Chi tiêu gấp 20 lần, NATO không chiếm ưu thế trước Nga

(Quan hệ quốc tế) - Mỹ và đồng minh không thể chiếm ưu thế trước Nga, là do sai lầm trong nhận diện đối thủ nên hành động không theo kịp đối phương...

Chi tiêu của NATO cao hơn Nga 20 lần nhưng vẫn sợ Nga

Theo TASS, trước thềm Hội nghị thường niên của Tổ chức An ninh và Hợp tác châu Âu (OSCE), tổ chức ở Vienna về chủ đề Đánh giá an ninh quân sự và kiểm soát vũ khí, Đại diện phái đoàn Nga Andrei Vorobyov, đã bình luận:

"Chúng tôi thấy Tổ chức Hiệp ước Bắc Đại Tây Dương cố gắng giành ưu thế quân sự và điều đó thể hiện ra ở việc gia tăng chi tiêu quân sự. Ngân sách chung của liên minh quân sự hùng mạnh này cao gấp 20 lần ngân sách quốc phòng Nga".

Ông Andrei Vorobyov cho biết, "NATO tiếp tục tập trung xây dựng cơ cấu phần cứng trong cấu thành sức mạnh của mình", khi tất cả các lực lượng, từ không quân, hải quân đến pháo binh, thiết giáp đều được củng cố và tăng cường sức mạnh.

"Số lượng máy bay chiến đấu của NATO nhiều hơn 7 lần so với Nga. Số lượng tàu hải quân của khối NATO nhiều hơn Nga 4 lần. Lực lượng xe tăng và pháo binh của NATO cũng gấp 3 lần Nga".

Chi tieu gap 20 lan, NATO khong chiem uu the truoc Nga
NATO có lợi thế khi chi tiêu gấp Nga 20 lần nhưng không chiếm ưu thế trước Nga

Với lợi thế vượt trội như vậy, nhưng Mỹ và các thành viên trong Tổ chức Hiệp ước Bắc Đại Tây Dương lại "đang đẩy mạnh chiến dịch tuyên truyền hoài nghi về một nước Nga xâm lược", Vorobyov nêu vấn đề.

Ông Vorobyov cho rằng, với sức mạnh hiện có, việc NATO tuyên truyền để nguy hiểm hóa mối đe dọa từ Nga chỉ nhằm gia tăng các hoạt động quân sự và đây là một tình huống chính trị - quân sự khó lường. Nhưng tại sao NATO phải làm như vậy?

Giới chuyên gia và giới hoạch định chiến lược quân sự phương Tây cho rằng, dù có lợi thế vượt trội so với Nga về sức mạnh, nhưng NATO lại không thể hiện được ưu thế rõ rệt trước Nga. Và đó chính là lý do Mỹ-NATO lo sợ Nga.

Một nghiên cứu của cựu Tổng tư lệnh NATO, Đại tướng Mỹ Philip Breedlove và cựu Tổng thư kí NATO Alexander Vershbow, chỉ ra rằng chiếc lược của NATO nhằm gây áp lực và ngăn chặn từ xa đối với Moscow cần được củng cố hơn nữa.

Theo cựu Tổng tư lệnh NATO và cựu Tổng thư kí NATO, tuy các lữ đoàn chiến đấu luân phiên của NATO và Mỹ có khả năng tham chiến, song lại không có kế hoạch tác chiến phối hợp đồng bộ và thống nhất giữa NATO và Mỹ.

Song đáng ngạc nhiên là sự kết nối giữa các hoạt động quân sự của Mỹ-NATO với các yếu tố cần thiết khác như nguồn tin tình báo, hoạt động theo dõi và do thám lại rất lỏng lẻo và kém hiệu quả.

"Nếu một cuộc chiến tranh quy ước đặc biệt nổ ra bất ngờ, Nga có thể dễ dàng đánh bại các lực lượng tiền tiêu của Mỹ-NATO trong một thời gian ngắn, trước khi đối thủ có thể triển khai các lực lượng ứng cứu", bộ đôi Breedlove-Vershbow cảnh báo.

Theo giới hoạch định chiến lược của Mỹ-NATO, nếu cuộc chiến tranh quy ước xảy ra, Nga có thể nhanh chóng chiếm đóng Ba Lan hay Baltic trước khi NATO có phản ứng. Điều này buộc NATO phải quyết định củng cố các chiến lược đánh bật lại Nga.

Năm 2018, NATO đã phê chuẩn Kế hoạch “30-30-30-30” của Mỹ, theo đó một lực lượng phản ứng nhanh bao gồm 30 lữ đoàn mặt đất, 30 phi đội không quân, và 30 tàu chiến có thể tiếp viện cho Đông Âu trong 30 ngày kể từ khi được cảnh báo.

Tuy nhiên, theo ông Breedlove và Vershbow như vậy vẫn là chưa đủ, mà phải tăng cường sự hiện diện của Mỹ tại Ba Lan, biến quốc gia Đông Âu này thành căn cứ để hỗ trợ các nước vùng Baltic, và biến các cơ sở tạm thời thành căn cứ vĩnh viễn.

"Việc tăng cường sự hiện diện của lực lượng Mỹ và NATO sẽ tạo ra tính răn đe hiệu quả, buộc Điện Kremlin phải tính toán trong việc đối đầu quân sự trực tiếp với Mỹ và NATO", bộ đôi Breedlove-Vershbow kết luận.

Chi tieu gap 20 lan, NATO khong chiem uu the truoc Nga
Cựu Tổng tư lệnh NATO Philip Breedlove chỉ rõ nhược điểm về chiến lược của Mỹ-NATO

Tại sao Mỹ-NATO không thể biến lợi thế thành ưu thế trước Nga?

Theo giới chuyên gia và giới hoạch định chiến lược quân sự Mỹ-phương Tây, rõ ràng chiến lược - chiến thuật của Mỹ-NATO trong cuộc đối trọng với Nga chưa phù hợp, cho nên dù có lợi thế nhưng Mỹ-NATO không thể chiếm ưu thế trước Nga.

Tuy nhiên, theo giới phân tích, dường như đó không phải là nguyên nhân của vấn đề "có lợi thế nhưng không chiếm ưu thế" của Mỹ-NATO trong cuộc đối trọng với Nga, mà căn nguyên nằm ở mô hình tồn tại của NATO.

Chuyên gia phân tích chiến lược Richard David Precht, nhà triết học và cũng là nhà báo nổi tiếng người Đức, cho rằng NATO cần phải chuyển đổi mô hình để tồn tại sau khi Chiến tranh Lạnh kết thúc, nhưng đến nay quá trình đó vẫn chưa diễn ra.

"Tôi cho rằng sau khi Chiến tranh Lạnh kết thúc, NATO cần phải tồn tại ở một định dạng mới, chúng ta cần NATO tồn tại như một liên minh phòng thủ mới, khi không còn kẻ thù trước đó nữa".

Triết gia Đức nhận định, khi Tổ chức Hiệp ước Warsaw - kẻ thù của NATO - giải thể, thì với định dạng cũ, NATO sẽ tồn tại trong sự lệch pha ngày càng lớn giữa Mỹ và các đồng minh. 

Tại Hội nghị của Phòng Thương mại Nga-Đức về chủ đề "Nga và Thế giới trong năm 2021", vị chuyên gia Đức đã chỉ rõ, Mỹ là nòng cốt của NATO nhưng có lập trường ngày càng khác biệt, từ đó có thay đổi trong tạo ảnh hưởng với các thành viên khác.

Tuy nhiên, trong lúc kẻ thù trực diện không còn, thì việc nhận diện kẻ thù để có tiền đề cho NATO tồn tại đã không có sự đồng nhất giữa các đồng minh hai bên bờ Đại Tây Dương, mà điều này xuất phát từ khác biệt về lợi ích giữa Mỹ và các đồng minh.

Chính vì vậy, không phải bất cứ lúc nào, bất cứ thành viên nào cũng đồng thuận với Mỹ và từ đó tạo nên chuyển động lệch pha của đồng minh với Mỹ, song NATO thì vẫn tồn tại trong mô hình của Chiến tranh Lạnh.

Như vậy, bản chất của vấn đề chính là sự bảo thủ của Mỹ-NATO, nên không có gì ngạc nhiên khi Tổng thống Mỹ Donald Trump cho rằng NATO quá lỗi thời hay Tổng thống Pháp Emmanuel Macron cho rằng NATO chết não.

Khi Mỹ-phương Tây xác định Nga kế thừa sự thù địch của Liên Xô để làm tiền đề cho NATO tồn tại, thì khi Nga có những hoạt động mang tính thách thức, đó sẽ là cơ hội cho NATO thay đổi mô hình tồn tại.  

Từ quan điểm của ông David Precht, có thể thấy, sau cuộc chiến tranh Nam Tư,  có hai sự kiện được xem là cơ hội để Mỹ và đồng minh biến NATO thành một liên minh phòng thủ hiện đại. Đó là cuộc Chiến tranh Nga-Gruzia và cuộc xung đột Ukraine.

Chi tieu gap 20 lan, NATO khong chiem uu the truoc Nga
Putin đã định vị được NATO

Tuy nhiên, Washington và các đồng minh đã quá chủ quan nên bị bất ngờ trước hành động của Tổng thống Putin, nên đã bỏ lỡ cả hai cơ hội. Đến nay, Mỹ và đồng minh trừng phạt Nga chỉ là cú đánh nguội chứ không tạo cơ hội cho NATO chuyển mình.

Bởi lẽ, dù Washington-Brussels có khuấy động Biển Đen hay" mượn gió Crimea bẻ măng Donbass" thì cũng không thể tạo ra những điều kiện tiên quyết cho quá trình tái định dạng NATO diễn ra.

Rõ ràng, chi tiêu của NATO gấp Nga tới 20 lần hay nhiều hơn nữa thì cũng chỉ tạo ra lợi thế chứ không giúp Mỹ và đồng minh chiếm ưu thế trước Nga, mà nguyên nhân nằm ở sai lầm trong nhận diện đối thủ nên hành động không theo kịp đối phương.

Ngọc Việt

Thứ Hai, 29/06/2020 11:23

Sự Kiện