triển thành một trận chiến nghiêm trọng. Tuy nhiên, các cơ quan chuyên môn liên quan của Armenia đã không đưa ra đánh giá thích hợp cho sự bùng phát dường như là đột ngột đó.

Ngược lại, phía Azerbaijan dần dần thành lập hai quân đoàn xung kích, trong đó tập hợp các đơn vị sẵn sàng chiến đấu nhất của toàn quân, bao gồm cả các lực lượng dự bị có chiều sâu.

Các nhà kho được xây dựng gần đường giới tuyến hơn, hệ thống cung cấp nhiên liệu được đưa vào sử dụng. Tất cả điều này hoàn toàn có thể được nhìn thấy một cách đơn giản thông qua ống nhòm mà không cần dùng đến các thao tác trinh sát phức tạp.

Bao Nga binh luan cuoc chien Nagorny-Karabakh
Tổng thống Azerbaijan I. Aliev trong một cuộc thị sát lực lượng UAV

Cơ quan tình báo Armenia không cung cấp cho giới lãnh đạo chính trị của đất nước những đánh giá chính xác về loại vũ khí nào, số lượng bao nhiêu và tại sao Azerbaijan mua những vũ khí đó. Dựa trên việc phân tích các giao dịch mua bán này, phía Armenia và Nagorny-Karabakh hoàn toàn có thể xây dựng mô hình chiến thuật quân sự mà Baku đang chuẩn bị sử dụng và tổ chức ứng phó. Các ví dụ được tờ Quan điểm đưa ra như thương vụ nhập khẩu máy bay không người lái (UAV) và pháo tự hành hỗ trợ hỏa lực các nhóm tác chiến tiến công cấp tiểu đoàn (BTG).

Giới phân tích Nga cho rằng Armenia còn có tâm lý chủ quan vì dựa vào ký ức về chiến thắng năm 1994, tin vào truyền thuyết rằng “trước đây chúng tôi đã thắng, và bây giờ chúng tôi sẽ đến được Baku”.

Về sai lầm khi bỏ qua mối đe dọa từ trên không, tờ Quan điểm cho biết hệ thống phòng không của Karabakh chỉ bao gồm các tổ hợp lỗi thời Osa, Krug và Kub, vốn chỉ đủ khả năng cầm cự với quân đội Azerbaijan của những năm đầu thập niên 1990. Sau khi Baku mua hàng trăm UAV trinh sát và tấn công của Israel và Thổ Nhĩ Kỳ, toàn bộ hệ thống cũ kỹ của Karabakh đã trở nên vô dụng.

Phía Armenia chịu tổn thất nặng nề trên mặt đất do các hành động tấn công của UAV, đặc biệt là khi người Azerbaijan cố tình đánh bật các vị trí phòng không Armenia bằng tên lửa và pháo tầm xa dựa trên thông tin chỉ điểm chính xác từ các UAV trinh sát.

Bao Nga binh luan cuoc chien Nagorny-Karabakh
Thất thế tại Nagorny-Karabakh, Armenia mới "nhớ" tới Nga?

Theo tờ báo Nga, việc Armenia không sở hữu một lực lượng UAV đáng kể đã cho phép các nhóm tác chiến tấn công cấp tiểu đoàn bộ binh của Azerbaijan di chuyển như một cuộc duyệt binh, đặc biệt là trong khu vực thảo nguyên. Điều này hoàn toàn khác với những lần đụng độ trước đây, khi lực lượng bộ binh được xem là điểm yếu cốt tử của quân đội Azerbaijan.

Khi đánh giá về chiến thuật, tờ báo Nga cho rằng quan điểm của quân đội Armenia đã lỗi thời. Theo đó, hệ thống phòng thủ Nagorny-Karabakh dựa vào một số phòng tuyến được xây dựng vào những năm 1990 ở vùng thảo nguyên trong cái gọi là vành đai an ninh nhưng không có thay đổi gì về mặt nhận thức và thực tế quân sự. Trong khi đó, Azerbaijan và quân đội của nước này đã thay đổi rất nhiều.

Về chiến lược, Armenia được cho là đã tính toán sai lầm khi quá tập trung vào khu vực trung tâm tuyến phòng thủ, duy trì quân số lớn ở đây khiến việc phòng thủ cơ động không thể thực hiện. Theo tờ Quan điểm, phía Armenia đang ở thế thụ động, chỉ đơn giản là chống lại các mối đe dọa mới phát sinh từ thực địa. Ngược lại, phía Azerbaijan có đầy đủ sáng kiến hoạt động và họ có đủ khả năng để triển khai lại lực lượng dọc toàn bộ chiến tuyến, thành lập các cụm chiến đấu mới, bổ sung lực lượng dự bị và phát triển các kế hoạch mới.

Đông Triều

Thứ Bảy, 31/10/2020 13:28

Van Kien Dai Hoi
Sự Kiện