Đề phòng ‘kẻ cướp’, Iran điều chiến hạm hộ tống Grace 1

(Quan hệ quốc tế) - Đề phòng Mỹ-Anh bắt tàu, Iran đang cân nhắc điều các chiến hạm hải quân sang Địa Trung Hải hộ tống tàu dầu Grace 1 vừa được Gibraltar phóng thích.

Gibraltar thả tàu Grace 1 trong sự hậm hực của Mỹ

Vào ngày 4 tháng 7, dưới sự chỉ dẫn của Mỹ và chính phủ Anh, chính quyền Gibraltar [thuộc Anh] nghi ngờ tàu chở dầu Grace 1 của Iran vi phạm lệnh trừng phạt của EU đối với Syria. Trong khuôn khổ cuộc điều tra, cảnh sát đã bắt giữ thuyền trưởng, trợ lý cao cấp và hai thành viên thủy thủ đoàn khác.

Ông Hamid Baeidinejad, đại sứ Iran tại London, cho biết hôm 16/8 rằng, Grace 1 đã được thả và sẽ sớm rời Gibraltar sau khi nhận đủ tiếp tế và làm xong công tác chuẩn bị.

Bình luận về sự kiện này, chính quyền Tehran cho rằng, việc giải phóng tàu chở dầu được cho là chiến thắng ngoại giao đối với Iran và là sự thất bại trong chính sách của Nhà Trắng.

Ông Richard de la Rosa, Giám đốc điều hành Công ty Astralship, đơn vị vận hành tàu chở dầu Grace 1 của Iran, ngày 17/8 cho biết, công tác chuẩn bị hậu cần đang được tiến hành và tàu Grace 1 sẽ rời khỏi Gibraltar cùng 2,1 triệu thùng dầu ngay khi thủy thủ đoàn mới, gồm những người quốc tịch Ấn Độ và Ukraine, lên tàu điều khiển.

Tuy nhiên, ông không cung cấp thêm chi tiết về điểm đến tiếp theo của tàu này.

Theo thông tin mới nhất, tàu Grace 1 đã được đổi tên thành Adrian Darya và chuẩn bị khởi hành.

Cùng ngày, Đại sứ Iran tại Anh Hamid Baeidinejad đã bác bỏ các cáo buộc rằng Tehran đổi tên tàu nhằm tránh các lệnh trừng phạt của Mỹ. Ông khẳng định động thái này là để phù hợp với các quy định hàng hải quốc tế.

Theo Đại sứ Baeidinejad, việc Iran đổi tên tàu Grace 1 thành Adrian Darya đơn giản bởi vì Panama - quốc gia ban đầu treo cờ trên con tàu này - đã từ chối cho tàu tiếp tục giữ đăng ký sau thời gian bị tạm giữ ở Gibraltar.

Dựa trên các quy định về hàng hải, con tàu phải treo cờ của quốc gia nơi nó đăng ký, do đó, Iran đã đăng ký chiếc tàu này ở Iran với một cái tên Iran mới. Ông nhấn mạnh rằng tàu này không còn bị bất cứ lệnh trừng phạt nào và số dầu trên tàu thuộc về Công ty dầu mỏ Iran.

Dựa trên yêu cầu của chủ sở hữu, tàu chở dầu Grace 1 sẽ khởi hành đến Địa Trung Hải sau khi treo cờ Iran và đổi tên thành Adrian Darya. Giới chức Iran khẳng định, điểm đến Adrian Darya không phải là Syria - nơi đang chịu sự trừng phạt của Mỹ và EU.

De phong ‘ke cuop’, Iran dieu chien ham ho tong Grace 1
Đề phòng Mỹ bắt tàu, Iran dự định điều chiến hạm hộ tống tàu dầu Grace 1

Mỹ quyết bắt lại Grace 1, Iran sẽ làm như thế nào?

Tuy nhiên, vào ngày 17/8, tòa án Hoa Kỳ đã ban hành lệnh bắt giữ tàu chở dầu Grace 1 mà chính quyền Gibraltar vừa phóng thích. Theo Bộ Tư pháp Hoa Kỳ, tòa án Quận Columbia phán quyết rằng tàu chở dầu, tất cả dầu trên tàu trị giá 995 nghìn dollars đều phải bị tịch thu do vi phạm Đạo luật Quyền hạn Kinh tế Khẩn cấp Quốc tế (IEEPA).

Cả Chính phủ Anh và chính quyền vùng Gibraltar tới nay đều chưa có phản ứng về lệnh bắt giữ đưa của Bộ Tư pháp Mỹ đối với tàu Grace 1 của Iran.

Theo quy định, lệnh bắt giữ các thực thể nước ngoài phải được Tòa án tối cao Gibraltar ban hành, nhưng tòa án này đã ra lệnh phóng thích Grace 1 nên nó vẫn có thể tự do rời cảng.

Thủ hiến Gibraltar là ông Fabian Picardo nhấn mạnh, trước những đảm bảo mà chính quyền vùng này nhận được, không có lý do gì để tiếp tục giữ tàu Grace 1 ở Gibraltar lâu hơn.

Bình luận về tuyên bố mới nhất của tòa án Mỹ, Bộ trưởng Ngoại giao Iran Mohammad Javad Zarif cho biết, việc Mỹ tiếp tục muốn bắt giữ tàu chở dầu Grace 1 của Iran là một hành động ăn cướp, nó cho thấy chính quyền Mỹ không tôn trọng luật pháp quốc tế.

Ngày 18/8, Tư lệnh Hải quân Iran là Đô đốc Hossein Khanzadi nói với hãng tin Mehr rằng, nếu cần thiết, lực lượng hải quân nước này sẽ sẵn sàng gửi chiến hạm đến hộ tống tàu chở dầu Grace 1 của Iran, vừa được chính quyền Gibraltar phóng thích hôm 16/8.

"Ban đầu, chúng tôi không có kế hoạch gửi tàu tới Gibraltar để hộ tống Grace 1, tuy nhiên, ngay khi nhận được yêu cầu như vậy từ chính phủ Iran, Hải quân sẽ sẵn sàng gửi hạm đội của mình" - tướng Khanzadi nói.

Ngoài phương án điều tàu sang hộ tống, Iran cũng có thể nhờ Nga vận chuyển dầu đến cung cấp cho Syria theo những hợp đồng của họ; sau đó, nước này sẽ đổi trả bằng hàng hóa khác hoặc điều các tàu vận tải chuyển dầu sang trả lại cho Nga.

Đây là phương án an toàn hơn mà Iran cũng chỉ phải mất thêm vài ngày vào Biển Đen và tăng thêm một phần chi phí bốc dỡ dầu.

Việc tàu Nga vận chuyển dầu sang Syria hoặc Iran vận chuyển dầu đến Nga, chắc chắn Mỹ-Anh sẽ không dám bắt bởi ở Địa Trung Hải đầy rẫy những chiến hạm của Nga.

Toàn Thắng

Thứ Hai, 19/08/2019 07:27

Sự Kiện