Coronavirus soi sáng những góc tối của trật tự thế giới

(Quan hệ quốc tế) - Theo giới chuyên gia, đại dịch coronavirus làm lộ rõ sự không hoàn hảo của trật tự thế giới hậu Thế chiến 2.

Hãng tin Mỹ Bloomberg mới đây đã có bài viết nhận xét rằng, xu hướng chủ đạo trong nửa năm tới của kỷ nguyên hậu coronavirus là: Cạnh tranh quốc tế đang gia tăng còn tình trạng đối đầu giữa Hoa Kỳ và Trung Quốc đang biến thành cuộc Chiến tranh Lạnh mới.

Trung Quốc thách thức trật tự thế giới cũ

Bloomberg nhắc lại, vào tháng 7 năm 1945, lãnh đạo các nước giành chiến thắng trong Thế chiến II, bao gồm: Hoa Kỳ, Anh và Liên Xô, đã tập hợp tại Potsdam (Đức) để hoạch định trật tự thế giới mới và hội nghị này cũng đã đặt nền tảng cho Chiến tranh Lạnh.

75 năm sau, do hệ quả của đại dịch coronavirus mà Thủ tướng Đức Angela Merkel gọi là “thách thức nghiêm trọng nhất của thời hậu chiến”, bản đồ địa chính trị thế giới đã có hình dạng mới.

Từng có thời, động lực từ thoả thuận Potsdam đã thành cuộc đấu tranh ý thức hệ giữa hệ thống cộng sản và tư bản, đứng đầu là Moscow và Washington. Trong cuộc đối đầu hôm nay giữa Bắc Kinh và Washington, các chuyên gia nhìn thấy đường nét của một cuộc Chiến tranh Lạnh mới.

“Theo quan điểm của Trung Quốc, Hoa Kỳ đã mất vai trò thủ lĩnh ở khu vực châu Á - Thái Bình Dương và có thể là trên toàn thế giới” – Giáo sư William Chun từ Viện nghiên cứu Đông Nam Á của Singapore, cho biết. Theo đánh giá của chuyên gia này, Bắc Kinh thấy đây là cơ hội để thúc đẩy lợi ích quốc gia của đất nước mình.

6 tháng có ý nghĩa quyết định

Trong sáu tháng đầu năm 2020, các Chính phủ trên khắp thế giới phải đối mặt với cuộc khủng hoảng kinh tế xuất phát từ đại dịch Coronavirus (COVID-19). Bloomberg cho rằng, sáu tháng tiếp theo sẽ có ý nghĩa phân định bố cục thế giới kỷ nguyên hậu coronavirus.

Giáo sư Chun lo ngại rằng, đối đầu giữa Hoa Kỳ và Trung Quốc sớm hay muộn cũng sẽ biến thành cuộc xung đột mở.

Coronavirus soi sang nhung goc toi cua trat tu the gioi
Hậu coronavirus, đối đầu Trung-Mỹ sẽ ngày càng quyết liệt hơn

Trong bối cảnh đối đầu Trung-Mỹ ngày càng trở nên quyết liệt hơn, Bloomberg nêu câu hỏi: Liệu rằng các “đấu thủ hạng trung” bao gồm Ấn Độ, Australia, Nhật Bản và các nước châu Âu có sẵn sàng chấp nhận rủi ro và đi tới hợp tác để bảo vệ trật tự quốc tế đang hiện hữu hay chăng.

Cần lưu ý rằng, hầu như trên toàn thế giới hiện nay đang ngày càng không thiện cảm với Trung Quốc do việc Bắc Kinh che giấu thông tin về coronavirus, áp dụng luật về an ninh quốc gia ở Hồng Kông và gia tăng sức ép với Đài Loan. Nhưng để từ bỏ những lợi ích kinh tế thu được từ quan hệ với Bắc Kinh là điều không dễ.

Đại dịch coronavirus bộc lộ những góc tối của trật tự thế giới

Chuyên gia Constanze Stelzenmüller, nghiên cứu viên cao cấp tại Viện Brookings ở Washington cho rằng, đại dịch coronavirus không chỉ khiến thế giới biến đổi mà còn “soi sáng những góc tối”, làm lộ rõ những thiếu sót của trật tự quốc tế và chính trị nội bộ của mỗi nước.

“Ở đâu tồn tại những điểm yếu kém và thiếu sót, thì chính ở đó đại dịch bùng phát với sức công phá đặc biệt” - Bloomberg dẫn lời chuyên gia Stelzenmüller.

Theo quan điểm của ông, tình trạng đó nhìn thấy rõ trước hết là ở Hoa Kỳ và Vương quốc Anh, nơi số người tử vong vì dịch bệnh COVID-19 cao hơn nhiều lần so với số tử vong do coronavirus ở phần lớn các nước khác trên thế giới.

Khủng hoảng còn lâu mới kết thúc

Đồng thời, các chuyên gia lưu ý rằng, cuộc khủng hoảng còn lâu mới kết thúc, bằng chứng là từ Florida đến Melbourne đang ghi nhận những đợt bùng phát mới do coronavirus, mà đó vẫn còn nằm trong “làn sóng thứ nhất”, do hậu quả của việc vội vã mở cửa nền kinh tế.

Bloomberg cho rằng, những dự đoán sắp tới có lẽ chỉ toàn là những hậu quả của đợt cách ly tiếp theo và mức độ trầm trọng thêm trong những vấn đề kinh tế.

“… chúng ta đang chờ đợi một cơn bão lớn sắp ập đến. Đơn giản là chúng ta chưa biết, cơn bão đó sẽ mạnh ra sao và hoành hành dữ dội như thế nào” - Bloomberg dẫn kết luận của chuyên gia Rory Medcalf đứng đầu trường An ninh Quốc gia trực thuộc Đại học Tổng hợp Quốc gia Australia.

Nhật Nam

Thứ Ba, 14/07/2020 13:31

Sự Kiện